๑. สุนทรสมุททเถรคาถา เล่ม ๒๖

๗. สัตตกนิบาต

๑. สุนทรสมุททเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระสุนทรสมุทร

นัยว่า ท่านพระสุนทรสมุททเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๖๑}[๔๕๙] หญิงแพศยาผู้ประดับประดาร่างกาย นุ่งห่มผ้างดงาม ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้เครื่องหอม เท้าย้อมด้วยสีแดง สวมรองเท้าทอง

[๔๖๐] ถอดรองเท้ายืนประคองอัญชลีอยู่ข้างหน้า กล่าวเล้าโลม เราด้วยถ้อยคำไพเราะอ่อนหวานว่า

[๔๖๑]‘ท่านยังเป็นนักบวชที่ยังหนุ่ม ขอจงเชื่อฟังคำดิฉันเถิด ขอเชิญท่านบริโภคกามอันเป็นของมนุษย์เถิด ดิฉันจักมอบทรัพย์สมบัติที่น่าปลื้มใจให้แก่ท่าน ดิฉันขอให้สัจจะแก่ท่าน หรือนำไฟมาเป็นพยานสาบานต่อท่าน[๔๖๒] เมื่อใด เราทั้งสองแก่เฒ่าจนถือไม้เท้า เมื่อนั้น เราทั้งสองจึงค่อยบวช เราทั้งสองถือเอาชัยในโลกทั้งสอง ก่อนเถิด,

[๔๖๓] เราเห็นหญิงแพศยาคนนั้นผู้ตบแต่งร่างกาย นุ่งห่มผ้า งดงาม ยืนประคองอัญชลีพูดจาเล้าโลมเราเป็นเหมือน กับบ่วงมัจจุราชที่เขาดักไว้

[๔๖๔] ขณะนั้น โยนิโสมนสิการได้เกิดขึ้นแก่เรา โทษแห่งสังขารปรากฏแก่เรา ความเบื่อหน่ายก็ตั้งลงมั่น

[๔๖๕] ลำดับนั้น จิตของเราหลุดพ้นจากสรรพกิเลส ขอท่านจงดูความที่ธรรมเป็นธรรมอันดีเถิด เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๒. ลกุณฏกภัททิยเถรคาถา

คาถาสุภาษิตของพระลกุณฏกภัททิยเถระ

นัยว่า ท่านพระลกุณฏกภัททิยเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๗ คาถา อย่างนี้ว่า

{๓๖๒}[๔๖๖] ภัททิยภิกษุอยู่ที่อัมพาฏการามอันสวยงามในชัฏแห่งป่า ได้ถอนตัณหาพร้อมทั้งรากขึ้นแล้ว เป็นผู้เจริญด้วยคุณมีศีลเป็นต้น เพ่งฌานอยู่ในไพรสณฑ์นั้น[๔๖๗] กามโภคีบุคคลบางพวกย่อมยินดีด้วยเสียงตะโพน เสียง พิณและบัณเฑาะว์ แต่ความยินดีของพวกเขานั้นไม่ประเสริฐ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ส่วนเรายินดีแล้ว ในคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าอยู่ที่โคนไม้[๔๖๘] หากว่าพระพุทธเจ้าพึงประทานพรแก่เราและเราพึงรับ เอาพรนั้นไซร้ เราก็ควรรับเอากายคตาสติที่ชาวโลกทั้ง ปวงพึงเจริญเป็นนิจ

[๔๖๙] ก็บุคคลเหล่าใดถือรูปร่างเป็นประมาณและคล้อยไปตามเสียง บุคคลเหล่านั้นยังตกอยู่ในอำนาจของฉันทราคะ ย่อมไม่รู้จักเรา