๖. นทีกัสสปเถรคาถา เล่ม ๒๖

๖. นทีกัสสปเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์

นัยว่า ท่านพระนทีกัสสปเถระ (เมื่อพยากรณ์อรหัตตผล) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๔๐}[๓๔๐] พระพุทธเจ้าเสด็จมาสู่แม่นํ้าเนรัญชราเพื่อประโยชน์แก่เราหนอ เพราะเราได้ฟังธรรมของพระองค์แล้วจึงละมิจฉาทิฏฐิได้[๓๔๑] เมื่อเราเป็นปุถุชนยังมืดมนอยู่ สำคัญว่าการบูชายัญนี้ เป็นความบริสุทธิ์ จึงได้บูชายัญหลากหลายวิธี และได้บูชาไฟ[๓๔๒] แล่นไปสู่ที่รกชัฏคือทิฏฐิ ถูกความเชื่อถือทำให้ลุ่มหลงไป เป็นคนตาบอด ไม่รู้แจ้ง จึงสำคัญความไม่บริสุทธิ์ว่า เป็นความบริสุทธิ์ไป[๓๔๓] บัดนี้เราละมิจฉาทิฏฐิได้แล้ว ทำลายภพทั้งปวงหมดแล้ว เราบูชาไฟคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นพระทักขิไณยบุคคล เราขอนมัสการพระตถาคต[๓๔๔] ความลุ่มหลงทั้งปวงเราละได้หมดแล้ว ภวตัณหาเราทำลายแล้ว ชาติสงสารสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีกต่อไป

๗. คยากัสสปเถรคาถา

สุภาษิตแสดงความเป็นพุทธทายาท

นัยว่า ท่านพระคยากัสสปเถระ (เมื่อพยากรณ์อรหัตตผล) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๕ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๔๑}[๓๔๕] เรานั้นลงไปลอยบาปในแม่นํ้าคยาในฤดูนักขัตฤกษ์เดือน ๔ วันละ ๓ เวลา คือ เวลาเช้า เวลาเที่ยง เวลาเย็น[๓๔๖] เพราะคิดเห็นว่า‘บาปใดที่เราทำไว้ในชาติปางก่อน บัดนี้เราจะลอยบาปนั้นเสียที่แม่นํ้านี้’ ความเห็นอย่างนี้ ได้มีแก่เราในอดีต[๓๔๗] บัดนี้เราได้ฟังวาจาอันเป็นสุภาษิต เป็นบทที่ประกอบด้วยเหตุผลแล้ว พิจารณาเห็นเนี้อความได้ถ่องแท้ตามความเป็นจริงโดยแยบคาย[๓๔๘] จึงได้ล้างบาปทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีมลทิน หมดจด สะอาดเป็นทายาทผู้บริสุทธิ์ของพระพุทธเจ้า เป็นบุตรผู้เกิดแต่พระอุระของพระพุทธเจ้า[๓๔๙] เราได้หยั่งลงสู่กระแสนํ้าคือมรรคมีองค์ ๘ ลอยบาปทั้งปวงแล้ว เราได้บรรลุวิชชา ๓ ได้ทำตามคำสั่งสอน ของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว