พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ปัญจกนิบาต
๒. วิมลปุรณคณิกาเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ปัญจกนิบาต วิมลปุรณคณิกาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๓๐–๖๓๑
๒. วิมลาเถรีคาถา
สุภาษิตชี้โทษความสวย
(พระวิมลาเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตนได้ภาษิต
ในคาถา ๕ คาถาเหล่านี้ว่า)
{๔๔๐}[๗๒] เราเป็นผู้มัวเมาด้วยผิวพรรณ รูปสมบัติ ความสวยงาม บริวารสมบัติ และความเป็นสาว มีจิตกระด้าง ชอบดูหมิ่นหญิงอื่น[๗๓] ประดับร่างกายงามวิจิตรสำหรับลวงบุรุษผู้โง่เขลา ได้ยืนอยู่ที่ประตูบ้านหญิงแพศยา ดุจนายพรานดักบ่วงไว้ ฉะนั้น[๗๔] เราได้แสดงเครื่องประดับต่าง ๆ และอวัยวะที่ควรปกปิด เป็นอันมากให้ปรากฏ แก่บุรุษ ทำมายาหลายอย่างให้ชายเป็นอันมากยินดี[๗๕] วันนี้เรามีศีรษะโล้น ห่มผ้าสังฆาฏิ เที่ยวบิณฑบาตแล้ว มานั่งที่โคนต้นไม้ เป็นผู้ได้ฌานที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร[๗๖] เราตัดกิเลสเครื่องเกาะเกี่ยวทั้งที่เป็นของทิพย์ ทั้งที่ เป็นของมนุษย์ได้ทั้งหมด และทำอาสวะทั้งปวงให้สิ้นไป เป็นผู้มีความเย็นใจ ดับสนิทแล้ว
- ๑เป็นผู้ได้ฌานที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร หมายถึงเป็นผู้ได้ทุติยฌาน เพราะบรรลุอรหัตตผลที่มีทุติยฌาน เป็นบาทฐาน (ขุ.เถรี.อ. ๑๐๐)
๓. สีหาเถรีคาถา
สุภาษิตชี้โทษกามราคะ
(พระสีหาเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้ว ได้ภาษิตอุทานคาถา ๕ คาถา เหล่านี้ว่า)
{๔๔๑}[๗๗] เมื่อก่อนเราเป็นผู้ถูกกามราคะเบียดเบียน มีจิตฟุ้งซ่าน จึงทำจิตให้อยู่ในอำนาจไม่ได้ เพราะไม่มนสิการโดยอุบายอันแยบคาย[๗๘] เป็นผู้ถูกกิเลสทั้งหลายกลุ้มรุมแล้วมีปกติคล้อยตาม ความเข้าใจในกามคุณว่าเป็นสุข ตกอยู่ในอำนาจแห่งจิตที่มีราคะ จึงไม่ได้ความสงบแห่งจิต[๗๙] เราจึงเป็นผู้ผอมเหลือง มีผิวพรรณไม่ผ่องใสอยู่ตลอด เวลา ๗ ปี เราถูกทุกข์ครอบงำแล้ว ไม่ได้ความสบายใจ ทั้งกลางวันและกลางคืน[๘๐] เพราะเหตุนั้น เราจึงถือเชือกเข้าไปสู่ราวป่าด้วยคิดว่า จะผูกคอตายเสียในที่นี้ ดีกว่าที่จะกลับไปสู่ความเป็นคฤหัสถ์อีก[๘๑] เราทำบ่วงอย่างแน่นหนา ผูกที่กิ่งไม้แล้ว สวมบ่วงที่คอ ในทันใดนั้น จิตของเราก็หลุดพ้นจากอาสวกิเลส ทั้งหลาย
จบ ๒. วิมลปุรณคณิกาเถรีคาถา