๒. ธรรมปาลเถรคาถา เล่ม ๒๖

๕. ปัญจมวรรค

๑. กุมารกัสสปเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระรัตนตรัย

นัยว่า ท่านพระกุมารกัสสปเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๘}[๒๐๑] น่าอัศจรรย์จริงหนอ พระพุทธเจ้า พระธรรม และ พระคุณสมบัติของพระศาสดาของเราทั้งหลาย ซึ่งเป็นที่ ที่พระสาวกจักทำให้แจ้งซึ่งธรรมเช่นนี้[๒๐๒] อุปาทานขันธ์ ๕ ในอสงไขยกัปสิ้นสุดแล้ว ร่างกายนี้เป็นชาติสุดท้าย เป็นที่สุดแห่งอุปาทานขันธ์เหล่านั้น การเวียนเกิดและเวียนตายก็เป็นครั้งสุดท้าย บัดนี้ภพใหม่ ไม่มีอีกต่อไป

๒. ธัมมปาลเถรคาถา

สุภาษิตแสดงชีวิตไม่ไร้ประโยชน์

นัยว่า ท่านพระธัมมปาลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๙}[๒๐๓] ภิกษุหนุ่มรูปใดแลเพียรพยายามอยู่ในพระพุทธศาสนา ภิกษุรูปนั้นแหละชื่อว่าผู้ตื่นอยู่ในหมู่ผู้หลับไหลทั้งหลาย ชีวิตของเธอไม่ไร้ประโยชน์

[๒๐๔] เพราะฉะนั้น บุคคลผู้มีปัญญาระลึกถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลายอยู่ พึงประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส และการเห็นธรรมเนือง ๆ เถิด

๓. พรหมาลิเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญผู้สงบ

นัยว่า ท่านพระพรหมาลิเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๐๐}[๒๐๕] อินทรีย์ของผู้ใดถึงความสงบแล้วเหมือนม้าที่นายสารถีฝึกดีแล้ว แม้เทวดาทั้งหลายก็ยังชื่นชมต่อผู้นั้นผู้ละมานะ ได้แล้ว ไม่มีอาสวะ เป็นผู้คงที่[๒๐๖] อินทรีย์ทั้งหลายของเราถึงความสงบแล้วเหมือนม้าที่นายสารถีฝึกดีแล้ว แม้เทวดาทั้งหลายก็พากันชื่นชมต่อเรา ผู้ละมานะได้แล้ว ไม่มีอาสวะ เป็นผู้คงที่

๔. โมฆราชเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยากับกายเศร้าหมองใจผ่องใส

นัยว่า ท่านพระโมฆราชเถระอันพระศาสดาตรัสถามด้วยพุทธคาถา อย่างนี้ว่า

{๓๐๑}[๒๐๗] ดูก่อนโมฆราชผู้มีผิวพรรณทราม แต่มีจิตใจงดงาม ท่านเป็นภิกษุผู้มีใจตั้งมั่นเป็นนิจ จักทำอย่างไรตลอดราตรี แห่งเวลาหนาว เย็นเช่นนี้