arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ฉักกนิบาต

๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๓๔๘ (Royal Thai)2/14 in ฉักกนิบาต4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ฉักกนิบาต เตกิจฉกานิเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 52 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 446–447

Page 446

แห่งสังโยชน์ทั้งปวงเราก็ได้บรรลุแล้ว

๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา

สุภาษิตโต้มาร

(มารแสร้งเยาะเย้ยว่า)

{๓๔๘}[๓๘๑] ข้าวเปลือก ข้าวสาลีถูกขนจากลานไปเก็บไว้ในยุ้งแล้ว เราจะไม่ได้แม้เพียงก้อนข้าวสักก้อน เราจักทำอย่างดี

(ท่านพระเตกิจฉานิเถระเตือนตนว่า)

[๓๘๒] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้ว เนืองๆ[๓๘๓] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระธรรมผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้วเนือง ๆ[๓๘๔] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระสงฆ์ผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้วเนือง ๆ

(มารกล่าวว่า)

[๓๘๔] ท่านอยู่ในที่โล่ง ราตรีฤดูหิมะตกนี้ก็หนาวเย็น ท่านอย่าถูกความหนาวเย็นเบียดเบียนให้ลำบากเลย นิมนต์ท่าน

Page 447

เข้าไปยังที่อยู่ที่มีประตูหน้าต่างมิดชิดเถิด

(ท่านพระเตกิจฉานิเถระกล่าวว่า)

[๓๘๖] เราจักเข้าสัมผัสอัปปมัญญา ๔ และจักมีความสุขอยู่ด้วย อัปปมัญญาเหล่านั้น เราก็จักไม่หวั่นไหว ไม่ลำบากด้วย ความหนาว

๓. มหานาคเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษผู้ไม่มีความเคารพ

นัยว่า ท่านพระมหานาคเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๖ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๔๙}[๓๘๗] ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมเสื่อมจากพระสัทธรรมเหมือนปลาในหนองน้อย ฉะนั้น[๓๘๘] ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมไม่งอกงามในพระสัทธรรมเหมือนพืชเน่าในไร่นา ฉะนั้น[๓๘๙] ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อัปปมัญญา ๔ ภาวะจิตที่แผ่ไปโดยไม่มีประมาณ หมายถึงการแผ่คุณธรรมคือพรหมวิหารทั้ง ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา สม่ำเสมอโดยทั่วไปในมนุษย์และสัตว์ทั้งหลายไม่มีประมาณ ไม่จำกัดขอบเขต (นัย ขุ.สุ.อ. ๒/๒๔, ขุ.เถร.อ. ๒/๙๘)
  2. ....
  3. นั้นเป็นผู้ไกลจากพระนิพพานในศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระธรรมราชา
  4. [๓๙๐] ผู้ใดมีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมไม่เสื่อมจากพระสัทธรรมเหมือนปลาในนํ้ามาก ฉะนั้น
  5. [๓๙๑] ผู้ใดมีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมงอกงามในพระสัทธรรมเหมือนพืชที่ดีในไร่นาฉะนั้น
  6. [๓๙๒] ผู้ใดมีความเคารพในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมอยู่ใกล้พระนิพพานในศาลนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระธรรมราชา
  7. <c>๔. กุลลเถรคาถา</c>
  8. <c>สุภาษิตแสดงการพิจารณาสังขาร</c>
  9. นัยว่า ท่านพระกุลลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๖ คาถาอย่างนี้ว่า
  10. {350}[๓๙๓] เราผู้ชื่อว่ากุลละไปที่ป่าช้าผีดิบ ได้เห็นซากศพหญิงคนหนี่งซึ่งเขาทิ้งไว้ในป่าช้า มีหมู่หนอนฟอนกัดกินอยู่
  11. [๓๙๔] ดูก่อนกุลลภิกษุ ท่านจงดูร่างกายอันกระสับกระส่าย ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า มีของโสโครกไหลเข้าไหลออกอยู่ ที่พวกคนเขลาชื่นชมกันนัก
  12. [๓๙๕] เราได้ถือเอาแว่นธรรมแล้วส่องดูร่างกายอันไร้ประโยชน์ นี้ทั้งภายในและภายนอกเพื่อบรรลุญาณทัสสนะ

End of ๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา