๕. มาลุงกยปุตตเถรคาถา เล่ม ๒๖

มนุชสฺส ปมตฺตจาริโน ตณฺหา วฑฺฒติ มาลุวา วิย

โส ปริปฺลวติ (๑) หุรา หุรํ ผลมิจฺฉํว วนสฺมึ วานโร.

ตัณหา ย่อมเจริญแก่มนุษย์ ผู้ประพฤติประมาท

เหมือนเถาย่านทรายเจริญอยู่ในป่า

เขาย่อมเร่ร่อนไปมา

เหมือนวานรที่ต้องการผลไม้ เที่ยวเร่ร่อนไปในป่า

ยํ เอสา สหเต (๑) ชมฺมี ตณฺหา โลเก วิสตฺติกา

โสกา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ อภิวุฏฺฐํว (๒) วีรณํ.

ตัณหาที่เลวทรามซ่านไปในโลกนี้

ย่อมครอบงำบุคคลใดไว้ได้

ความโศกย่อมเจริญแก่บุคคลนั้น

เหมือนหญ้าคมบางที่ถูกฝนตกรดแล้วเจริญงอกงามขึ้น

โย เจตํ สหเต๓ ชมฺมึ ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ อุทพินฺทูว โปกฺขรา.

ส่วนบุคคลใด ครอบงำตัณหาที่เลวทรามนั้น

ซึ่งล่วงได้ยาก ในโลกไว้ได้

ความโศกย่อมตกไปจากบุคคลนั้น

เหมือนหยาดน้ำกลิ้งตกไปจากใบบัว

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา

ตณฺหาย มูลํ ขณถ อุสีรตฺโถว วีรณํ

มา โว นฬํว โสโตว มาโร ภญฺชิ ปุนปฺปุนํ.

เพราะเหตุนั้น เราขอเตือนท่านทั้งหลาย

ขอท่านทั้งหลายที่ประชุมกันในที่นี้ จงมีความเจริญ

ขอท่านทั้งหลายจงขุดรากเหง้าแห่งตัณหา

เหมือนผู้ต้องการหญ้าแฝกขุดหญ้าแฝกอยู่

มารอย่าได้ระรานท่านทั้งหลายอยู่ร่ำไป

เหมือนกระแสน้ำระรานไม้อ้อ

กโรถ พุทฺธวจนํ ขโณ โว มา อุปจฺจคา

ขณาตีตา หิ โสจนฺติ นิรยมฺหิ สมปฺปิตา.

ท่านทั้งหลาย จงทำตามพระพุทธพจน์

ขณะอย่าได้ล่วงเลยท่านทั้งหลายไปเสีย

เพราะเหล่าชนที่ปล่อยให้ขณะล่วงเลยไป

แออัดกันในนรก เศร้าโศกอยู่

ปมาโท รโช ปมาโท (๑) ปมาทานุปติโต รโช

อปฺปมาเทน วิชฺชาย อพฺพุเห (๒) สลฺลมตฺตโนติ.

มาลุงฺกฺยปุตฺโต (๓) เถโร.

ความประมาทคือความเลินเล่อ จัดเป็นธุลี

ธุลีเกิดจากความประมาท

บุคคลพึงถอนลูกศรที่เสียบอยู่ในหทัยของตน

ด้วยความไม่ประมาท และด้วยวิชชาเถิด