พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ปัญจกนิบาต
๒. สุภูตเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ปัญจกนิบาต สุภูตเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๓๓–๔๓๔
๒. สุภูตเถรคาถา
สุภาษิตสอนไม่ให้ดีแต่พูด
นัยว่า ท่านพระสุภูตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถาอย่างนี้ว่า
{๓๓๖}[๓๒๐] บุรุษผู้ประสงค์จะทำกิจ เมื่อประกอบตนในกิจที่ไม่ควรประกอบอยู่ หากขืนประพฤติอยู่อย่างนั้น ก็ไม่พึงประสบประโยชน์สุขตามที่ประสงค์ได้ การประกอบตน ในกิจที่ไม่ควรประกอบนั้นเป็นลักษณะแห่งโชคร้าย[๓๒๑] ถ้ายังไม่ทำการพิชิตกิเลสมีราคะเป็นต้นซึ่งยังถอนไม่ได้ แล้วมาทอดทิ้งธรรมอย่างเอกคือความไม่ประมาทเสีย ผู้นั้นก็เป็นเหมือนคนกาลกิณี แต่ถ้าทอดทิ้งธรรมทั้งปวง ผู้นั้นก็เป็นเหมือนคนตาบอด เพราะไม่เห็นธรรมที่สงบ และธรรมที่ไม่สงบ[๓๒๒] ก็บุคคลทำสิ่งใดได้ จึงค่อยพูดถึงสิ่งนั้น ทำสิ่งใดไม่ได้ ก็ไม่ควรพูดถึงสิ่งนั้น คนที่ไม่ทำ ดีแต่พูด บัณฑิตทั้งหลายเขารู้กันทั่วไป
[๓๒๓] วาจาที่กล่าวดีแล้วย่อมไม่มีผลแก่คนที่ไม่ทำตาม เหมือนดอกไม้ ที่งามเพียงสี แต่ไม่มีกลิ่นหอม
[๓๒๔] วาจาที่กล่าวดีแล้วย่อมมีผลแก่คนที่ทำตาม เหมือนดอกไม้ที่งามทั้งสีและมีกลิ่นหอม
- ๑ธรรมทั้งปวง ในที่นี้หมายถึงอินทรีย์ ๕ คือ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา (ขุ.เถร.อ. ๒)
๓. คิริมานันทเถรคาถา
สุภาษิตเย้ยฟ้าท้าฝน
นัยว่า ท่านพระคิริมานันทเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถาอย่างนี้ว่า
{๓๓๗}[๓๒๕] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหนัาต่างมิดชิดดี เราเข้าไปสงบอยูในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย[๓๒๖] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหนัาต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้มีจิตสงบแล้ว อยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย[๓๒๗] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้ปราศจากราคะ อยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย[๓๒๘] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้ปราศจากโทสะ อยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย[๓๒๙] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้ปราศจากโมหะ อยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย
จบ ๒. สุภูตเถรคาถา