arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุพพรีวรรค

๗. ธนปาลเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๓ ในอุพพรีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๗. ธนปาลเสฏฺฐิเปตวตฺถุ

๗. ธนปาลเสฏฐิเปตวัตถุ

เรื่องธนปาลเศรษฐีเปรต

(พวกพ่อค้าถามเปรตตนหนึ่งว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุพพรีวรรค ธนปาลเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๗๖–๑๗๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๐๔–๒๐๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคฺโค ทุพฺพณฺณรูโปสิ กิโส ธมนิสนฺถโต

อุปฺผาสุลิโก กิสิโก โก นุ ตฺวํ อสิ มาริสาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แน่ะเพื่อนยาก ท่านเปลือยกาย

มีผิวพรรณแและรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว

ซูบผอม มีร่างกายสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น

มีแต่ซี่โครงผุดขึ้น มีร่างกายซูบผอม

ท่านเป็นใครกันหนอ

(เปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหํ ภทนฺเต เปโตมฺหิ ทุคฺคโต ยมโลกิโก

ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คโต.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้เจริญทั้งหลาย ข้าพเจ้าเกิดเป็นเปรตในยมโลก

ได้รับความลำบาก เพราะทำกรรมชั่วไว้

จึงต้องจากโลกนี้ไปยังเปตโลก

(พวกพ่อค้าถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กึ นุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ

กิสฺส กมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คโต.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านได้ทำกรรมชั่วทางกาย วาจา ใจอะไรไว้หรือ

เพราะผลกรรมอะไร ท่านจึงต้องจากโลกนี้ไปยังเปตโลก

(เปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นครํ อตฺถิ ทสนฺนานํ (๑) เอรกจฺฉนฺติ วิสฺสุตํ

ตตฺถ เสฏฺฐิ ปุเร อาสึ ธนปาโลติ มํ วิทู.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ปณฺณานํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

มีพระนครของพระเจ้าทสันนราช ปรากฏชื่อว่า เอรกัจฉะ

เมื่อก่อนข้าพเจ้าเป็นเศรษฐีอยู่ในนครนั้น

ชนทั้งหลายเรียกข้าพเจ้าว่า ธนปาลเศรษฐี

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อสีติ สกฏวาหานํ หิรญฺญสฺส อโหสิ เม

ปหูตํ เม ชาตรูปํ มุตฺตา เวฬุริยา พหู.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้ามีเงิน ๘๐ เล่มเกวียน ทองคำ

แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์ ก็มีมากมาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตาว มหทฺธนสฺสาปิ น เม ทาตุํ ปิยํ อหุ

ปิทหิตฺวา ทฺวารํ ภุญฺชามิ (๑) มา มํ ยาจนกาทฺทสุํ

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ภุญฺชึ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แม้ข้าพเจ้าจะมีทรัพย์มากมายถึงเพียงนั้น

ก็ไม่พอใจที่จะให้ทาน ปิดประตูเรือนแล้ว จึงบริโภคอาหาร

ด้วยคิดว่า พวกยาจกอย่าได้เห็นเรา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อสทฺโธ มจฺฉรี จาสึ กทริโย ปริภาสโก

ททนฺตานํ กโรนฺตานํ วารยิสฺสํ พหุชฺชน (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. พหู ชเน
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าไม่มีศรัทธา เป็นคนตระหนี่ กระด้าง

ได้ด่าพวกคนที่ให้ทาน ทำบุญ

และห้ามชนเป็นจำนวนมากที่ให้ทานทำบุญ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วิปาโก นตฺถิ ทานสฺส สํยมสฺส กุโต ผลํ

โปกฺขรญฺโญทปานานิ อารามานิ จ โรปิเต

ปปาโย จ วินาเสสึ ทุคฺเค สงฺกมนานิ จ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ด้วยคำว่า ผลแห่งทานไม่มี

ผลแห่งความสำรวมจักมีแต่ที่ไหน

จึงทำลายสระน้ำ บ่อน้ำ ที่เขาขุดไว้

ทำลายสวนดอกไม้ สวนผลไม้ ศาลาน้ำดื่ม

และสะพานในที่เดินลำบากให้พินาศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สฺวาหํ อกตกลฺยาโณ กตปาโป ตโต จุโต

อุปปนฺโน ปิตฺติวิสยํ (๑) ขุปฺปิปาสสมปฺปิโต.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. เปตฺติวิสยํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้านั้นไม่ได้ทำความดี ทำแต่ความชั่วไว้

เคลื่อนจากมนุษยโลกนั้นแล้วจึงเกิดในแดนเปรต

มีแต่ความหิวกระหาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปญฺจปญฺญาสวสฺสานิ ยโต (๑) กาลกโต อหํ

