๑๒. พรหมทัตตเถรคาถา เล่ม ๒๖

๑๒ อกฺโกธสฺส กุโต โกโธ ทนฺตสฺส สมชีวิโน

สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส อุปสนฺตสฺส ตาทิโน ฯ

ตสฺเสว เตน ปาปิโย โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ

กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ ฯ

อุภินฺนมตฺถํ จรติ อตฺตโน จ ปรสฺส จ

ปรํ สงฺกุปิตํ ญตฺวา โย สโต อุปสมฺมติ ฯ

อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตานํ ๒ อตฺตโน จ ปรสฺส จ

ชนา มญฺญนฺติ พาลาติ ๓ เย ธมฺมสฺส อโกวิทา ฯ

อุปฺปชฺชเต สเจ โกโธ อาวชฺชํ กกจูปมํ

อุปฺปชฺเช เจ รเส ตณฺหา ปุตฺตมํสูปมํ สรํ ฯ

สเจ ธาวติ จิตฺตํ ๔ เต กาเมสุ จ ภเวสุ จ

ขิปฺปํ นิคฺคยฺห สติยา กิฏฺฐาทํ วิย ทุปฺปสุนฺติ ฯ

พฺรหฺมทตฺโต เถโร ฯ

๑ ม. ยุ. วิชฺชึสุ ฯ ๒ ยุ. ติกิจฺฉนฺตนฺตํ ฯ ๓ ยุ. พาโลติ ฯ

๔ ยุ. สเจ ธาวติ เต จิตํ ฯ

ที่ไหนความโกรธจะพึงเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ไม่โกรธ ผู้ฝึกตนแล้ว เลี้ยงชีพโดยชอบ ผู้หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ผู้สงบ ผู้คงที่ บุคคลโกรธตอบบุคคลผู้โกรธ จัดว่าเป็นคนเลวกว่าบุคคลผู้โกรธ เพราะความโกรธตอบนั้น บุคคลผู้ไม่โกรธตอบบุคคลผู้โกรธ ชื่อว่าชนะสงครามที่ชนะได้ยากบุคคลใดรู้ว่าบุคคลอื่นโกรธแล้ว มีสติสงบใจได้ บุคคลนั้นชื่อว่าประพฤติประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย คือ แก่ตนและบุคคลอื่น ชนเหล่าใดเป็นผู้ไม่ฉลาดในธรรม ชนเหล่านั้นย่อมสำคัญบุคคลผู้รักษาทั้งสองฝ่ายคือ ตนและบุคคลอื่นว่า เป็นคนโง่เขลา ถ้าความโกรธเกิดขึ้น จงระลึกถึงพระโอวาทอันอุปมาด้วยเลื่อย ถ้าตัณหาในรสเกิดขึ้น จงระลึกถึงพระโอวาทอันอุปมาด้วยเนื้อบุตร ถ้าจิตของท่านแล่นไปในกามและภพทั้งหลาย จงรีบข่มเสียด้วยสติ เหมือนบุคคลห้ามโคที่ชอบกินข้าวกล้า

ฉะนั้น.