arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ปัญจกนิบาต

๙. วิชิตเสนเถรคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๙. วิชิตเสนตฺเถรคาถา

๙. วิชิตเสนเถรคาถา

ภาษิตของพระวิชิตเสนเถระ

(พระวิชิตเสนเถระได้กล่าว ๕ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ปัญจกนิบาต วิชิตเสนเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๒๔–๓๒๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๙๙–๔๐๐

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โอลคฺคิสฺสามิ เต จิตฺตํ (๑) อาณิทฺวาเรว หตฺถินํ

น ตํ ปาเป นิโยชิสฺสํ กามชาลํ (๒) สรีรชํ. (๓)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. จิตฺต
  2. ๒ฉ.ม. กามชาล
  3. ๓ฉ. สรีรช
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราจะคล้องจิตของเจ้าไว้

เหมือนควาญช้างกักช้างไว้ที่ประตูเมือง

เราจะไม่ชักนำเจ้าซึ่งเป็นข่ายแห่งกามเกิดในร่างกาย

ให้เป็นไปในกรรมชั่ว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตฺวํ โอลคฺโค น คจฺฉสิ (๑)

ทฺวารวิวรํ คโชว อลภนฺโต

น จ จิตฺตกลิ ปุนปฺปุนํ

ปสหํ (๒) ปาปรโต จริสฺสสิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ. คญฺฉิสิ
  2. ๒ฉ.ม. ปสกฺก
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เจ้าถูกเราคล้องไว้จะไปไม่ได้

เหมือนช้างไม่ได้ช่องประตู หมดทางไป

แน่ะจิตผู้ชั่วช้า ก็เจ้าผู้ดื้อด้าน

จะพอใจในกรรมชั่ว เที่ยวไปเสมอ ๆ มิได้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยถา กุญฺชรํ อทนฺตํ

นวคฺคหํ องฺกุสคฺคโห

พลวา อาวตฺเตติ อกามํ

เอวํ อาวตฺตยิสฺสนฺตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ควาญช้างผู้มีกำลังเข้มแข็ง

ย่อมบังคับช้างที่จับได้ใหม่ ยังไม่ได้ฝึก

ทั้งไม่ต้องการ(จะให้ฝึก)ด้วย ให้อยู่ในอำนาจได้ ฉันใด

เราจะบังคับเจ้าให้อยู่ในอำนาจได้ ฉันนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยถา วรหยทมกุสโล

สารถิ ปวโร ทเมติ อาชญฺญํ

เอวํ ทมยิสฺสนฺตํ

ปติฏฺฐิโต ปญฺจสุ พเลสุ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สารถีมือหนึ่ง เก่งในการฝึกม้าให้ดี

ย่อมฝึกม้าให้รอบรู้ได้ ฉันใด

เราตั้งอยู่ในพละ ๕

จะฝึกเจ้าให้ได้ ฉันนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สติยา ตํ นิพนฺธิสฺสํ

ปยุตฺโต เต ทมิสฺสามิ (๑)

วีริยธุรนิคฺคหิโต นยิโต

ทูรํ คมิสฺสเส จิตฺตาติ.

วิชิตเสโน เถโร.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี. ปยตตฺโต โว ทเมสฺสามิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

จักใช้สติผูกเจ้าไว้ จะคอยเอาใจใส่ฝึกเจ้า

เจ้าจิตเอ๋ย เจ้าถูกบังคับให้ทำธุระด้วยความเพียรแล้ว

จะไปไกลจากอารมณ์ภายในนี้ไม่ได้

จบ ๙. วิชิตเสนเถรคาถา