๘. นิสภเถรคาถา เล่ม ๒๖

๗. โสณโปฏิริยปุตตเถรคาถา

สุภาษิตแสดงการไม่ยอมแพ้กิเลส

นัยว่า ท่านพระโสณเถระผู้เป็นบุตรของนายบ้านโปฏิริยะได้นำพุทธคาถามาภาษิตไว้อย่างนี้ว่า

{๒๙๔}[๑๙๓] ราตรีที่มีดาวเป็นวงคล้ายพวงมาลัยเช่นนี้ย่อมมิใช่ราตรีเพื่อจะหลับนอนโดยแท้ ราตรีเช่นนี้เป็นราตรีที่ผู้รู้แจ้งปรารถนา กันแล้วเพื่อประกอบความเพียร[๑๙๔] ถ้าช้างพึงเหยียบเราผู้ตกลงจากคอช้าง เราตายเสียในสงคราม ยังจะประเสริฐกว่า แพ้แล้วยังมีชีวิตอยู่จะประเสริฐอะไร

๘. นิสภเถรคาถา

สุภาษิตแสดงความมุ่งหมายของการบวช

นัยว่า ท่านพระนิสภเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๕}[๑๙๕] วิญณูชนละเบญจกามคุณอันน่ารัก น่ารื่นรมย์ใจแล้ว ออกบวชด้วยศรัทธา พึงทำที่สุดแห่งทุกข์ได้

[๑๙๖] เราไม่อยากตาย ไม่อยากมีชีวิตอยู่ และเรามีสติสัมปชัญญะรอเวลาอันควรเท่านั้น

๙. อุสภเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความฝัน

นัยว่า ท่านพระอุสภเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๖}[๑๙๗] เราฝันว่าได้ห่มจีวรสีใบไม้อ่อนเฉวียงบ่า นั่งบนคอช้าง เข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้าน

[๑๙๘] พอเช้าไปก็ถูกมหาชนรุมมุงดู จึงลงจากคอช้าง ตื่นขึ้น แล้วได้ความสลดใจในตอนนั้น (ว่าเราไม่มสติสัมปชัญญะ จึงนอนหลับฝัน) ครั้งนั้น เราซึ่งเป็นผู้กระด้างด้วยความมัวเมาเพราะชาติตระกูลก็สงบได้ได้บรรลุความสิ้นไป แห่งอาสวะแล้ว

๑๐. กัปปฏกุรเถรคาถา

สุภาษิตเตือนตนมิให้ง่วงเหงา

นัยว่า ท่านพระกัปปฏกุรเถระได้นำพุทธคาถามาภาษิตไว้อย่างนี้ว่า

{๒๙๗}[๑๙๙] กัปปฏกุรภิกษุเกิดความวิตกผิดไปว่า ‘เราจักนุ่งห่มผ้าขี้ริ้ว ผืนนี้แล้วจักเลี้ยงชีพตามมีตามเกิด, เมื่อนํ้าใสคืออมตธรรม ของเรามีอยู่เต็มเปี่ยมในหม้ออมตะ เราเอาบาตรตักนํ้า คืออมตธรรมใส่หม้ออมตะเพื่อสั่งสมฌานทั้งหลาย