พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · มัญชิฏฐกวรรค
๑๐. อุจฉุวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๒ ในมัญชิฏฐกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๑๐. อุจฺฉุวิมาน
๑๐. อุจฉุวิมาน
ว่าด้วยวิมานที่เกิดขึ้นแก่หญิงผู้ถวายท่อนอ้อย
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดาองค์หนึ่งว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ มัญชิฏฐกวรรค อุจฉุวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๘๐–๘๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๙๓–๙๔
โอภาสยิตฺวา ปฐวึ สเทวกํ
อติโรจสิ จนฺทิมสุริยา วิย
สิริยา จ วณฺเณน ยเสน เตชสา
พฺรหฺมาว เทเว ติทเส สหินฺทเก.
เธอมีสิริ มีรัศมีกาย มีบริวารยศและมีเดช
เปล่งรัศมีส่องทั่วแผ่นดินพร้อมทั้งเทวโลกให้สว่างไสว
รุ่งเรืองดังพระจันทร์และพระอาทิตย์ และดังท้าวมหาพรหม
เปล่งรัศมีงามล้ำกว่าทวยเทพชาวไตรทศ พร้อมทั้งพระอินทร์
ปุจฺฉามิ ตํ อุปฺปลมาลธารินี
อาเวฬินี กญฺจนสนฺนิภตฺตเจ
อลงฺกเต อุตฺตมวตฺถธารินี
กา ตฺวํ สุเภ เทวเต วนฺทเส มมํ.
อาตมาขอถามเธอ เทพธิดาผู้เลอโฉม ประดับมาลัยดอกอุบล
มีมาลัยแก้วประดับเทริด มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดั่งทองคำ
ประดับประดาอาภรณ์อย่างสวยงาม ทรงพัสตราภรณ์ชั้นเลิศ
เธอเป็นใครมาไหว้อาตมา
กึ ตฺวํ ปุเร กมฺมมกาสิ อตฺตนา
มนุสฺสภูตา ปุริมาย ชาติยา
ทานํ สุจิณฺณํ อถ สีลสญฺญโม (๑)
เกนูปปนฺนา สุคตึ ยสสฺสินี.
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ.
- ๑ฉ.ม. สีลสญฺญมํ
ชาติก่อนเธอเกิดเป็นมนุษย์ ได้ทำกรรมอะไรมาก่อน
ได้สั่งสมทานไว้ดี หรือว่ารักษาศีลไว้ดี
เกิดในสวรรค์ มีบริวารยศ เพราะกรรมอะไร
เทพธิดา อาตมาถามแล้ว ขอเธอจงบอกเถิดว่า
นี้เป็นผลของกรรมอันใดเล่า
(เทพธิดานั้นตอบว่า)
อิทานิ ภนฺเต อิมเมว (๑) คามํ
ปิณฺฑาย อมฺหาก ฆรํ อุปาคมิ
ตโต เต อุจฺฉุสฺส อทาสิ ขณฺฑิกํ
ปสนฺนจิตฺตา อตุลาย ปีติยา.
- ๑ก. อิธเมว
พระคุณเจ้าผู้เจริญ เมื่อไม่นานมานี้ พระเถระรูปหนึ่ง
เข้ามาบิณฑบาตยังเรือนของดิฉันในหมู่บ้านนี้แหละ
จากนั้นดิฉันมีจิตเลื่อมใส เกิดปีติสุดประมาณ
จึงได้ถวายท่อนอ้อยแด่ท่าน
สสฺสุ จ ปจฺฉา อนุยุญฺชเต มมํ
กหํ นุ อุจฺฉุํ วธุเก อวากิริ
น ฉฑฺฑิตํ โน ปน ขาทิตํ มยา
สนฺตสฺส ภิกฺขุสฺส สยํ อทาสหํ. (๑)
- ๑ก. อทาสิหํ
แต่ต่อมาภายหลัง แม่ผัวซักถามดิฉันว่า
แม่ตัวดี แกเอาอ้อยไปทิ้งไว้ที่ไหนล่ะ
ดิฉันจึงตอบว่า ไม่ได้ทิ้งและก็ไม่ได้กิน
แต่ดิฉันได้ถวายแด่ภิกษุผู้สงบระงับไปแล้ว
ตุยฺหญฺจิทํ (๑) อิสฺสริยํ อโถ มม
อิติสฺส สสฺสุ ปริภาสเต มมํ
เลฑฺฑุํ คเหตฺวา ปหารํ อทาสิ เม
ตโต จุตา กาลกตามฺหิ เทวตา.
