๒. สิคาลชาดก เล่ม ๒๗

๒. ทุกนิบาต

๑. ทัฬหวรรค

๑. ราโชวาทชาดก (๑๕๑)

ว่าด้วยวิธีชนะ

(นายสารถีของพระเจ้าพัลลิกะกล่าวอวดพระเกียรติพระราชาตนว่า)

{๑๕๑} [๑๕๑] พระเจ้าพัลลิกะทรงกำจัดคนแข็งด้วยความแข็ง ทรงชนะคน อ่อนด้วยความอ่อน ทรงชนะคนดีด้วยความดี ทรงชนะคนไม่ดี ด้วยความไม่ดี พระราชาพระองค์นี้เป็นเช่นนี้ ขอท่านจงหลีก ทางถวายพระราชาของเราเถิด ท่านสารถี(นายสารถีของพระเจ้าพาราณสีกล่าวอวดพระเกียรติพระราชาตนว่า)

{๑๕๒} [๑๕๒] พึงชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ พึงชนะคนไม่ดีด้วยความดี พึงชนะคนตระหนี่ด้วยการให้ พึงชนะคนพูดเหลาะแหละด้วยคำสัตย์ พระราชาพระองค์นี้เป็นเช่นนี้ ขอท่านจงหลีกทางถวายพระราชาของเราเถิด ท่านสารถี

๒. สิคาลชาดก (๑๕๒)

ว่าด้วยเหตุที่ทำให้สุนัขจิ้งจอกตาย

(ราชสีห์โพธิสัตว์เห็นพี่ชายตายหมดทั้ง ๖ คน จึงกล่าวว่า)

{๑๕๓} [๑๕๓] การงานเหล่านั้นย่อมทำให้ผู้ไม่พิจารณาการงานให้ดี รีบร้อนแต่จะทำให้เสร็จได้รับความเดือดร้อน เหมือนของร้อนที่รีบใส่ เข้าไปในปากฉะนั้น

(พระบรมศาสดาตรัสเหตุที่สุนัขจิ้งจอกตายว่า)

{๑๕๔} [๑๕๔] ก็ราชสีห์ได้แผดสีหนาทที่ภูเขาเงิน สุนัขจิ้งจอกอยู่ในภูเขาเงิน ได้ฟังราชสีห์แผดเสียง ก็ตกใจกลัว จนหัวใจแตกตาย

๓. สูกรชาดก (๑๕๓)

ว่าด้วยหมูท้าราชสืห์

(สุกรท้าราชสีห์โพธิสัตว์ให้มาสู้กันว่า)

{๑๕๕} [๑๕๕] ดูก่อนสหาย เราก็มี ๔ เท้า แม้ท่านก็มี ๔ เท้า จงกลับมาสู้ กันก่อนเถิดสหาย ท่านกลัวหรือ จึงหนีไป(ราชสีห์โพธิสัตว์กล่าวตอบว่า)

{๑๕๖} [๑๕๖] หมูเอย เจ้าเป็นสัตว์สกปรก มีขนเหม็น มีกลิ่นเหม็นฟุ้งไป ดูก่อนสหายถ้าท่านประสงค์จะต่อกรกับเราเราขอยกชัยชนะให้เจ้า

๔. อุรคชาดก (๑๕๔)

ว่าด้วยงูมีคุณธรรมสูง

(พญาครุฑเรียกพระโพธิสัตว์มาประกาศให้ทราบว่า)

{๑๕๗} [๑๕๗] พญานาคผู้ประเสริฐกว่างูทั้งหลาย ต้องการจะพ้นไปจากสำนักของข้าพเจ้าจึงแปลงเพศเป็นแก้วมณี แล้วเข้าไปอยู่ภายในผ้าเปลือกไม้นี้ ข้าพเจ้าเคารพยำเกรงเพศของพระคุณเจ้าซึ่งเป็นเพศประเสริฐนัก แม้จะหิวก็ไม่อาจจะจับพญานาคซึ่งเข้าไปอยู่ ภายในผ้าเปลือกไม้นั้นออกมากินได้