๔. อิสิทินนเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๑๘๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นผู้ที่เหล่าบุคคล ผู้ควรบูชาบูชาแล้ว เป็นผู้ที่เหล่าบุคคลผู้ควรสักการะ สักการะแล้ว เป็นผู้ที่เหล่าบุคคลผู้ควรนับถือนับถือแล้ว เราปรารถนาจะนำนํ้าร้อนไปถวายพระองค์

๔. อิสิทินนเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษของกาม

นัยว่า ท่านพระอิสิทินนเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๑}[๑๘๗] อุบาสกทั้งหลายผู้ทรงธรรมเราได้เห็นแล้ว อุบาสกเหล่านั้นพูดว่า ‘กามทั้งหลายไม่เที่ยง, แต่เราเห็น พวกเขายังเป็นผู้กำหนัดยินดีในแก้วมณี ในบุตรธิดา และภรรยาอยู่[๑๘๘] เพราะอุบาสกเหล่านั้นไม่รู้ธรรมในพระพุทธศาสนานี้ แน่แท้ แม้ถึงอย่างนั้นก้ได้กล่าวว่า‘กามทั้งหลาย ไม่เที่ยง, แต่กำลังญาณที่จะตัดราคะของอุบาสกเหล่านั้น ไม่มี เพราะฉะนั้น อุบาสกเหล่านั้นจึงติดอยู่ในบุตรภรรยา และทรัพย์

๕. สัมพุลกัจจานเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับผู้รักสงบ

นัยว่า ท่านพระสัมพุลกัจจานเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๒}[๑๘๙] ฝนก็ตก ฟ้าก็ร้องครืน ๆ เราอยู่ในถํ้าอันน่ากลัวแต่ผู้เดียว เมื่อเราอยู่ในถํ้าอันน่ากลัวผู้เดียว ความกลัว ความสะดุ้ง หวาดเสียว หรือความขนลุกขนพองมิได้มีเลย[๑๙๐] การที่เราอยู่ในถํ้าอันน่ากลัวแต่ผู้เดียว ไม่มีความกลัว ความสะดุ้งหวาดเสียวหรือความขนลุกขนพอง นี้เป็นธรรมดาของเรา

๖. ขิตกเถรคาถา

สุภาษิตแสดงผลการอบรมจิต

นัยว่า ท่านพระขิตกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๓}[๑๙๑] จิตของใครตั้งมั่นไม่หวั่นไหวดังภูเขา ไม่กำหนัดแล้ว ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด ไม่ขัดเคืองแล้ว ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความขัดเคือง ผู้ใดอบรมจิตได้อย่างนี้ ทุกข์แต่ที่ไหนจักมาถึงผู้นั้นได้[๑๙๒] จิตของเราตั้งมั่นไม่หวั่นไหวดังภูเขา ไม่กำหนัดแล้ว ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด ไม่ขัดเคืองแล้ว ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความขัดเคือง เราอบรมจิต ได้อย่างนี้แล้ว ทุกข์จากที่ไหนจักมาถึงเราได้