๗. ติสสเถรคาถา เล่ม ๒๖

๖. มหากาลเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษอุปธิ

นัยว่า ท่านพระมหากาลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๓}[๑๕๑] หญิงชื่อกาฬีผู้มีร่างกายใหญ่ ดำดังกา หักขาซ้าย ขาขวา แขนซ้าย แขนขวา และทุบศีรษะของซากศพ ให้มันสมอง ไหลออกเหมือนทุบหม้อนมเปรี้ยววางไว้ตา เดิมแล้วนั่ง เฉยอยู่[๑๕๒] ผู้ใดเป็นผู้ไม่รู้แจ้ง เป็นคนเขลา ก่ออุปธิกิเลส ผู้นั้นย่อม เข้าถึงทุกข์ร่ำไป เพราะฉะนั้น บุคคลผู้รู้ประจักษ์ ว่าอุปธิ กิเลสเป็นเหตุเกิดทุกข์ จึงไม่ควรก่ออุปธิกิเลส เราอย่าถูกเขาทุบศีรษะนอนอยู่อย่างนี้อีกต่อไป

๗. ติสสเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษลาภสักการะ

นัยว่า ท่านพระติสสเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๔}[๑๕๓] ภิกษุศีรษะโล้นครองผ้าสังฆาฏิ ได้ข้าว น้ำ ผ้า และ ที่นอนที่นั่ง ย่อมชื่อว่าได้ข้าศึกไว้มาก

[๑๕๔] ภิกษุรู้โทษในลาภสักการะว่าเป็นภัยใหญ่อย่างนี้แล้วควร เป็นผู้มีลาภน้อย มีจิตไม่ชุ่มด้วยราคะ มีสติอยู่

๘. กิมพิลเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญการยินดีในธรรม

นัยว่า ท่านพระกิมพิลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๕}[๑๕๕] พระศากยบุตรทั้งหลายผู้เป็นสหายกันในปาจีนวังสทายวัน พากันละโภคะไม่น้อย มายินดีในการเที่ยวบิณฑบาต[๑๕๖] ปรารภความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน มีความบากบั่น มั่นเป็นนิจ ละความยินดีทางโลก ได้แล้ว รื่นรมย์กันอยู่ ด้วยความยินดีทางธรรม

๙. นันทเถรคาถา

สุภาษิตชี้ทางปฏิบัติ

นัยว่า ท่านพระนันทเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาไว้อย่างนี้ว่า

{๒๗๖}[๑๕๗] เรามัวแต่ประกอบการประดับตกแต่ง เพราะไม่มีโยนิโส มนสิการ มีใจฟุ้งซ่าน กลับกลอก ถูกกามราคะเบียดเบียน[๑๕๘] เราได้ปฏิบัติตามอุบายที่ชอบที่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์ แห่งพระอาทิตย์ผู้ฉลาดในอุบายได้ทรงสั่งสอนแนะนำแล้ว จึงถอนจิตที่จมลงในภพขึ้นได้