พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ปัญจกนิบาต
๕. วัฑฒเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ปัญจกนิบาต วัฑฒเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๓๖–๔๓๗
๕. วัฑฒเถรคาถา
สุภาษิตสรรเสริญมารดา
นัยว่า ท่านพระวัฑฒเถระ(เมื่อพยากรณ์อรหัตตผล)ได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถากึ่งอย่างนี้ว่า
{๓๓๙}[๓๓๕] ดีหนอ โยมแม่ภิกษุณีของเราที่ได้มอบปฏักคือคำเตือน แก่เรา ซึ่งเป็นเหตุให้เราผู้ถูกโยมแม่พร่ำสอนแล้วรับฟัง คำของท่านมาปรารภความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน จนได้บรรลุโพธิญาณอันสูงสุด[๓๓๖] เราเป็นพระอรหันต์ เป็นทักขิไณยบุคคล มีวิชชา ๓ ได้ เห็นอมตธรรม ชนะเสนาแห่งมาร ไม่มีอาสวะอยู่
[๓๓๗] อาสวะของเราที่มีแล้วทั้งภายในทั้งภายนอกเราได้ตัดขาด จนหมดสิ้นไม่มีเหลือแล้ว และจะไม่เกิดขึ้นอีกต่อไป
[๓๓๘] โยมแม่ภิกษุณีของเราเป็นผู้แกล้วกล้า จึงได้กล่าว ข้อความนี้กะเรา ท่านไม่เชยชมแม้ในเราผู้เป็นลูก กิเลส อันเป็นดังหมู่ไม้ในป่าของท่านคงจะไม่มีเป็นแน่[๓๓๙] ทุกข์เราทำให้สิ้นสุดได้แล้ว ร่างกายนี้เป็นชาติสุดท้าย สังสารวัฏคือการเกิดการตายก็เป็นครั้งสุดท้าย บัดนี้ภพ ใหม่ไม่มีอีกต่อไป
- ๑กิเลส อันเป็นดังหมู่ไม้ในป่า หมายถึงตัณหา (ขุ.เถร.อ. ๒)
๖. นทีกัสสปเถรคาถา
สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์
นัยว่า ท่านพระนทีกัสสปเถระ (เมื่อพยากรณ์อรหัตตผล) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถาอย่างนี้ว่า
{๓๔๐}[๓๔๐] พระพุทธเจ้าเสด็จมาสู่แม่นํ้าเนรัญชราเพื่อประโยชน์แก่เราหนอ เพราะเราได้ฟังธรรมของพระองค์แล้วจึงละมิจฉาทิฏฐิได้[๓๔๑] เมื่อเราเป็นปุถุชนยังมืดมนอยู่ สำคัญว่าการบูชายัญนี้ เป็นความบริสุทธิ์ จึงได้บูชายัญหลากหลายวิธี และได้บูชาไฟ[๓๔๒] แล่นไปสู่ที่รกชัฏคือทิฏฐิ ถูกความเชื่อถือทำให้ลุ่มหลงไป เป็นคนตาบอด ไม่รู้แจ้ง จึงสำคัญความไม่บริสุทธิ์ว่า เป็นความบริสุทธิ์ไป[๓๔๓] บัดนี้เราละมิจฉาทิฏฐิได้แล้ว ทำลายภพทั้งปวงหมดแล้ว เราบูชาไฟคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นพระทักขิไณยบุคคล เราขอนมัสการพระตถาคต[๓๔๔] ความลุ่มหลงทั้งปวงเราละได้หมดแล้ว ภวตัณหาเราทำลายแล้ว ชาติสงสารสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีกต่อไป
จบ ๕. วัฑฒเถรคาถา