พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ฉักกนิบาต
๗. กาติยานเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๔ ในฉักกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๗. กาติยานตฺเถรคาถา
๗. กาติยานเถรคาถา
ภาษิตของพระกาติยานเถระ
(พระกาติยานเถระได้กล่าว ๖ คาถาไว้อย่างนี้)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ฉักกนิบาต กาติยานเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๓๒–๓๓๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๑๐–๔๑๑
อุฏฺเฐหิ นิสีท กาติยาน
มา นิทฺทาพหุโล อหุ ชาครสฺสุ
มา ตํ อลสํ ปมตฺตพนฺธุ
กูเฏเนว ชินาตุ มจฺจุราชา.
ลุกขึ้นนั่งเถิด กาติยานะ อย่ามัวนอนหลับอยู่เลย
จงตื่นเถิด อย่าให้มัจจุราช ซึ่งเป็นพวกพ้องของความประมาท
ชนะเธอผู้เกียจคร้านด้วยอุบายที่โกงได้เลย
เสยฺยถาปิ (๑) มหาสมุทฺทเวโค
เอวํ ชาติชราติวตฺตเต ตํ
โส กโรหิ สุทีปมตฺตโน ตฺวํ
น หิ ตาณํ ตว วิชฺชเตธ (๒) อญฺญํ.
- ๑สี.อิ. สยถาปิ
- ๒ฉ.ม. วิชฺชเตว
ชาติและชราครอบงำเธอ
เหมือนกำลังคลื่นมหาสมุทร
เธอนั้นจงทำที่พึ่งอย่างดีสำหรับตนเสีย
เพราะเธอไม่มีที่พึ่งอย่างอื่น
ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
สตฺถา หิ วิเชสิ มคฺคเมตํ
สงฺคา ชาติชราภยา อตีตํ
ปุพฺพาปรรตฺตมปฺปมตฺโต
อนุยุญฺชสฺสุ ทฬฺหํ กโรหิ โยคํ.
พระศาสดาชี้บอกทางนี้
ซึ่งล่วงพ้นกิเลสเครื่องข้อง
และจากภัยคือชาติและชรา
เธอจงอย่าได้ประมาทตลอดยามต้นและยามปลาย
หมั่นกระทำความเพียรให้มั่นเถิด
ปุริมานิ ปมุญฺจ พนฺธนานิ
สงฺฆาฏีขุรมุณฺฑภิกฺขโภชี
มา ขิฑฺฑารติญฺจ มา นิทฺทํ
อนุยุญฺชิตฺถ ฌิยาย (๑) กาติยาน.
- ๑ฉ.ม. ฌาย
จงปลดเปลื้องเครื่องผูกทั้งหลายที่เป็นของเดิมเสีย
ใช้สอยผ้าสังฆาฏิ ปลงผมด้วยมีดโกน
และฉันอาหารที่เที่ยวภิกษาจารได้มา
อย่าเห็นแก่การเล่นสนุกสนาน
อย่าเห็นแก่การหลับนอน จงหมั่นเข้าฌานเถิด กาติยานะ
ฌายาหิ ชินาหิ กาติยาน
โยคกฺเขมปเถสุ โกวิโทสิ
ปปฺปุยฺย อนุตฺตรํ วิสุทฺธึ
ปรินิพฺพาหิสิ วารินาว โชติ.
เธอจงเพ่งฌาน ชนะกิเลส
เธอเป็นผู้ฉลาดในทางที่ปลอดโปร่งจากโยคะ
จะถึงความบริสุทธิ์ซึ่งไม่มีความบริสุทธิ์อื่นใดยิ่งกว่าแล้วปรินิพพาน
เหมือนไฟลุกโชนที่เขาดับด้วยน้ำ
ปชฺโชตกโร ปริตฺตรํโส
วาเตน วินมฺยเต ลตาว
เอวมฺปิ ตุวํ อนาทิยมาโน (๑)
มารํ อินฺทสโคตฺต นิทฺธุนาหิ.
โส เวทยิตาสุ วีตราโค
กาลํ กงฺข อิเธว สีติภูโตติ.
กาติยาโน เถโร.
- ๑ฉ.ม. อนาทิยาโน
ประทีปที่มีเปลวไฟน้อย ย่อมดับไปเพราะลม
เหมือนเถาวัลย์หลุดร่วงเพราะลม ฉันใด
เธอผู้มีโคตรเหมือนพระอินทร์ แม้เธอก็ฉันนั้น
อย่าถือมั่น จงกำจัดมารเสีย
จงปราศจากความกำหนัดพอใจในเวทนาทั้งหลาย
จงเป็นผู้สงบเย็น รอคอยกาลปรินิพพานในอัตภาพนี้แล
จบ ๗. กาติยานเถรคาถา