arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · สัตตกนิบาต

๕. สรภังเถรคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๕ ในสัตตกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๕. สรภงฺคตฺเถรคาถา

๕. สรภังคเถรคาถา

ภาษิตของพระสรภังคเถระ

(พระสรภังคเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา สัตตกนิบาต สรภังเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๔๑–๓๔๑ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๒๒–๔๒๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตฺวา กตฺวาน กุฏิมจฺฉิสํ

เตน เม สรภงฺโคติ นามํ สมฺมติยา อหุ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราได้ใช้มือหักต้นแขม ทำกระท่อมอยู่อาศัย

เพราะเหตุนั้น เราจึงได้มีชื่อโดยสมมติว่าสรภังคะ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

น มยฺหํ กปฺปเต อชฺช สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตุํ

สิกฺขาปทา โน ปญฺญตฺตา โคตเมน ยสสฺสินา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วันนี้ เราไม่สมควรใช้มือทั้งสองหักต้นแขมอีก

เพราะพระสมณโคดมผู้เรืองยศ

ทรงบัญญัติสิกขาบททั้งหลายสำหรับพวกเราแล้ว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สกลํ สมตฺตํ โรคํ สรภงฺโค นาทฺทสํ ปุพฺเพ

โสยํ โรโค ทิฏฺโฐ วจนกเรนาติเทวสฺส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน เราผู้ชื่อว่าสรภังคะไม่เคยได้เห็นโรค ครบบริบูรณ์

โรคนี้นั้นเราผู้ทำตามพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพได้เห็นแล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑อุปาทานขันธ์ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ชื่อว่า โรค เพราะอรรถว่าเสียดแทงด้วย อำนาจแห่งการเป็นทุกขเวทนาเป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๒/๔๘๙/๑๕๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เยเนว มคฺเคน คโต วิปสฺสี

เยเนว มคฺเคน สิขี จ เวสฺสภู

กกุสนฺธโกณาคมโน จ กสฺสโป

เตนญฺชเสน อคมาสิ โคตโม.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่า วิปัสสี สิขี

เวสสภู กกุสันธะ โกนาคมนะ และกัสสปะ

ได้ทรงดำเนินไปโดยทางใดแล

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมก็ทรงดำเนินโดยทางนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วีตตณฺหา อนาทานา สตฺต พุทฺธา ขโยคธา

เยหายํ เทสิโต ธมฺโม ธมฺมภูเตหิ ตาทิภิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระพุทธเจ้าทั้ง ๗ พระองค์ปราศจากตัณหา

ไม่ทรงยึดมั่น หยั่งถึงความดับ เสด็จอุบัติโดยธรรมกาย ผู้คงที่

ได้ทรงแสดงธรรมนี้ คือ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อนุกมฺปาย ปาณินํ

ทุกฺขํ สมุทโย มคฺโค นิโรโธ ทุกฺขสงฺขโย.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อริยสัจ ๔ อันได้แก่ ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์

ความดับทุกข์ และทางที่ดำเนินไปให้ถึงความสิ้นทุกข์

ด้วยทรงอนุเคราะห์เหล่าสัตว์

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยสฺมึ นิวตฺตเต (๑) ทุกฺขํ สํสารสฺมึ อนนฺตกํ

เภทา อิมสฺส กายสฺส ชีวิตสฺส จ สงฺขยา

อญฺโญ ปุนพฺภโว นตฺถิ สุวิมุตฺโตมฺหิ สพฺพธีติ.

สรภงฺโค เถโร. สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ม. ยสฺมึ น นิพฺพตฺตเต
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทุกข์อันไม่มีที่สุดในสังสารวัฏ

ย่อมเป็นไปไม่ได้ในนิโรธที่ทรงแสดงไว้

เพราะกายนี้ดับไป และเพราะชีวิตนี้สิ้นไป ภพใหม่ไม่มีอีก

เราเป็นผู้หลุดพ้นดีแล้วจากสรรพกิเลสและภพทั้งปวง

สัตตกนิบาต จบ

รวมเรื่องพระเถระที่มีในนิบาตนี้ คือ

๑. พระสุนทรสมุทรเถระ ๒. พระลกุณฏกภัททิยเถระ

๓. พระภัททเถระ ๔. พระโสปากเถระ

๕. พระสรภังคเถระ

จบ ๕. สรภังเถรคาถา