๒. ลกุณฏกเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๔๖๕] ลำดับนั้น จิตของเราหลุดพ้นจากสรรพกิเลส ขอท่านจงดูความที่ธรรมเป็นธรรมอันดีเถิด เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๒. ลกุณฏกภัททิยเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระลกุณฏกภัททิยเถระ

นัยว่า ท่านพระลกุณฏกภัททิยเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถา อย่างนี้ว่า

{๓๖๒}[๔๖๖] ภัททิยภิกษุอยู่ที่อัมพาฏการามอันสวยงามในชัฏแห่งป่า ได้ถอนตัณหาพร้อมทั้งรากขึ้นแล้ว เป็นผู้เจริญด้วยคุณมีศีลเป็นต้น เพ่งฌานอยู่ในไพรสณฑ์นั้น[๔๖๗] กามโภคีบุคคลบางพวกย่อมยินดีด้วยเสียงตะโพน เสียง พิณและบัณเฑาะว์ แต่ความยินดีของพวกเขานั้นไม่ประเสริฐ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ส่วนเรายินดีแล้ว ในคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าอยู่ที่โคนไม้[๔๖๘] หากว่าพระพุทธเจ้าพึงประทานพรแก่เราและเราพึงรับ เอาพรนั้นไซร้ เราก็ควรรับเอากายคตาสติที่ชาวโลกทั้ง ปวงพึงเจริญเป็นนิจ

[๔๖๙] ก็บุคคลเหล่าใดถือรูปร่างเป็นประมาณและคล้อยไปตามเสียง บุคคลเหล่านั้นยังตกอยู่ในอำนาจของฉันทราคะ ย่อมไม่รู้จักเรา

[๔๗๐] คนเขลาผู้ถูกกิเลสกั้นไว้รอบด้านย่อมไม่รู้คุณภายใน และไม่เห็นข้อปฏิบัติภายนอก คนเขลานั้นแลย่อมลอยไปตามเสียง

[๔๗๑] ถึงบุคคลที่ไม่รู้คุณภายใน เห็นแต่ข้อปฏิบัติภายนอก ก็เห็นแต่ผลในภายนอก ย่อมลอยไปตามเสียง

[๔๗๒] ส่วนบุคคลผู้มีความเห็นไม่ถูกปิดกั้น รู้ประจักษ์ถึงคุณภายใน และเห็นแจ้งถึงข้อปฏิบัติภายนอก ย่อมไม่ลอยไปตามเสียง

๓. ภัททเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระภัททเถระ

นัยว่า ท่านพระภัททเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๖๓}[๔๗๓] เราเป็นบุตรคนเดียว จึงเป็นที่รักของมารดาบิดา เป็นผู้ที่ท่านทั้งสองได้มาด้วยการประพฤติวัตรและการบวงสรวงเป็นอันมาก

[๔๗๔] ก็บิดามารดาทั้งสองนั้นมุ่งหวังความเจริญ แสวงหาประโยชน์เพื่ออนุเคราะห์เรา จึงนำเรามาถวายแด่พระพุทธเจ้าแล้วทูลว่า

[๔๗๕]‘ลูกชายของข้าพระองค์คนนี้เป็นสุขมาลชาติ ได้รับแต่ความสุข เป็นลูกที่ข้าพระองค์ได้มาโดยยาก ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเป็นนาถะของโลก ข้าพระองค์ทั้งสองขอ ถวายลูกชายสุดที่รักนี้ให้เป็นคนรับใช้ของพระองค์ ผู้ทรงชนะมาร’