๑๓. ปิยทัสสีพุทธวงศ์ เล่ม ๓๓

[๓๔] ในกาลนั้น พระศาสนางามวิจิตรด้วยพระอรหันต์ทั้งหลาย ดังคลื่นในสมุทรสาคร เหมือนดาวในท้องฟ้าฉะนั้น (พระศาสนาของพระชินเจ้าคับคั่งด้วยพระอรหันต์ทั้งหลายผู้บรรลุวิชชา ๓ อภิญญา ๖ และพละ ผู้คงที่)[๓๕] พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นหาผู้เสมอเหมือนมิได้ และพระคุณเหล่านั้นหาเทียบเคียงมิได้อันตรธานไปหมดสิ้นแล้ว สังขารทั้งปวงว่างเปล่าหนอ

[๓๖] พระพุทธสุชาตชินเจ้าผู้ประเสริฐ เสด็จปรินิพพาน ณ เสลารามพระสถูปของพระองค์สูง ๓ คาวุต ประดิษฐานอยู่ในเสลารามนั้นฉะนี้แล

จบ สุชาตพุทธวงศ์ที่ ๑๒

๑๕. ปิยทัสสีพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระปิยทัสสีพุทธเจ้า

{๑๔} [๑] สมัยต่อจากพระพุทธเจ้าพระนามว่าสุชาตะ มีพระสยัมภู พระนามว่าปิยทัสสีผู้ทรงเป็นนายกของโลก ยากที่จะเทียมทันหาผู้เสมอเหมือนมิได้ ทรงมีพระยศใหญ่[๒] แม้พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระยศนับมิได้พระองค์นั้นก็ทรงรุ่งเรืองดังดวงอาทิตย์ ทรงกำจัดความมืดทั้งปวงแล้ว ทรงประกาศพระธรรมจักร

[๓] แม้พระองค์ก็ทรงสั่งสอนให้สัตว์ได้ตรัสรู้ธรรม ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ ธรรมาภิสมัยได้มีแก่สัตว์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิ

[๔] ท้าวสุทัสสนเทวราชมากราบทูลถึงมิจฉาทิฏฐิ เมื่อพระศาสดาจะทรงบรรเทาทิฏฐิของท้าวเทวราชนั้น จึงทรงแสดงธรรม

[๕] ในกาลนั้น มหาชนมาประชุมสันนิบาตกันมาก ธรรมาภิสมัย ครั้งที่ ๒ ได้มีแก่สัตว์ ๙,๐๐๐ โกฏิ

[๖] ในคราวที่พระศาสดาผู้เป็นสารถีฝึกนรชนทรงปราบช้างโทณมุขะธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๓ได้มีแก่สัตว์ ๘๐,๐๐๐โกฏิ

[๗] แม้พระปิยทัสสีพุทธเจ้าพระองค์นั้นก็มีการประชุมพระสาวกขีณาสพ ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกัน ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิ[๘] ครั้งที่ ๒ ต่อแต่นั้น พระสาวกขีณาสพมาประชุมกัน ๙๐ โกฏิ ครั้งที่ ๓ พระสาวกขีณาสพมาประชุมกัน ๘๐ โกฏิ

[๙] สมัยนั้น เราเป็นมาณพชื่อว่ากัสสปะ เป็นผู้ท่องมนต์ ทรงจำมนต์ รู้จบไตรเพท

[๑๐] เราได้ฟังธรรมของพระองค์แล้วทำความเลื่อมใสให้เกิด ได้บริจาคทรัพย์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิสร้างสังฆารามถวาย

[๑๑] ครั้นถวายอารามแก่พระองค์แล้วมีใจยินดีโสมนัส ได้สมาทานสรณะและเบญจศีลทำให้มั่น

[๑๒-๑๓] แม้พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ก็ประทับนั่งท่ามกลางสงฆ์ ทรงพยากรณ์เราว่า “ใน ๑,๘๐๐ กัป ผู้นี้จักได้เป็นพระพุทธเจ้า ในโลก .. ข้ามแม่น้ำใหญ่ฉะนั้น”

