พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · จริยาปิฎก
๖. เนมิราชจริยา เล่ม ๓๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๖ (Royal Thai)6/36 in จริยาปิฎก4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จริยาปิฎก เนมิราชจริยา (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 74 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 33, pp. 596–597
[๓๘] ในกาลนั้น เครื่องบรรณาการอันใดในราชอาณาจักรทั้ง ๗ ได้มีแล้วแก่เรา เราได้ให้มหาทานเป็นจำนวนอักโขภะ มีอุปมาเหมือนสาคร ด้วยบรรณาการนั้น[๓๙] เราจะเกลียดทรัพย์และข้าวเปลือกก็หาไม่ และการสะสมจะไม่มีในตัวเราก็หาไม่ แต่พระสัพพัญญุตญาณเป็นที่รักของเรา ฉะนั้น เราจึงให้ทานอย่างประเสริฐ ฉะนี้แล
จบ มหาโควินทจริยาที่ ๕
๖. เนมิราชจริยา
ว่าด้วยพระจริยาของพระเจ้าเนมิราช
{๖} [๔๐] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นมหาราชาพระนามว่าเนมิ เป็นบัณฑิตต้องการกุศลอยู่ในพระนครมิถิลาอันอุดม
[๔๑] ในกาลนั้น เราได้สร้างศาลาจตุรมุขไว้ ๔ แห่ง เรายังทานให้เป็นไปในศาลานั้น แก่เนื้อ นก และนรชนเป็นต้น
[๔๒] ยังมหาทาน คือ เครื่องนุ่งห่ม ที่นอน และโภชนะคือข้าวและน้ำ ให้เป็นไปแล้วไม่ขาดสาย
[๔๓] เปรียบเหมือนเสวก (ข้าราชการในราชสำนก) เข้าหาเจ้านายเพราะเหตุแห่งทรัพย์ ย่อมแสวงหาเจ้านายที่พึงให้ยินดีได้ด้วย กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ฉันใด
[๔๔] เราก็ฉันนั้น จักแสวงหาพระสัพพัญญุตญาณในภพทั้งปวง จึงยังสัตว์ทั้งหลายให้อิ่มหนำด้วยทานแล้วปรารถนาพระโพธิญาณอันอุดม ฉะนี้แล
จบ เนมิราชจริยาที่ ๖
๗. จันทกุมารจริยา
ว่าด้วยพระจริยาของพระจันทกุมาร
{๗} [๔๕] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นโอรสของพระเจ้าเอกราช มีนามว่าจันทกุมาร อยู่ในพระนครปุบผวดี
[๔๖] ในกาลนั้น เราพ้นจากการบูชายัญแล้วออกไปจากที่บวงสรวงนั้น ยังความสังเวชให้เกิดขึ้นแล้วยังมหาทานให้เป็นไป[๔๗] เรายังไม่ให้ทานแก่ทักขิไณยบุคคล ก็จะไม่ดื่มน้ำ ไม่เคี้ยวของเคี้ยว และไม่บริโภคโภชนะ แม้จะเป็น ๕-๖ ราตรี[๔๘] เปรียบเหมือนพ่อค้ารวบรวมสินค้าไว้แล้ว ในที่ใดจะมีลาภมากก็นำสินค้าไปในที่นั้น ฉันใด[๔๙] แม้อาหารของตนที่เราให้แล้วแก่คนอื่นก็มีผลมาก ฉันนั้น เพราะฉะนั้น ทานที่เราให้ผู้อื่นจัก(มีผล)เป็นร้อยส่วน[๕๐] เรารู้อำนาจประโยชน์นี้จึงให้ทานในภพน้อยภพใหญ่ เราไม่ถอยกลับจากการให้ทานเพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณ ฉะนี้แล
จบ จันทกุมารจริยาที่ ๗
End of ๖. เนมิราชจริยา