๔. กุลลเถรคาถา เล่ม ๒๖

กุลฺโล สีวถิกํ คนฺตฺวา อทฺทส อิตฺถิมุชฺฌิตํ

อปวิทฺธํ สุสานสฺมึ ขชฺชนฺตึ กิมิหี ผุฏํ.

กุลลภิกษุ ไปป่าช้าผีดิบ

ได้เห็นซากศพหญิงที่ถูกทอดทิ้งไว้ในป่าช้า

ทั้งถูกหมู่หนอนบ่อนกัดกิน

อาตุรํ อสุรึ ปูตึ ปสฺส กุลฺล สมุสฺสยํ

อุคฺฆรนฺตํ ปคฺฆรนฺตํ พาลานํ อภินนฺทิตํ.

กุลละเอ๋ย เจ้าจงพิจารณาดูร่างกายที่กระสับกระส่าย

ไม่สะอาด เปื่อยเน่า หลั่งของไม่สะอาดเข้าออก

ที่พวกคนเขลาชื่นชมกันนัก

ธมฺมาทาสํ คเหตฺวาน ญาณทสฺสนปตฺติยา

ปจฺจเวกฺขึ อิมํ กายํ ตุจฺฉํ สนฺตรพาหิรํ.

เราใช้แว่นคือพระธรรมส่องดูร่างกายนี้

ซึ่งว่างเปล่าทั้งภายในและภายนอก

เพื่อบรรลุญาณทัสสนะ

ยถา อิทํ ตถา เอตํ ยถา เอตํ ตถา อิทํ

ยถา อโธ ตถา อุทฺธํ ยถา อุทฺธํ ตถา อโธ.

ร่างกายของเรานี้ กับซากศพนั้น ก็เหมือนกัน

ซากศพนั่นกับร่างกายของเรานี้ ก็เหมือนกัน

ร่างกายนี้ ท่อนล่าง ท่อนบน ก็เหมือนกัน

ท่อนบน ท่อนล่างก็เหมือนกัน

ยถา ทิวา ตถา รตฺติ (๑) ยถา รตฺติ ๑ ตถา ทิวา

ยถา ปุเร ตถา ปจฺฉา ยถา ปจฺฉา ตถา ปุเร.

ร่างกายกลางวัน กลางคืน ก็เหมือนกัน

กลางคืน กลางวัน ก็เหมือนกัน

ในกาลก่อนกับภายหลัง ก็เหมือนกัน

ภายหลัง กับกาลก่อนก็เหมือนกัน

ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน น รติ โหติ ตาทิสี

ยถา เอกคฺคจิตฺตสฺส สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโตติ

กุลฺโล เถโร.

อิสรชนผู้เพียบพร้อมด้วยกามสุข

ที่เขาบำเรอด้วยดนตรีเครื่องห้า ย่อมไม่ยินดีเช่นนั้น

เหมือนกับเราผู้มีจิตแน่วแน่

พิจารณาเห็นธรรมแจ่มแจ้งโดยชอบ