๑. สุนทรสมุททเถรคาถา เล่ม ๒๖

อลงฺกตา สุวสนา มาลภารี (๑) วิภูสิตา

อลตฺตกกตาปาทา ปาทุการุยฺห เวสิกา.

หญิงแพศยาตกแต่งร่างกาย นุ่งผ้าสวยงาม

ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้ของหอม

มีเท้าย้อมด้วยสีแดงได้สวมเขียงเท้า ยืนอยู่

ปาทุกา โอรุหิตฺวาน ปุรโต ปญฺชลีกตา

สา มํ สเณฺหน มุทุนา มิหิตปุพฺพ (๑) มภาสถ.

นางได้ถอดเขียงเท้า ประนมมือไว้ข้างหน้า

พูดเล้าโลมเราด้วยถ้อยคำที่ไพเราะอ่อนหวานว่า

ยุวาสิ ตฺวํ ปพฺพชิโต ติฏฺฐาหิ มม สาสเน

ภุญฺช มานุสเก กาเม อหํ วิตฺตํ ททามิ เต

สจฺจนฺเต ปฏิชานามิ อคฺคึ วา เต หรามหํ.

ท่านเป็นนักบวชที่ยังหนุ่มแน่น โปรดเชื่อฟังดิฉัน

จงบริโภคกามที่เป็นของมนุษย์

ดิฉันจะมอบทรัพย์สมบัติให้ท่าน

ดิฉันขอให้สัจจะแก่ท่าน

ถ้าท่านไม่เชื่อ จะให้ดิฉันนำไฟมาทำการสบถต่อท่านก็ได้

ยทา ชิณฺณา ภวิสฺสาม อุโภ ทณฺฑปรายนา

อุโภปิ ปพฺพชิสฺสาม อุภยตฺถ กฏคฺคโห.

เมื่อคราวที่เราทั้งสองแก่เฒ่าจนถือไม้เท้าจึงค่อยบวช

เมื่อเป็นเช่นนี้นับว่าได้ชัยชนะในโลกทั้ง ๒

ตญฺจ ทิสฺวาน ยาจนฺตึ เวสิกํ ปญฺชลีกตํ

อลงฺกตํ สุวสนํ มจฺจุปาสํว โอฑฺฑิตํ.

เราเพราะเห็นหญิงแพศยาตกแต่งร่างกาย นุ่งผ้าสวยงาม

ประนมมืออ้อนวอน เหมือนบ่วงมัจจุราชที่วางดักไว้

ตโต เม มนสีกาโร ฯเปฯ นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ.

แต่นั้น โยนิโสมนสิการก็เกิดขึ้นแก่เรา

โทษก็ปรากฏ ความเบื่อหน่ายก็เกิดขึ้นพร้อม

ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ. สุนฺทรสมุทฺโท เถโร.

ต่อจากนั้น จิตของเราก็หลุดพ้น

ท่านจงเห็นธรรมว่าเป็นธรรมดีงาม

เราบรรลุวิชชา ๓ ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว