๒. ลขุมาวิมาน เล่ม ๒๖

๒. จิตตลตาวรรค

๑. ทาสิวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในทาสีวิมาน

{๑๘}(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)

[๑๕๗] ท่านมีหมู่นางเทพนารีห้อมล้อม เที่ยวชมไปโดยรอบ ในสวนจิตรลดาวันอันน่ารื่นรมย์ประดุจท้าวสักกเทวราช ยังทิศทั้งปวงให้สว่างไสวเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น[๑๕๘] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร อิฏฐผลย่อมสำเร็จ แก่ท่านในที่นี้เพราะบุญอะไร อนึ่ง โภคะอันเป็นที่รัก แห่งใจ ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นแก่ท่านเพราะบุญอะไร[๑๕๙] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเมื่อท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านนั้น มี อานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีของท่านสว่างไสว ไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๑๖๐] นางเทพธิดานั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจ ยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๑๖๑] เมื่อครั้งดิฉันเกิดเป็นมนุษย์ในหมู่มนุษย์ ได้เป็นทาสี รับใช้คนอื่นอยู่ในตระกูล

[๑๖๒] ดิฉันนั้นเป็นอุบาสิกาของพระสมณโคดมผู้ทรงมีพระจักษุผู้เรืองพระยศ การออกไปจากกิเลสได้เกิดมีแก่ดิฉันนั้น ในศาสนาของพระสมณโคดมผู้คงที่เพราะมีมนสิการมั่นอยู่ในจิตว่า

[๑๖๓] แม้ว่าร่างกายนี้จะแตกทำลายไปก็ตามที การที่จะหยุดความเพียรในการเจริญกรรมฐานนี้เป็นอันไม่มีเด็ดขาด อริยมรรคที่เกี่ยวสัมพันธ์ด้วยสิกขาบท ๕ ประการเป็นทาง สวัสดี เป็นทางเกษม[๑๖๔] ไม่มีเสี้ยนหนามไม่รกชัฏ เป็นทางตรง ที่สัตบุรุษทั้งหลาย ประกาศไว้แล้ว ขอท่านจงดูผลแห่งการออกไปจากกิเลส เหมือนอย่างที่ดิฉันผู้ต้องการได้บรรลุแล้ว[๑๖๕] ดิฉันเป็นผู้ใกล้ชิดกับท้าวสักกเทวราชผู้ทรงอำนาจ เหล่าเทพบุตรได้ทำการปลุกเร้าดิฉันด้วยดนตรีทิพย์๖๐,๐๐๐ คือ

[๑๖๖] อาลัมพะ คัคคมะ ภีมะ สาธุวาที ปสังสิยะ โปกขระ และ สุผัสสะ และเหล่าเทพนารี คือ วีณา โมกขา

[๑๖๗] นันทา สุนันทา โสณทินนา สุจิมหิตา อาลัมพุสา มิสสเกสี และปุณทริกา

[๑๖๘] และเหล่าเทพกัญญาเหล่านี้ คือ นางเอนิปัสสา นางสุปัสสา นางสุภัททา นางมุทุวาทินี และเทพกัญญา เหล่าอื่นผู้ประเสริฐกว่าเทพอัปสรทั้งหลายผู้ทำการปลุกเร้า

[๑๗๕] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน เมื่อครั้งท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ท่านนั้นมีอานุภาพ รุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ เพราะบุญอะไร[๑๗๖] นางเทพธิดานั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๑๗๗] เมื่อครั้งดิฉันเกิดเป็นมนุษย์ บ้านของดิฉันอยู่ไกลออกไปจากประตูบ้านชาวประมง เมื่อพระสาวกผู้แสวงหาคุณ อันยิ่งใหญ่เที่ยวจาริกไปที่หมูบ้านนั้น[๑๗๘] ดิฉันได้ถวายข้าวสุก ขนมกุมมาส ผักดอง และน้ำเครื่องดื่มเจือด้วยรสต่าง ๆ ด้วยใจที่เลื่อมใสในพระอริยสาวกทั้งหลายผู้ซื่อตรง

[๑๗๙] ดิฉันเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ในวัน ๑๔ ค่ำ วัน ๑๕ ค่ำ และวัน ๘ ค่ำแห่งปักษ์ และในปาฏิหาริยปักษ์

[๑๘๐] ดิฉันระมัดระวังในศีลอย่างเคร่งครัดตลอดกาลทุกเมื่อ ขณะที่อยู่ในวิมาน ดิฉันก็มีความสำรวมจำแนกทาน

[๑๘๑] ดิฉันยินดีในสิกขาบททั้ง ๕ คือ งดเว้นห่างไกลจากการฆ่าสัตว์ ๑ จากการลักทรัพย์ ๑ จากการประพฤติล่วงประเวณี ๑ จากการพูดเท็จ ๑ จากการดื่มนํ้าเมา ๑[๑๘๒] ดิฉันเป็นผู้ฉลาดในอริยสัจจธรรม เป็นอุบาสิกาของพระโคดมผู้มีพระจักษุ ผู้เรืองพระยศ

[๑๘๓] ดิฉันนั้นผู้เรืองยศโดยศีลและยศของตนเอง ได้เสวยผลแห่งบุญของตนอยู่ จึงสุขกายสบายใจ ไร้โรคภัยอยู่

[๑๘๔] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะการกระทำอย่างนั้น อิฏฐผลย่อมสำเร็จแก่ดิฉันในที่นี้เพราะการกระทำอย่างนั้น อนี่ง โภคะอันเป็นที่รักแห่งใจทุกสิ่งทุกอย่างย่อมเกิดขึ้นแก่ดิฉัน เพราะการกระทำอย่างนั้น

ข้าแต่ภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ดิฉันขอบอกแก่ท่าน เมื่อครั้งดิฉันเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญใดไว้ ดิฉันนั้นมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศก็ เพราะบุญนั้น

ขอท่านได้กรุณานำความไปกราบทูลแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าตามคำของดิฉันด้วยเกิดว่า ‘นางลขุมาอุบาสิกาขอถวายบังคมพระบาทยุคลของ พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้อที่พระผู้มีพระภาคเจ้าพึงทรงพยากรณ์นางไว้ในสามัญญผลอย่างใดอย่างหนึ่งนั้น ไม่น่า อัศจรรย์เลย แต่ข้อที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพยากรณ์นางไว้ใน สกทาคามิผล นั้นน่าอัศจรรย์,,

จบ ลขุมาวิมานที่ ๒

๓. อาจามทายิกาวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอาจามทายิกาวิมาน

{๒๐}(ท้าวสักกเทวราชเมื่อจะตรัสถามถึงที่เกิดแห่งหญิงนั้นกะพระมหากัสสปเถระ จึงตรัสเป็นคาถาประพันธ์ว่า)