๔. ลตาวิมาน เล่ม ๒๖

๔ ลตา จ สชฺชา ปวรา จ เทวตา

อจฺฉิมุตีราชวรสฺส สิรีมโต

สุตา จ รญฺโญ เวสฺสวณฺณสฺส ธีตา

ราชี มตี ธมฺมคุเณหิ โสภิตา ๑

ปญฺเจตฺถ นาริโย อคมํสุ นฺหายิตุํ

สีโตทกํ อุปฺปลินึ สิวํ นทึ

ตา ตตฺถ นฺหายิตฺวา รมิตฺวา เทวตา

นจฺจิตฺวา คายิตฺวา สุตาลตํ พฺรวิ

ปุจฺฉามิ ตํ อุปฺปลมาลธารินิ

อาเวฬินิ กาญฺจนสนฺนิภตฺตเจ

ปีตรตฺตามฺพกฺขิ นเภว โสภเณ

ทีฆายุกี เกน กโต ยโส ตว

เกนาสิ ภทฺเท ปติโน ปิยตรา

วิสิฏฺฐกลฺยาณิตรสฺส รูปโต

ปทกฺขิณา นจฺจคีตวาทิเต

อาจิกฺข โน ตฺวํ นรนาริ ปุจฺฉิตาติ ฯ

อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา

อุฬารโภเค กุเล สุณิสา อโหสึ

อกฺโกธนา ภตฺตุ วสานุวตฺตินี

อปฺปมตฺตา อุโปสเถ

มนุสฺสภูตา ทหรา อปาวิกา

ปสนฺนจิตฺตา ปติมาภิราธยึ

สเทวรํ สสฺสุรํ สทาสกํ

อภิราธยึ ตมฺหิ กโต ยโส มม

สาหํ เตน กุสเลน กมฺมุนา

จตุพฺภิ ฐาเนสุ วิเสสมชฺฌคา

อายุญฺจ วณฺณญฺจ สุขํ พลญฺจ

ขิทฺทํ รตึ ปจฺจนุโภมนปฺปกํ

สุตํ นุ ตํ ภาสติ ยํ อยํ ลตา

ยํ โน อาปุจฺฉิมฺห ๑ อกิตฺตยิโน

ปติโน กิรมฺหากํ วิสิฏฺฐา นารินํ

คตี จ เนสํ ปวรา จ เทวตา

ปตีสุ ธมฺมํ ปริจราม สพฺพา

ปติพฺพตา ยถาภวนฺติ อิตฺถิโย

ปตีสุ ธมฺมํ ปริจราม สพฺพา

ลจฺฉามเส ภาสติ ยํ อยํ ลตา

สีโห ยถา ปพฺพตสานุโคจโร

มหินฺธรํ ปพฺพตมาวสิตฺวา

ปสยฺห คนฺตฺวา อิตเร จตุปฺปเท

ขุทฺเท มิเค ขาทติ มํสโภชโน

ตเถว สทฺธา อิธ อริยสาวิกา

ภตฺตารํ นิสฺสาย ปตึ อนุพฺพตา

โกธํ วธิตฺวา อนุภุยฺย มจฺเฉรํ

สคฺคมฺหิ สา โมทติ ธมฺมจารินีติ ฯ

ลตาวิมานํ จตุตฺถํ ฯ

๑ โป. ม. โสภถ ฯ

นางเทพนารี ๕ องค์ มีความรุ่งเรือง มีปัญญา งดงามด้วยคุณธรรมเป็นธิดาของท้าวเวสสวัณมหาราช คือ นางลดาเทพธิดา ๑ นางสัชชาเทพธิดา ๑ นางปวราเทพธิดา ๑ นางอัจฉิมุตีเทพธิดา ๑ นางสุดาเทพธิดา ๑ต่างเป็นนางบำเรอของท้าวสักกเทวราชผู้ประเสริฐ มีศิริ ได้พากันไปยังแม่น้ำอันไหลมาจากสระอโนดาด มีน้ำเยือกเย็น มีดอกอุบลน่ารื่นรมย์ในป่าหิมพานต์ เพื่อสรงสนาน ครั้นสรงสนาน ฟ้อนรำขับร้อง รื่นเริงสำราญใจในแม่น้ำแล้ว จึงนางสุดาเทพธิดาได้ถามนางลดาเทพธิดาผู้พี่

