๑๐. สังขปาลจริยา เล่ม ๓๓

ปุนาปรํ ยทา โหมิ สงฺขปาโล มหิทฺธิโก

ทาฒาวุโธ โฆรวิโส ทฺวิชิโวฺห อุรคาภิภู ฯ

จตุปฺปเถ มหาปเถ ๑ นานาชนสมากุเล

จตุโร องฺเค อธิฏฺฐาย ตตฺถ วาสมกปฺปยึ ฯ

ฉวิยา จมฺเมน มํเสน นฺหารูหิ อฏฺฐิเกหิ วา

ยสฺส เอเตน กรณียํ ทินฺนํเยว หราตุ โส ฯ

อทฺทสํสุ โภชปุตฺตา ขรา ลุทฺธา อการุณา

อุปคจฺฉฉ มมํ ตตฺถ ทณฺฑมุคฺครปาณิโน ฯ

นาสาย วินิวิชฺฌิตฺวา นงฺคุฏฺเฐ ปิฏฺฐิกณฺฐเก

กาเช อาโรปยิตฺวาน โภชปุตฺตา หรึสุ มํ ฯ

สสาครนฺตํ ปฐวึ สกานนํ สปพฺพตํ

อิจฺฉมาโน จหนฺตตฺถ นาสวาเตน ฌาปเย ฯ

สูเลหิ วิชฺฌยนฺเตปิ โกฏฺฏยนฺเตปิ สตฺติภิ

โภชปุตฺเต น กุปฺปามิ เอสา เม สีลปารมีติ ฯ

สงฺขปาลจริยํ ทสมํ ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

หตฺถินาโค ภูริทตฺโต จมฺเปยฺโย โพธิ มาหิโส

รุรุ มาตงฺคธมฺโม จ อตฺรโช จ ชยทฺทิโส ฯ

เอเต ๑ สพฺเพ สีลพลา ปริกฺขารา ปเทสิกา

ชีวิตํ ปริรกฺขิตฺวา สีลานิ อนุรกฺขิสฺสํ ฯ

สงฺขปาลสฺส เม สโต สพฺพกาลํปิ ชีวิตํ

ยสฺส กสฺสจิ นิยฺยนฺตํ ๒ ตสฺมา สา สีลปารมีติ ฯ

สีลปารมินิทฺเทโส นิฏฺฐิโต ฯ

๑ ม. ยุ. มหามคฺเค ฯ

อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราเป็นพระยานาคชื่อสังขปาละมีฤทธิ์มากมีเขี้ยวเป็นอาวุธ มีพิษแรงกล้า มีลิ้นสองแฉกเป็นใหญ่กว่านาคทั้งหลาย เราอธิษฐานอุโบสถมีองค์ ๔ ประการว่า ผู้ใดมีกิจด้วยผิวหนังก็ดี เนื้อก็ดี เอ็นก็ดี กระดูกก็ดี ของเราผู้นั้นจงนำเอาอวัยวะที่เราให้แล้วนี้ไปเถิด แล้วสำเร็จการอยู่ ณ สถานที่ใกล้ทางใหญ่สี่แยก อันเกลื่อนกล่นด้วยหมู่ชนต่างๆ พวกบุตรของนายพรานเป็นคนดุร้ายหยาบช้าไม่มีกรุณา ได้เห็นเราแล้วมีมือถือไม้พลองตะบองสั้นกรูกันเข้ามาหาเรา ณ ที่นั้น พวกบุตรนายพรานเอาหอกแทงเราที่จมูกที่หาง ที่กระดูกสันหลัง แล้วเอาหวายร้อยหามเราไป ถ้าเราปรารถนาก็พึงยังมหาปฐพีอันมีสมุทรสาครเป็นที่สุด พร้อมทั้งป่าทั้งภูเขาให้ไหม้ด้วยลมจมูกในที่นั้นๆ แต่เราไม่โกรธเคืองพวกนายพรานแม้จะแทงด้วยหลาว แม้จะทุบตีด้วยหอก นี้เป็นศีลบารมีของเราฉะนี้แล.

จบสังขปาลจริยาที่ ๑๐

----------------

รวมจริยาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สีลวจริยา ๒. ภูริทัตตจริยา ๓. จัมเปยยกจริยา

๔. จูฬโพธิจริยา ๕. มหิสจริยา ๖. รุรุมิคจริยา

๗. มาตังคจริยา ๘. ธรรมเทวปุตตจริยา ๙. ชยทิสจริยา

๑๐. สังขปาลจริยา จริยาทั้งหมดนี้เป็นกำลังของศีล เป็นบริขารของศีล เราได้สละชีวิตตามรักษาศีล เราผู้เป็นสังขปาลนาคราช ได้มอบชีวิตให้แก่คนใดคนหนึ่ง แม้ตลอดกาลทุกเมื่อเหตุนั้น จริยานั้นจึงเป็นศีลบารมี ฉะนี้แล.

จบสีลบารมีนิทเทส