พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๔
๑. มิคสิรเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในวรรคที่ ๔มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๔ มิคสิรเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๙๕–๓๙๖
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระอุตตรเถระ ๒. พระภัททชิเถระ
๓. พระโสภิตเถระ ๔. พระวัลลิยเถระ
๕. พระวีตโสกเถระ ๖. พระปุณณมาสเถระ
๗. พระนันทกเถระ ๘. พระภารตเถระ
๙. พระภารทวาชเถระ ๑๐. พระกัณหทินนเถระ
๔. จตุตถวรรค
๑. มิคสิรเถรคาถา
สุภาษิตแสดงผลการบวช
นัยว่า ท่านพระมิคสิรเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๘}[๑๘๑] เมื่อใด เราได้บวชในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว หลุดพ้นจากกิเลส ได้บรรลุธรรมอันผ่องแผ้ว ล่วงเสีย ซึ่งกามธาตุได้แล้ว[๑๘๒] เมื่อนั้น จิตของเราผู้เพ่งธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ประเสริฐดังพรหมอยู่ก็หลุดพ้นแล้วจากกิเลสทั้งปวง และ รู้ชัดว่า ‘วิมุตติของเราไม่กำเริบ, เพราะความสิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวง
๒. สิวกเถรคาถา
สุภาษิตเย้ยตัณหา
นัยว่า ท่านพระสิวกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๙}[๑๘๓] เรือนคืออัตภาพที่เกิดในภพนั้นๆ บ่อย ๆ เป็นของไม่เที่ยง เราแสวงหานายช่างทำเรือนอยู่ เมื่อยังไม่พบ จึงเวียนว่าย ตายเกิดอยู่หลายภพหลายชาติ ความเกิดเป็นทุกข์รํ่าไป[๑๘๔] ช่างเรือนเอ๋ย เราพบท่านแล้ว ท่านจะไม่ได้สร้างเรือนอีก ซี่โครงทุกซี่ของท่านเราหักหมดแล้ว ยอดเรือนเราก็รื้อทิ้งแล้ว จิตของเราถูกเราทำให้ปราศจากเขตแดนแล้ว จักดับอยู่ในภพนี้เอง
๓. อุปวาณเถรคาถา
สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์
นัยว่า ท่านพระอุปวาณเถระ ได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๙๐}[๑๘๕] ดูก่อนพราหมณ์ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระอรหันต์ เสด็จไปดีแล้วในโลก เป็นมุนี ถูกลมเบียดเบียนแล้ว ถ้าท่านมีนํ้าร้อน ขอจงถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นมุนีเถิด
- ๑ท่านพระอุปวาณเถระนี้หลังจากสำเร็จเป็นพระอรหันต์ได้อภิญญา ๖ แล้วทำหน้าที่เป็นพระอุปัฏฐาก พระผู้มีพระภาคเจ้า กล่าวคาถานี้กะพราหมณ์ชื่อว่าเทวหิตะผู้เป็นสหายครั้งยังไม่บวช เพื่อขอนํ้าร้อน และเภสัชไประงับพระอาการอาพาธเพราะโรคลมของพระผู้มีพระภาคเจ้า (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๗๙)
จบ ๑. มิคสิรเถรคาถา