องค์ใหญ่ว่า

เจ้าพี่จ๋าผู้มีดวงตาเหลืองปนแดง มีร่างประดับด้วยพวงมาลัย อุบล มีพวงมาลัยประดับเศียร ผิวพรรณก็งดงามเปล่งปลั่งดังทองคำ มีอวัยวะทุกส่วนงดงามผ่องใส เหมือนท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆหมอก มีอายุยืนดิฉันขอถามเจ้าพี่เพราะทำบุญอะไรไว้ เจ้าพี่จึงได้มียศมาก ทั้งเป็นที่รักและโปรดปรานของพระภัสดา มีรูปงามสะสวยยิ่งนัก ทั้งฉลาดในการฟ้อนรำขับร้อง และบรรเลงเป็นเยี่ยม จนพวกเทพบุตรและเทพธิดา

ไต่ถามถึงเสมอๆ ขอโปรดได้บอกแก่หม่อมฉันด้วยเถิด?

นางเทพธิดาจึงตอบว่า

ครั้นพี่ยังเป็นมนุษย์อยู่ในมนุษยโลก เป็นบุตรสะใภ้ในตระกูลมั่งคั่งตระกูลหนึ่ง พี่มิได้เป็นคนมักโกรธ เป็นผู้ประพฤติอยู่ใต้บังคับบัญชาของสามี ไม่ประมาทในวันอุโบสถ เมื่อพี่ยังเป็นสาวอยู่ เป็นผู้ภักดีด้วยการไม่ประพฤตินอกใจสามีหนุ่ม พี่เป็นที่โปรดปรานของสามีเป็นอย่างยิ่ง ก็เพราะพี่มีน้ำใจผ่องใส ได้ทำตัวให้เป็นที่โปรดปรานของสามีพร้อมทั้งญาติชั้นผู้ใหญ่ และบิดามารดาของสามี ตลอดจนคนใช้ชายหญิง พี่จึงได้มีบริวารยศอันบุญกรรมจัดมาให้ถึงอย่างนี้ เพราะกุศลกรรมนั้น พี่จึงได้เป็นผู้พิเศษกว่านางฟ้าพวกอื่น ในที่ ๔ สถาน คือ อายุ

วรรณะ สุขะ พละ ได้เสวยความยินดีมิใช่น้อย.

เมื่อนางสุดาเทพธิดาได้ฟังดังนี้แล้ว จึงได้พูดกับพี่สาวทั้งสามว่าข้าแต่เจ้าพี่ทั้งสาม เจ้าพี่ลดาได้แถลงถ้อยคำน่าฟังมากมิใช่หรือจ้ะหม่อมฉันทูลถามถึงเรื่องที่พวกเราชอบสงสัยกันมาก ก็กล่าวแก้ได้อย่างไม่ผิดพลาด เจ้าพี่ลดาควรเป็นตัวอย่างอันดีเยี่ยมสำหรับเราทั้งสี่และนารีทั้งหลาย มาเราทั้งปวงพึงประพฤติธรรมในสามีทั้งหลาย เราทั้งปวงพึงประพฤติในสามี เหมือนอย่างสตรีที่ดีประพฤติยำเกรงสามี ฉะนั้นครั้นเราทั้งหลายปฏิบัติธรรม คือ การอนุเคราะห์ต่อสามีด้วยสภาพทั้ง ๕อย่างแล้ว ก็จะได้สมบัติอย่างที่เจ้าพี่ลดาพูดถึงอยู่ประเดี๋ยวนี้ พระยาราชสีห์ผู้สัญจรไปตามราวไพรใกล้เชิงเขา อาศัยอยู่บนบรรพตเขาหลวงแล้วก็เที่ยวตะครุบจับสัตว์ ๔ เท้าใหญ่น้อยทุกๆ ชนิดกัดกินเป็นอาหารได้ ฉันใด สตรีที่มีศรัทธาเป็นอริยสาวิกาในศาสนานี้ ก็ฉันนั้น เมื่อยังอาศัยภัสดาอยู่ ควรประพฤติยำเกรงสามี ฆ่าความโกรธเสีย กำจัดความตระหนี่เสียได้แล้ว เขาผู้ประพฤติธรรมโดยชอบ จึงรื่นเริงบันเทิงใจ

อยู่บนสวรรค์.

จบ ลตาวิมานที่ ๔.