arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ติกนิบาต

๕. อุพพิริเถรีคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๘ ในติกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๕. อุพฺพิรีเถรีคาถา

๕. อุพพิรีเถรีคาถา

ภาษิตของพระอุพพิรีเถรี

(พระศาสดาประทับนั่งในพระคันธกุฎี แสดงพระองค์แก่พระอุพพิรีเถรี ได้ ตรัสพุทธภาษิตนี้ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ติกนิบาต อุพพิริเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๓๘–๔๓๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๕๖๓–๕๖๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อมฺม ชีวาติ (๑) วนมฺหิ กนฺทสิ อตฺตานํ อธิคจฺฉ อุพฺพิริ

จูฬาสีติสหสฺสานิ (๒) สพฺพา ชีวสนามิกา

เอตมฺหาฬาหเน ทฑฺฒา ตาสํ กมนุโสจสิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. ชีวาหิ
  2. ๒ฉ.ม. จุลฺลาสีติสหสฺสานิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อุพพิรีเธอคร่ำครวญอยู่ในป่าว่า ลูกชีวาเอ๋ย ดังนี้

เธอจงรู้สึกตนก่อนเถิด

บรรดาธิดาของเธอที่มีชื่อเหมือนกันว่า ชีวา

ถูกเผาอยู่ในป่าช้านี้ทั้งหมดถึง ๘๔,๐๐๐ คน

เธอเศร้าโศกถึงธิดาคนไหน

พระอุพพิรีเถรี(บรรลุพระอรหัตแล้ว เมื่อจะกราบทูล ได้กล่าวภาษิตเหล่านี้ว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อพฺพุหี (๑) วต เม สลฺลํ ทุทฺทสํ หทยนิสฺสิตํ (๒)

ยํ เม โสกปเรตาย ธีตุโสกํ พฺยปานุทิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ. อพฺพหี, ม. อพฺพุฬฺหํ
  2. ๒ฉ.ม. หทยสฺสิตํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลูกศรคือความโศกที่เห็นได้ยาก ซึ่งเสียบที่หทัยหม่อมฉัน

หม่อมฉันถอนขึ้นได้แล้ว เพราะพระองค์ได้ทรงช่วยบรรเทาความ

โศกถึงธิดาของหม่อมฉันซึ่งถูกความโศกครอบงำ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาชฺช อพฺพูฬฺหสลฺลาหํ นิจฺฉาตา ปรินิพฺพุตา

พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สํฆญฺจ อุเปมิ สรณํ มุนินฺติ.

อุพฺพิรี เถรี.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วันนี้ หม่อมฉันนั้นถอนลูกศรคือความโศกขึ้นได้แล้ว

หมดความอยาก ดับรอบแล้ว

ได้ถึงมุนีพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ว่าเป็นที่พึ่งที่ระลึก

จบ ๕. อุพพิริเถรีคาถา