นาภิชานามิ ภุตฺตํ วา ปีตํ วา ปน ปานิยํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. ตโต
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ตลอด ๕๐ ปี ตั้งแต่ข้าพเจ้าตายแล้ว

ยังไม่ได้กินข้าวและดื่มน้ำเลย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โย สํยโม โส วินาโส โย วินาโส โส สํยโม

เปตา หิ กิร ชานนฺติ โย สํยโม โส วินาโส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ความหวงแหนทรัพย์เป็นความพินาศ

ความพินาศก็คือความหวงแหนทรัพย์

ได้ยินว่า เปรตทั้งหลายก็รู้ว่าความหวงแหนทรัพย์เป็นความพินาศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหํ ปุเร สํยมิสฺสํ นาทาสึ พหุเก ธเน

สนฺเตสุ เทยฺยธมฺเมสุ ทีปํ นากาสิมตฺตโน

สฺวาหํ ปจฺฉานุตปฺปามิ อตฺตกมฺมผลูปโค.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อชาติก่อน ข้าพเจ้าหวงแหนทรัพย์

เมื่อทรัพย์มีอยู่เป็นจำนวนมากก็ไม่ได้ให้ทาน

เมื่อไทยธรรมมีอยู่ก็ไม่ได้ทำที่พึ่งแก่ตน

ข้าพเจ้านั้นได้รับผลกรรมของตน จึงเดือดร้อนในภายหลัง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุทฺธํ จตูหิ มาเสหิ กาลกิริยา ภวิสฺสติ

เอกนฺตกฏุกํ โฆรํ นิรยํ ปปติสฺสหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พ้นจาก ๔ เดือนไปแล้ว ข้าพเจ้าจักตาย

จักตกนรกอันเร่าร้อนแสนสาหัส

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตุกฺกณฺณํ จตุทฺวารํ วิภตฺตํ ภาคโส มิตํ

อโยปาการปริยนฺตํ อยสา ปฏิกุชฺชิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

นรกนั้นมี ๔ เหลี่ยม มีประตู ๔ ด้าน

กรรมสร้างจำแนกไว้เป็นส่วน ๆ

ล้อมรอบด้วยกำแพงเหล็ก ครอบไว้ด้วยแผ่นเหล็ก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺส อโยมยา ภูมิ ชลิตา เตชสา ยุตา

สมนฺตา โยชนสตํ ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พื้นนรกนั้นล้วนเป็นเหล็กแดงลุกเป็นเปลวเพลิง

ประกอบด้วยความร้อน แผ่ไปรอบตลอดร้อยโยชน์อยู่ตลอดกาล

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตตฺถาหํ ทีฆมทฺธานํ ทุกฺขํ เวทิสฺส เวทนํ

ผลํ ปาปสฺส กมฺมสฺส ตสฺมา โสจามหํ ภุสํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าจักต้องเสวยทุกขเวทนาในมหานรกนั้นยาวนาน

ด้วยว่าการเสวยทุกข์เช่นนี้เป็นผลกรรมชั่ว

เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงเศร้าโศกอย่างหนัก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา

มากตฺถ ปาปกํ กมฺมํ อาวิ วา ยทิ วา รโห.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าขอเตือนท่านทั้งหลาย

ขอความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลายผู้มาประชุมกันในที่นี้

พวกท่านอย่าได้ทำกรรมชั่วทั้งในที่แจ้งหรือที่ลับ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ ตํ ปาปกํ กมฺมํ กริสฺสถ กโรถ วา

น โว ทุกฺขา ปมุตฺตตฺถิ อุปฺปจฺจาปิ (๑) ปลายตํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก.ม. อุเปจฺจาปิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ถ้าพวกท่านจักทำกรรมชั่วนั้นหรือกำลังทำอยู่

แม้พวกท่านจะเหาะหนีไปก็ไม่พ้นจากทุกข์ได้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มตฺเตยฺยา โหถ เปตฺเตยฺยา กุเล เชฏฺฐาปจายิกา

สามญฺญา โหถ พฺรหฺมญฺญา เอวํ สคฺคํ คมิสฺสถาติ.

ธนปาลเสฏฺฐิเปตวตฺถุ สตฺตมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอท่านทั้งหลายจงเกื้อกูลมารดา จงเกื้อกูลบิดา

ประพฤติอ่อนน้อมต่อท่านผู้ใหญ่ในสกุล

เป็นผู้เกื้อกูลสมณะ เกื้อกูลพราหมณ์

ด้วยการปฏิบัติอย่างนี้ ท่านทั้งหลายจักไปสู่สวรรค์

ธนปาลกเสฏฐิเปตวัตถุที่ ๗ จบ

จบ ๗. ธนปาลเปตวัตถุ