[๑๔] เราได้ฟังพระพุทธพยากรณ์แม้นั้นแล้วทำจิตให้เลื่อมใสยิ่งขึ้น ได้อธิษฐานวัตรในการบำเพ็ญบารมี ๑๐ ทัศให้ยิ่งขึ้นไป[๑๕] มีพระนครชื่อว่าสุธัญญะ พระมหากษัตริย์พระนามว่าสุทัตตะเป็นพระชนกของพระปิยทัสสีศาสดา พระชนนีพระนามว่าสุจันทา[๑๖] พระองค์ทรงครอบครองเหย้าเรือนอยู่ ๙,๐๐๐ ปี ทรงมีปราสาทที่สูงส่ง ๓ องค์ ชื่อสุนิมมิละ ๑ วิมละ ๑ คิริคุหา ๑[๑๗] มีนางสนมกำนัลใน ๓๓,๐๐๐ นาง ล้วนประดับประดาสวยงาม พระมเหสีพระนามว่าวิมลา พระราชโอรสพระนามว่ากัญจนาเวฬะ[๑๘]

พระองค์ทรงเห็นนิมิต ๔ ประการ จึงเสด็จออกผนวชด้วยราชรถทรง ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ ๖ เดือนเต็ม[๑๙] พระปิยทัสสีมหามุนีมหาวีรเจ้าอันพรหมทูลอาราธนาแล้ว ทรงประกาศพระธรรมจักร ณ อุสภอุทยานอันน่ารื่นรมย์ใจ[๒๐] ทรงมีพระปาลิตเถระและพระสัพพทัสสีเถระเป็นพระอัครสาวก ทรงมีพระเถระชื่อว่าโสภิตะเป็นพุทธอุปัฏฐาก[๒๑] พระสุชาตาเถรีและพระธัมมทินนาเถรีเป็นพระอัครสาวิกาต้นโพธิที่ตรัสรู้ของพระองค์เรียกกันว่าต้นกุ่ม[๒๒] สันทกอุบาสกและธัมมิกอุบาสกเป็นอัครอุปัฏฐาก วิสาขาอุบาสิกาและธัมมทินนาอุบาสิกาเป็นอัครอุปัฏฐายิกา[๒๓] พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระยศนับมิได้พระองค์นั้นทรงมีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ สูง ๘๐ ศอก ปรากฏดังต้นพญาสาละ

[๒๔] รัศมีของพระบรมศาสดาซึ่งหาผู้เสมอมิได้พระองค์นั้นดังแสงไฟรัศมีดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ก็ไม่เปรียบปานได้เลย[๒๕] แม้พระพุทธเจ้าผู้มีพระจักษุพระองค์นั้นก็ทรงดำรงอยู่ในโลก ๙๐,๐๐๐ ปี เท่ากับอายุสัตว์ทั้งหลาย

[๒๖] แม้พระพุทธเจ้าซึ่งหาผู้เสมอเหมือนมิได้พระองค์นั้น แม้คู่พระอัครสาวกซึ่งไม่มีผู้เทียบเคียงเหล่านั้นก็อันตรธานไปหมดสิ้นแล้วสังขารทั้งปวงว่าง เปล่าหนอ[๒๗] พระปิยทัสสีมุนีผู้ประเสริฐเสด็จปรินิพพาน ณ อัสสัตถาราม พระสถูปของพระองค์สูง ๓ โยชน์ ประดิษฐานอยู่ ณ อัสสัตถารามนั้นฉะนี้แล

จบ ปิยทัสสีพุทธวงศ์ที่ ๑๓

๑๖. อัตถทัสสีพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระอัตถทัสสีพุทธเจ้า

{๑๕} [๑] ในมัณฑกัปนั้นแล มีพระพุทธเจ้าผู้มีพระยศใหญ่พระนามว่า อัตถทัสสี ทรงกำจัดความมืดใหญ่ออกแล้ว ทรงบรรลุพระสัมโพธิญาณอันสูงสุด[๒] พรหมทูลอาราธนาแล้วทรงประกาศพระธรรมจักร ทรงยังหมื่นโลกธาตุพร้อมทั้งเทวโลกให้ดื่มน้ำอมฤตธรรมจนอิ่มหนำสำราญ[๓] แม้พระองค์ผู้เป็นนาถะของโลกนั้นก็ทรงมีการแสดงธรรมให้สัตว์ได้ตรัสรู้ ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ ธรรมาภิสมัยได้มีแก่สัตว์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิ