๔. โสมมิตตเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๑๔๔] นรชนทำกรรมใดไว้ ไม่ว่าดีหรือชั่วก็ตาม เขาย่อมเป็นผู้รับผลแห่งกรรมที่ตนทำไว้นั้น ๆ โดยแท้

๓. เหรัญญกานิเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษคนพาล

นัยว่า ท่านพระเหรัญญกานิเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๐}[๑๔๕] วันและคืนย่อมล่วงไป ๆ ชีวิตก็ดับไปทุกขณะ อายุของสัตว์ทั้งหลายย่อมสิ้นไป เหมือนน้ำในแม่น้ำน้อยฉะนั้น

[๑๔๖] ถึงเป็นเช่นนั้น คนพาลผู้ทำบาปกรรมอยู่ก็ไม่รู้สึกตัว ต่อภายหลังความทุกข์อันเผ็ดร้อนย่อมมีแก่เขา เพราะบาปกรรมนั้นมีวิบากที่เลวทราม

๔. โสมมิตตเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษความเกียจคร้าน

นัยว่า ท่านพระโสมมิตตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๑}[๑๔๗] ผู้เกาะท่อนไม้เล็ก ๆ พึงจมลงในห้วงน้ำใหญ่ ฉันใด กุลบุตรอาศัยคนเกียจคร้านดำรงชีพย่อมจมลงในสังสารวัฏ ฉันนั้น เพราะฉะนั้น พึงเว้นคนเกียจคร้านผู้มีความเพียรตํ่าเสีย

[๑๔๘] พึงอยู่ร่วมกับบัณฑิตทั้งหลายผู้สงัด ผู้เป็นอารยชน มีใจมั่นคง มีความเพ่งพินิจอยู่เสมอ เป็นผู้ปรารภความเพียร เป็นนิจ

๕. สัพพมิตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับคน

นัยว่า ท่านพระสัพพมิตตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๒}[๑๔๙] คนผูกพันกับคน คนอาศัยคน คนถูกคนเบียดเบียน และ คนเบียดเบียนคน

[๑๕๐] ก็จักมีประโยชน์อะไรกับคนหรือกับคนที่ให้กำเนิดแล้ว แก่คนเล่า ควรละคนนั้นและโทษที่เบียดเบียนคนเป็นอันมากนั้นไปเสีย