พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · มัญชิฏฐกวรรค
๙. ปีตวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๒ ในมัญชิฏฐกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๙. ปีตวิมาน
๙. ปีตวิมาน
ว่าด้วยวิมานสีเหลืองที่เกิดขึ้นแก่หญิงผู้ถวายดอกบวบขม
(ท้าวสักกเทวราชตรัสถามเทพธิดาองค์หนึ่งว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ มัญชิฏฐกวรรค ปีตวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๗๙–๘๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๙๑–๙๒
ปีตวตฺเถ ปีตธเช ปีตาลงฺการภูสิเต
ปีตจนฺทนลิตฺตงฺเค ปีตุปฺปลมธารินี. (๑)
- ๑ฉ.ม. ปิตอุปฺปลมาลินี อิ. ปิตุปฺปลมาลินี
เทพธิดา ผู้มีผ้านุ่งห่มและธงล้วนแต่สีเหลือง
ประดับประดาด้วยเครื่องประดับสีเหลือง
มีกายลูบไล้ด้วยจันทน์เหลือง ทัดทรงดอกอุบลเหลือง
ปีตปาสาทสยเน ปีตาสเน ปีตภาชเน (๑)
ปีตฉตฺเต ปีตรเถ ปีตสฺเส ปีตวีชเน.
- ๑ก. ปีตโภชเน
มีปราสาทสีเหลือง มีที่นอนที่นั่งสีเหลือง มีภาชนะสีเหลือง
มีฉัตรสีเหลือง มีรถสีเหลือง มีม้าสีเหลือง มีพัดสีเหลือง
กึ กมฺมํ อกรี ภทฺเท ปุพฺเพ มานุสเก ภเว
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ.
เทพธิดาผู้เจริญ ชาติก่อน เธอได้ทำกรรมอะไรไว้ในมนุษยโลก
เธอจงตอบตามที่ฉันถามเถิดว่า นี้เป็นผลของกรรมอันใดเล่า
(เทพธิดานั้นทูลตอบว่า)
โกสาตกี นาม ลตตฺถิ ภนฺเต ติตฺติกา อนภิชฺฌิตา
ตสฺสา จตฺตาริ ปุปฺผานิ ถูปํ อภิหรึ อหํ.
พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันได้น้อมนำดอกบวบขมจำนวน ๔ ดอก
ซึ่งมีรสขม ไม่มีใครปรารถนา ไปบูชาพระสถูป
สตฺถุ สรีรํ อุทฺทิสฺส วิปฺปสนฺเนน เจตสา
นาสฺส มคฺคํ อเวกฺขิสฺสํ ตทงฺคมนสา (๑) สตี.
- ๑ฉ.ม. น ตคฺคมนสา สี. ตทคฺคมนสา
หม่อมฉันมีจิตเลื่อมใส มุ่งถึงพระบรมสารีริกธาตุของพระศาสดา
มีใจจดจ่อพระบรมสารีริกธาตุของพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น
ไม่ทันพิจารณาดูทางที่แม่โคนั้นมา
ตโต มํ อวธี คาวี ถูปํ อปฺปตฺตมานสํ
ตญฺจาหํ อภิสญฺเจยฺยํ ภิยฺโย นูน อิโต สิยา.
ทันใดนั้น แม่โคได้ขวิดหม่อมฉัน
ยังไม่ทันไปถึงพระสถูปสมความตั้งใจ
ถ้าหม่อมฉันพึงสั่งสมบุญนั้นไว้ได้ยิ่งขึ้น
ทิพยสมบัติก็จะพึงมียิ่งกว่านี้แน่
เตน กมฺเมน เทวินฺท มฆวา เทวกุญฺชร
ปหาย มานุสํ เทหํ ตว สหพฺยตมาคตาติ. (๑)
- ๑ฉ.ม. สหพฺยมาคตาติ
ข้าแต่ท้าวมฆวานเทพกุญชร จอมเทพ เพราะกุศลกรรมนั้น
หม่อมฉันจึงละกายมนุษย์มาอยู่ร่วมกับพระองค์
อิทํ สุตฺวา ติทสาธิปติ มฆวา เทวกุญฺชโร.
ตาวตึเส ปสาเทนฺโต มาตลึ เอตทพฺรวิ. (๑)
- ๑สี. เอตทพฺรูวีติ
ท้าวมฆวานเทพกุญชร จอมเทพชั้นดาวดึงส์
ทรงสดับเนื้อความนี้แล้ว เมื่อจะให้เทวดาชั้นดาวดึงส์เลื่อมใส
จึงได้ตรัสกับมาตลีเทพสารถีว่า
ปสฺส มาตลิ อจฺเฉรํ จิตฺตํ กมฺมผลํ อิทํ
อปฺปกมฺปิ กตํ เทยฺยํ ปุญฺญํ โหติ มหปฺผลํ.
มาตลี ท่านจงดูผลกรรมอันวิจิตรน่าอัศจรรย์นี้
ของควรทำบุญที่เทพธิดานี้ทำแล้วถึงจะน้อย ผลบุญกลับมีมาก
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา
ตถาคเต วา สมฺพุทฺเธ วา ตสฺส สาวเก.
เมื่อมีจิตเลื่อมใสพระตถาคตสัมมาสัมพุทธเจ้า
พระปัจเจกพุทธเจ้า หรือสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว
ทักษิณาหาชื่อว่ามีผลน้อยไม่
อหิ มาตลิ อเมฺหปิ ภิยฺโย ภิยฺโย มเหมฺหเส. (๑)
ตถาคตสฺส ธาตุโย สุโข ปุญฺญานมุจฺจโย.
- ๑ฉ.ม. มเหมเส
มาเถิด มาตลี แม้ชาวเราทั้งหลายก็ควรรีบเร่งบูชา
พระบรมสารีริกธาตุของพระตถาคตให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป
เพราะการสั่งสมบุญนำความสุขมาให้
ติฏฺฐนฺเต นิพฺพุเต วาปิ สเม จิตฺเต สมํ ผลํ
เจโตปณิธิเหตู (๑) หิ สตฺตา คจฺฉนฺติ สุคฺคตึ.
- ๑ฉ.ม. เจโตปณิธิเหตุ
เมื่อพระตถาคตยังทรงพระชนม์อยู่ก็ตาม
เสด็จปรินิพพานแล้วก็ตาม
เมื่อจิตสม่ำเสมอ ผลก็ย่อมมีสม่ำเสมอ
เพราะเหตุที่ตั้งจิตไว้ชอบ สัตว์ทั้งหลายย่อมไปสุคติ
พหุนฺนํ (๑) วต อตฺถาย อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา
ยตฺถ การํ กริตฺวาน สคฺคํ คจฺฉนฺติ ทายกาติ.
ปีตวิมานํ นวมํ.
- ๑ฉ. พหูนํ
พระตถาคตทั้งหลายทรงอุบัติมาเพื่อประโยชน์แก่ชนหมู่มากหนอ
ทายกทายิกาทั้งหลายถวายสักการบูชาแล้วได้ไปสวรรค์
ปีตวิมานที่ ๙ จบ
จบ ๙. ปีตวิมาน