พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปาริฉัตตกวรรค
๑. อุฬารวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในปาริฉัตตกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓. ปาริจฺฉตฺตกวค
๑. อุฬารวิมาน
๓. ปาริจฉัตตกวรรค
หมวดว่าด้วยดอกปาริชาต
๑. อุฬารวิมาน
ว่าด้วยวิมานอันโอฬาร
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดานั้นด้วยคาถาเหล่านี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปาริฉัตตกวรรค อุฬารวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๙–๔๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๖–๔๗
อุฬาโร เต ยโส วณฺโณ สพฺพา โอภาสเต ทิสา
นาริโย นจฺจนฺติ คายนฺติ เทวปุตฺตา อลงฺกตา.
เธอมีบริวารยศอันยิ่งใหญ่ ผิวพรรณเรืองรอง
ส่องสว่างไปทั่วทุกทิศ เหล่าเทพนารีและเหล่าเทพบุตร
แต่งองค์ทรงเครื่องพากันฟ้อนรำขับร้องอยู่
โมเทนฺติ ปริวาเรนฺติ ตว ปูชาย เทวเต
โสวณฺณานิ วิมานานิ ตวิมานิ สุทสฺสเน.
ให้ความบันเทิงใจ แวดล้อมหวังบำเรอเธออยู่
เทพธิดาผู้มีโฉมชวนพิศ วิมานเหล่านี้ของเธอล้วนเป็นวิมานทองคำ
ตุวํสิ อิสฺสรา เตสํ สพฺพกามสมิทฺธินี
อภิชาตา มหนฺตาสิ เทวกาเย ปโมทสิ
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข ยสฺส (๑) กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ.
- ๑ฉ.ม. กิสฺส
ทั้งเธอก็เป็นใหญ่กว่าเทพเหล่านั้น ปรารถนาทุกสิ่งก็สำเร็จสิ้น
เธอเกิดมาดี มีอานุภาพยิ่งใหญ่ ร่าเริงบันเทิงใจอยู่ในหมู่เทพ
เทพธิดา อาตมาถามแล้ว ขอเธอจงบอกเถิดว่า
นี้เป็นผลของกรรมอันใดเล่า
(เทพธิดาตอบว่า)
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
ปุริมาย ชาติยา มนุสฺสโลเก
ทุสฺสีเล กุเล สุณิสา อโหสึ
อสฺสทฺเธสุ กทริเยสุ อหํ.
ชาติก่อนดิฉันเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์ในมนุษยโลก
เป็นลูกสะใภ้อยู่ในตระกูลทุศีล
เมื่อคนในตระกูลมีพ่อผัวแม่ผัวเป็นผู้ไม่มีศรัทธา เป็นคนตระหนี่
สทฺธา สีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
ปิณฺฑาย จรมานสฺส อปูวํ เต อทาสหํ.
ดิฉันกลับเป็นผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล
ยินดีแจกจ่ายทานโดยเคารพทุกเมื่อ
ได้ถวายขนมเบื้องแด่พระคุณเจ้าซึ่งกำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่
ตทาหํ สสฺสุยาจิกฺขึ “สมโณ อาคโต อิธ
ตสฺส อทาสหํ ปูวํ ปสนฺนา เสหิ ปาณิภิ”.
ครั้งนั้น ดิฉันบอกแม่ผัวว่า สมณะมาถึงที่นี้แล้ว
ดิฉันเลื่อมใส ได้ถวายขนมเบื้องแด่ท่านด้วยมือทั้งสองของตน
อิติสฺสา สสฺสุ ปริภาสิ อวินีตา (๑) ตฺวํ วธู
น มํ สมฺปุจฺฉิตุํ อิจฺฉิ “สมณสฺส ททามหํ”.
- ๑ฉ.ม. อวินีตาสิ
แม่ผัวด่าดิฉันว่า เธอเป็นหญิงหัวดื้อ
ทำไมเธอไม่คิดจะปรึกษาฉันเสียก่อนว่า จะถวายสมณะเล่า
ตโต เม สสฺสุ กุปิตา ปหาสิ มุสเลน มํ
กูฏงฺคจฺฉิ อวธิ มํ นาสกฺขึ ชีวิตุํ จิรํ.
เพราะเหตุนี้แหละ แม่ผัวจึงเกรี้ยวกราด
แล้วเอาสากตีดิฉันถูกจงอยบ่า
ได้ทำร้ายดิฉัน ดิฉันจึงไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้นาน
สาหํ กายสฺส เภทา จ วิปฺปมุตฺตา ตโต จุตา
ตาวตึสานํ เทวาน อุปปนฺนา สหพฺยตํ.
เพราะชีวิตสลายลง ดิฉันพ้นจากทุกข์นั้นมา
ได้จุติจากอัตภาพนั้นมาจึงเกิดร่วมกับหมู่เทพชั้นไตรทศ
เตน เมตาทิโส วณฺโณ ฯเปฯ
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ.
อุฬารวิมานํ ปฐมํ.
เพราะบุญนั้นผิวพรรณดิฉันจึงงามเช่นนี้ ฯลฯ
และมีร่างกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้
อุฬารวิมานที่ ๑ จบ
จบ ๑. อุฬารวิมาน