๖. สัปปทาสเถรคาถา เล่ม ๒๖

๖. สัปปทาสเถรคาถา

สุภาษิตแสดงผลการเห็นโทษสังขาร

นัยว่า ท่านพระสัปปทาสเถระ (เมื่อพยากรณ์อรหัตตผล) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๖ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๕๒}[๔๐๕] นับตั้งแต่เราบวชมาแล้วได้ ๒๕ ปี ยังไม่เคยได้รับความสงบใจแม้ชั่วเวลาลัดนิ้วมือเลย

[๔๐๖] เราไม่ได้เอกัคคตาจิต ถูกกามราคะครอบงำแล้ว ประคองแขนทั้งสองร้องไห้คร่ำครวญออกไปจากที่อยู่ด้วยคิดว่า

[๔๐๗]‘เราจักฆ่าตัวตาย เราอยู่ต่อไปจะมีประโยชน์อะไรเล่า ก็คนเช่นเราจะลาสิกขาอย่างไรได้ ควรตายเสียเถิด,

[๔๐๘] เราได้คว้ามีดโกนขึ้นไปบนเตียง เราได้จ่อมีดโกนที่ลำคอ เพื่อจะปาดเส้นเลือดใหญ่ของตน

[๔๐๙] ขณะนั้น โยนิโสมนสิการได้เถิดขึ้นแก่เรา โทษแห่งสังขารปรากฏแก่เรา ความเบื่อหน่ายก็ตั้งลงมั่น

[๔๑๐] ลำดับนั้น จิตของเราหลุดพ้นจากสรรพกิเลส ขอท่านจงดูความที่ธรรมเป็นธรรมอันดีเถิด เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๗. กาติยานเถรคาถา

สุภาษิตเตือนไม่ไห้ประมาท

นัยว่า ท่านพระกาติยานเถระ (เมื่อเตือนตน)ได้ภาษิตคาถาไว้ ๖ คาถา อย่างนี้ว่า

{๓๕๓}[๔๑๑] ลุกขึ้นนั่งเถิด ท่านกาติยานะ อย่ามัวนอนหลับอยู่เลย จงตื่นขึ้นเถิด อย่าให้มัจจุราชผู้เป็นพวกพ้องของคน ประมาทชนะท่านผู้เกียจคร้านด้วยกลโกงเลย

[๔๑๒] กำลังคลื่นแห่งมหาสมุทรย่อมท่วมทับบุรุษผู้ไม่อาจข้ามมหาสมุทรนั้นได้ แม้ฉันใด ชาติชราย่อมท่วมทับท่านผู้ถูกความเกียจคร้านครอบงำแล้ว ฉันนั้น ขอท่านจงทำเกาะคืออรหัตตผลแก่ตนเถิด เพราะที่พึ่งของท่านอย่างอื่นนอกเหนือจากอรหัตตผลในโลกนี้และโลกหน้าย่อมไม่มี[๔๑๓] ก็พระศาสดาได้ทรงเลือกหนทางที่ล่วงพ้นจากเครื่องข้อง และจากภัยคือชาติชราไว้แก่ท่านแล้ว ท่านอย่าเป็นผู้ประมาทตลอดยามต้นและยามหลัง จงพยายามทำ ความเพียรให้มั่นเถิด

[๔๑๔] ท่านจงปลดเปลื้องเครื่องผูกดั้งเดิมทั้งหลายเสีย จงใช้สอยผ้าสังฆาฏิ โกนศีรษะด้วยมีดโกน ฉันอาหารที่ขอเขามาได้ จงอย่าเห็นแก่การเล่นสนุกสนาน อย่าเห็นแก่นอนจงหมั่นเพ่งดูธรรมเถิด กาติยานะ[๔๑๕] จงเจริญฌาน จงชนะกิเลสเถิด กาติยานะ ท่านจงเฉลียวฉลาดในทางอันปลอดโปร่งจากโยคะ จงบรรลุถึง