พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · เอกกนิบาต
๑. เถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๘ ในเอกกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา เอกกนิบาต เถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๐๘–๖๐๙
พระบาลีสุตตันตปิฎก
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
๑. เอกกนิบาต
๑. อัญญตราเถรีคาถา
สุภาษิตของพระเถรีรูปหนี่ง
{๔๐๒}นัยว่า ภิกษุณีเถรีรูปหนึ่งผู้ไม่ปรากฏชื่อได้ภาษิตคาถาไว้อย่างนี้ว่า
[๑] ดูก่อนพระเถรี ท่านจงทำไตรจีวรด้วยท่อนผ้าแล้วนุ่งห่ม ให้สบายเถิด เพราะว่าราคะของท่านสงบระงับแล้ว ดุจน้ำผักดองที่แห้งในหม้อฉะนั้น
- ๑เถรีคาถา ความหมายและคำอธิบายพึงเทียบเคียงกับ เถรคาถา ในหน้า ๓๒๑ ของเล่มนี้ ในส่วนที่แปลกกัน คือ รวมจำนวนนิบาตได้ ๑๖ นิบาต มีจำนวนพระเถรี ๗๓ รูป หรีอนับเป็นเรื่องได้ ๗๓ เรื่อง จัดอยู่ในเล่มที่ ๒๖ (รวมกับวิมานวัตถุ เปตวัตถุ และเถรคาถา) ในบรรดาพระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม
๒. มุตตาเถรีคาถา
พระพุทธโอวาทสอนพระมุตตาเถรี
{๔๐๓}นัยว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกล่าวสอนนางมุตตาสิกขมานาเนือง ๆ ด้วยพระคาถานี้อย่างนี้ว่า
[๒] ดูก่อนมุตตา เธอจงพ้นจากโยคะทั้งหลาย ดุจดวงจันทร์พ้นจากราหูจับฉะนั้น เธอจงเป็นผู้ไม่มีหนี้บริโภค ก้อนข้าวด้วยจิตอันหลุดพ้นแล้วเถิด
๓. ปุณณาเถรีคาถา
พระทุทธโอวาทสอนพระปุณณาเถรี
{๔๐๔}[๓] ดูก่อนปุณณา เธอจงบริบูรณ์ด้วยธรรมทั้งหลาย เหมือนดวงจันทร์ในวันเพ็ญฉะนั้น เธอจงทำลายกองแห่งความมืดเสียด้วยปัญญาอันบริบูรณ์เถิด
- ๑โยคะทั้งหลาย หมายถึงกิเลสอันประกอบเหล่าสัตว์ไว้ในวัฎฏทุกข์ ๔ อย่าง คือ (๑) กามโยคะ เครื่องประกอบคือกาม (๒) ภวโยคะ เครื่องประกอบคือภพ (๓) ทิฏฐิโยคะ เครื่องประกอบคือทิฏฐิ (๔) อวิชชาโยคะ เครื่องประกอบคืออวิชชา {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๒/๓๐๒, ที.ปา.อ. ๒๑, ขุ.อุ.อ. ๑๖๗, ขุ.เถรี.อ. ๙}
- ๒กองแห่งความมืด หมายถึงกองแห่งโมหะ ความหลงไม่รู้สภาพจริง (ขุ.เถรี.อ. ๑๒)
จบ ๑. เถรีคาถา