พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · จตุกกนิบาต
๒. ภคุเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๒ ในจตุกกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. ภคุตฺเถรคาถา
๒. ภคุเถรคาถา
ภาษิตของพระภคุเถระ
(พระภคุเถระได้กล่าว ๔ คาถาไว้ดังนี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา จตุกกนิบาต ภคุเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๑๓–๓๑๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๘๓–๓๘๔
อหํ มิทฺเธน ปกโต วิหารา อุปนิกฺขมึ
จงฺกมํ อภิรูหนฺโต ตตฺเถว ปปตึ ฉมา.
เราถูกความง่วงเหงาหาวนอนครอบงำ
ได้ออกไปจากที่อยู่ กำลังขึ้นที่จงกรม
ได้ล้มลงที่พื้นดินตรงนั้นเอง
คตฺตานิ ปริมชฺชิตฺวา ปุนปารุยฺห จงฺกมํ
จงฺกมึ จงฺกเม โสหํ อชฺฌตฺตํ สุสมาหิโต.
เรานั้นนวดตัวแล้ว กลับขึ้นที่จงกรมใหม่
มีใจตั้งมั่นดีแล้ว ได้จงกรม ณ ที่จงกรม
ตโต เม มนสีกาโร โยนิโส อุทปชฺชถ
อาทีนโว ปาตุรหุ นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ.
จากนั้น โยนิโสมนสิการจึงเกิดขึ้นแก่เรา
โทษก็ปรากฏ ความเบื่อหน่ายก็เกิดขึ้นพร้อมกัน
ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
ภคุ เถโร.
ต่อแต่นั้น จิตของเราก็หลุดพ้น
ท่านจงมองเห็นธรรมว่าเป็นธรรมดีงาม
เราบรรลุวิชชา ๓ ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว
จบ ๒. ภคุเถรคาถา