๓. ภัททเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๔๗๐] คนเขลาผู้ถูกกิเลสกั้นไว้รอบด้านย่อมไม่รู้คุณภายใน และไม่เห็นข้อปฏิบัติภายนอก คนเขลานั้นแลย่อมลอยไปตามเสียง

[๔๗๑] ถึงบุคคลที่ไม่รู้คุณภายใน เห็นแต่ข้อปฏิบัติภายนอก ก็เห็นแต่ผลในภายนอก ย่อมลอยไปตามเสียง

[๔๗๒] ส่วนบุคคลผู้มีความเห็นไม่ถูกปิดกั้น รู้ประจักษ์ถึงคุณภายใน และเห็นแจ้งถึงข้อปฏิบัติภายนอก ย่อมไม่ลอยไปตามเสียง

๓. ภัททเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระภัททเถระ

นัยว่า ท่านพระภัททเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๖๓}[๔๗๓] เราเป็นบุตรคนเดียว จึงเป็นที่รักของมารดาบิดา เป็นผู้ที่ท่านทั้งสองได้มาด้วยการประพฤติวัตรและการบวงสรวงเป็นอันมาก

[๔๗๔] ก็บิดามารดาทั้งสองนั้นมุ่งหวังความเจริญ แสวงหาประโยชน์เพื่ออนุเคราะห์เรา จึงนำเรามาถวายแด่พระพุทธเจ้าแล้วทูลว่า

[๔๗๕]‘ลูกชายของข้าพระองค์คนนี้เป็นสุขมาลชาติ ได้รับแต่ความสุข เป็นลูกที่ข้าพระองค์ได้มาโดยยาก ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเป็นนาถะของโลก ข้าพระองค์ทั้งสองขอ ถวายลูกชายสุดที่รักนี้ให้เป็นคนรับใช้ของพระองค์ ผู้ทรงชนะมาร’

[๔๗๖] ก็พระศาสดาทรงรับเราแล้วรับสั่งกะท่านพระอานนท์ว่า ‘จงรีบให้เด็กคนนี้บรรพชาเถิด เพราะเด็กคนนี้จักเป็นผู้ที่สอนให้รู้ได้รวดเร็ว,[๔๗๗] พระศาสดาผู้ทรงชนะมารรับสั่งให้พระอานนท์บรรพชาให้เรา แล้วเสด็จเข้าสู่พระคันธกุฎี เมื่อดวงอาทิตย์ยังไม่อัสดง จิตของเราก็พ้นจากอาสวกิเลสทั้งปวง[๔๗๘] ภายหลัง พระศาสดาทรงออกจากสมาบัติแล้ว เสด็จออกจากที่เร้น รับสั่งกะเราว่า ‘จงเป็นภิกษุมาเถิด ภัททะ, การรับสั่งเช่นนั้นเป็นการอุปสมบทของเรา[๔๗๙] เรามีอายุได้ ๗ ปีโดยกำเนิดก็โด้อุปสมบท ได้บรรลุวิชชา ๓ น่าอัศจรรย์จริง ความที่แห่งธรรมเป็นธรรมดี

๔. โสปากเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระโสปากเถระ

นัยว่า ท่านพระโสปากเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๖๔}[๔๘๐] เราได้พบพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชนเสด็จจงกรมอยู่ที่ร่มเงาหลังพระคันธกุฎี จึงเข้าไปเฝ้าแล้วถวายบังคม พระองค์ผู้เป็นบุรุษอุดม ณ ที่นั้น[๔๘๑] เราห่มผ้าเฉวียงบ่า ประนมมือจงกรมตามพระองค์ผู้ปราศจากกิเลสธุลี ผู้สูงสุดกว่าลัตว์ทั้งปวง