พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ปัญจกนิบาต
๕. นันทุตตราเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ปัญจกนิบาต นันทุตตราเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๓๓–๖๓๔
๕. นันทุตตราเถรีคาถา
สุภาษิตชี้โทษการถือผิด
(พระนันทุตตราเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตน ได้ภาษิตอุทานคาถา ๕ คาถาเหล่านี้ ความว่า){๔๔๓}[๘๗] เมื่อก่อนเราบูชาไฟ ไหว้พระจันทร์ พระอาทิตย์ และ เทวดา ไปท่าน้ำแล้วลงดำน้ำ
[๘๘] เราสมาทานวัตรมากอย่าง โกนศีรษะครึ่งหนึ่ง นอนบนแผ่นดิน ไม่กินข้าวในกลางคืน
[๘๙] แต่ยินดีในการประดับตกแต่ง บำรุงร่างกายนี้ด้วยการอาบน้ำและนวดฟั้นขัดสี เป็นผู้ถูกกามราคะครอบงำแล้ว
[๙๐] ต่อมาเราได้ศรัทธาในพระศาสดา ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิต เราพิจารณาเห็นกายตามความเป็นจริงแล้วจึงถอนกามราคะเสียได้[๙๑] เราตัดภพ ความอยาก และความปรารถนาทั้งปวงได้แล้ว ไม่เกาะเกี่ยวด้วยโยคกิเลสทุกอย่าง บรรลุถึงความสงบใจแล้ว
- ๑พระเถรีนี้บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ในกัมมาสธัมมนิคม แคว้นกุรุ ร่ำเรียนวิชาและศิลปะศาตร์ บางอย่างแล้วบวชในลัทธินิครนถ์ ชอบโต้วาทะ ถือกิ่งไม้หว้าเที่ยว (ท้าโต้วาทะ) ไปทั่วชมพูทวีป วันหนี่งเข้าไปหาพระมหาโมคคัลลานเถระถามปัญหา(โต้ตอบกัน)แล้วประสบความปราชัย ยอม อยู่ในโอวาทของพระเถระ ได้รับคำพรํ่าสอนในสำนักของพระเถระแล้วเกิดศรัทธาขอบวชใน พระพุทธศาสนา บำเพ็ญสมณธรรมอยู่ไม่นานนักก็สำเร็จเป็นพระอรหันต์ (ขุ.เถรี.อ. ๑๑๑-๑๑๓)
๖. มิตตากาลีเถรีคาถา
สุภาษิตชี้โทษการติดลาภสักการะ
(พระมิตตากาลีเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตน ได้ภาษิตอุทานคาถา ๕ คาถาเหล่านี้ ความว่า)
{๔๔๔}[๙๒] เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธา แต่ เป็นผู้ขวนขวายในลาภสักการะ จึงได้ท่องเที่ยวด้วยการมุ่งลาภเป็นเหตุ[๙๓] เราทิ้งประโยชน์อันยอดเยี่ยมเสีย มาถือเอาประโยชน์อันเลว ตกอยู่ในอำนาจของกิเลส ไม่รู้ถึงประโยชน์ของความเป็นสมณะ[๙๔] เมื่อเรานั่งในที่อยู่ได้เกิดความสังเวชว่า‘เราเป็นผู้เดินทางผิดเสียแล้ว จึงตกอยู่ในอำนาจของตัณหา
[๙๕] ชีวิตของเราสั้นนัก ชราและพยาธิย่ำยีอยู่เป็นนิจ กายนี้ย่อมแตกสลายไปเสียก่อน จึงมิใช่เวลาที่เราจะ ประมาท’
[๙๖] เมื่อเราพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของขันธ์ทั้งหลายตามความเป็นจริงอยู่ ก็มีจิตหลุดพ้นจากภพ ๓ ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว
จบ ๕. นันทุตตราเถรีคาถา