- ๑ฉ.ม. ตุยฺหํนฺวิทํ
ทันใดนั้น แม่ผัวนั้นได้ด่าดิฉันว่า
นี่แกหรือฉันเป็นใหญ่กันแน่
ว่าแล้วก็คว้าก้อนดินทุ่มดิฉัน
ดิฉันตายจากมนุษยโลกนั้นแล้วก็มาเกิดเป็นเทพธิดา
ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา
สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา
เทเวหิ สทฺธึ ปริจารยามหํ (๑)
โมทามหํ กามคุเณหิ ปญฺจหิ.
- ๑ก. ปริจารยามิหํ
ดิฉันทำกุศลกรรมนั้นไว้เท่านี้
ตนเองจึงได้มาเสวยผลกรรมที่นำความสุขมาให้
ได้รับการบำเรอบันเทิงใจอยู่
ด้วยกามคุณ ๕ ร่วมกับหมู่เทพ
ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา
สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา
เทวินฺทคุตฺตา ติทเสหิ รกฺขิตา
สมปฺปิตา กามคุเณหิ ปญฺจหิ.
ดิฉันทำกุศลกรรมนั้นไว้เท่านี้
ตนเองจึงได้มาเสวยผลกรรมที่นำความสุขมาให้
มีท้าวสักกะจอมเทพคุ้มครอง มีทวยเทพชั้นไตรทศรักษา
เพียบพร้อมอยู่ด้วยกามคุณ ๕
เอตาทิสํ ปุญฺญผลํ อนปฺปกํ
มหาวิปากา มม อุจฺฉุทกฺขิณา
เทเวหิ สทฺธึ ปริจารยามหํ
โมทามหํ กามคุเณหิ ปญฺจหิ.
ผลบุญดังกล่าวมานี้มิใช่เล็กน้อย
บุญที่ดิฉันได้ถวายอ้อยให้ผลมาก
ดิฉันจึงได้รับการบำเรอบันเทิงใจอยู่
ด้วยกามคุณ ๕ ร่วมกับหมู่เทพ
เอตาทิสํ ปุญฺญผลํ อนปฺปกํ
มหาชุติกา มม อุจฺฉุทกฺขิณา
เทวินฺทคุตฺตา ติทเสหิ รกฺขิตา
สหสฺสเนตฺโตริ ว นนฺทเน วเน.
ผลบุญดังกล่าวมานี้มิใช่เล็กน้อย
บุญที่ดิฉันได้ถวายอ้อยมีอานุภาพมาก
ดิฉันจึงมีท้าวสักกะจอมเทพคุ้มครอง
มีทวยเทพชั้นไตรทศรักษา
ดังท้าวสหัสสนัยน์ในนันทวัน
ตุวญฺจ ภนฺเต อนุกมฺปกํ วิทุํ
อุเปจฺจ วนฺทึ กุสลญฺจ ปุจฺฉิสํ (๑)
ตโต เต อุจฺฉุสฺส อทาสึ (๒) ขณฺฑิก
ปสนฺนจิตฺตา อตุลาย ปีติยาติ.
อุจฺฉุวิมานํ ทสมํ.
- ๑ก. ปุจฺฉิมํ
- ๒ก. อทาสิ
พระคุณเจ้าผู้เจริญ ดิฉันเข้าไปหาพระคุณเจ้า
ผู้อนุเคราะห์ซึ่งมีปัญญาแล้ว
กราบไหว้และถามถึงความไม่มีโรค จากนั้นก็มีจิตเลื่อมใส
เกิดปีติสุดประมาณ ได้ถวายท่อนอ้อยแด่พระคุณเจ้า
อุจฉุวิมานที่ ๑๐ จบ
จบ ๑๐. อุจฉุวิมาน