พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · จิตตลดาวรรค
๗. อุโบสถวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในจิตตลดาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๗. อุโบสถวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอุโบสถวิมาน
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ จิตตลดาวรรค อุโบสถวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๗ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ ... เป ...
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
... เป ... ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
อุโปสถาติ มํ อญฺญึสุ สาเกตายํ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
เตน เมตาทิโส วณฺโณ ... เป ...
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อภิกฺขณํ นนฺทนํ สุตฺวา ฉนฺโท เม อุปปชฺชถ
ตตฺถ จิตฺตํ ปณิธาย อุปปนฺนมฺหิ นนฺทนํ
นากาสึ สตฺถุ วจนํ พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน
หีเน จิตฺตํ ปณิธาย สมฺหิ ปจฺฉานุตาปินี
กีวจิรํ วิมานสฺมึ อิธ วสฺสสุโปสเถ
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข ยทิ ชานาสิ อายุ โน (อิติ) ฯ
สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ [๑] อิธ ฐตฺวา มหามุนิ
อิโต จุตา คมิสฺสามิ มนุสฺสานํ สหพฺยตนฺติ ฯ
มา ตฺวํ อุโปสเถ ภยิ สมฺพุทฺเธนาสิ พฺยากตา
โสตาปนฺนา วิเสสยิ ปหีนา ตว ทุคฺคตีติ ฯ
อุโปสถวิมานํ สตฺตมํ ฯ
ท่านพระมหาโมคคัลลานเถระ ได้ถามถึงบุรพกรรมของนางเทพธิดานั้นว่าดูกรแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงามยิ่งนัก มีรัศมีส่องสว่างไสวไปทั่วทุกทิศสถิตอยู่เหมือนดาวประกายพฤกษ์ เพราะบุญกรรมอะไร ท่านจึงมีผิวพรรณงามเช่นนี้ ฯลฯ และมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ เพราะบุญกรรม
อะไร?
นางเทพธิดานั้น อันพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีความปลาบปลื้มใจ
ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า
ดิฉันเป็นอุบาสิกาอยู่ในเมืองสาเกต ประชาชนเรียกดิฉันว่าแม่อุโบสถเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยศรัทธาและศีล ... ได้เป็นอุบาสิกาของพระสมณโคดมผู้มีพระจักษุ สมบูรณ์ด้วยพระเกียรติยศ เพราะบุญกรรมนั้น ดิฉันจึงมีวรรณะงามเช่นนี้ ฯลฯ และมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ เพราะ
บุญนั้น.
เมื่อจะแสดงโทษของตน นางเทพธิดานั้นจึงได้กล่าวคาถา ๒ คาถาอีกว่าความพอใจได้เกิดมีแก่ดิฉัน เพราะได้ทราบถึงทิพสมบัติต่างๆ ในนันทวันเนืองๆ เพราะเหตุที่ตั้งใจไว้ ดิฉันจึงได้บังเกิดในนันทวันชั้นดาวดึงสพิภพนั้น ดิฉันมิได้ใส่ใจถึง เพราะวาจาของพระพุทธเจ้าเหล่ากอแห่งพระอาทิตย์ ตั้งจิตไว้ในภพอันเลว จึงมีความเดือดร้อนใน
ภายหลัง.
เพื่อจะปลุกปลอบใจนางเทพธิดานั้น พระมหาโมคคัลลานเถระจึงกล่าวคาถานั้น ความว่าดูกรแม่เทพธิดา อาตมาถามท่านแล้ว ถ้าทราบอายุของท่าน ผู้อยู่ใน
อุโบสถวิมาน ในโลกนี้ จงบอกว่าสิ้นกาลนานเท่าไร?
นางเทพธิดานั้นตอบว่า
ข้าแต่ท่านจอมปราชญ์ดิฉันดำรงอยู่ในอุโบสถวิมานนี้ สิ้นกาลประมาณ
หกหมื่นปีทิพย์ จุติจากที่นี้แล้ว จักไปบังเกิดเป็นมนุษย์.
พระมหาโมคคัลลานเถระ ได้ยังนางเทพธิดานั้นให้อาจหาญร่าเริงด้วย
คาถานี้ ความว่า
ท่านอย่าสะทกสะท้านถึงการอยู่ในอุโบสถวิมานนี้เลย ท่านเป็นผู้อันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพยากรณ์ไว้แล้ว ท่านจักถึงคุณวิเศษ คือ เป็น
พระโสดาบัน ทุคติของท่านก็จักพลันเสื่อมไป.
จบ อุโบสถวิมานที่ ๗.
จบ ๗. อุโบสถวิมาน