พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · จิตตลดาวรรค
๑. ทาสีวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๑ ในจิตตลดาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. จิตฺตลตาวคฺค
๑. ทาสีวิมาน
๒. จิตตลตาวรรค
หมวดว่าด้วยสวนจิตลดาของเหล่าเทวดา
๑. ทาสีวิมาน
ว่าด้วยวิมานที่เกิดขึ้นแก่หญิงคนใช้
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ จิตตลดาวรรค ทาสีวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๕–๒๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๙–๓๑
อปิ สกฺโกว เทวินฺโท รมฺเม จิตฺตลตาวเน
สมนฺตา อนุปริยาสิ นารีคณปุรกฺขตา (๑)
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.
- ๑ก. นารีคณปุรกฺขิตา
เธอมีหมู่เทพนารีห้อมล้อม ดุจท้าวสักกเทวราช
เที่ยวชมไปโดยรอบในสวนจิตรลดาอันน่ารื่นรมย์
เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอยู่ ดุจดาวประกายพรึก
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.
เพราะบุญอะไรผิวพรรณเธอจึงงามเช่นนี้
ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่เธอในวิมานนี้
และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่เธอ
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.
เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามว่า
เมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้
เพราะบุญอะไรเธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง
และมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.
เทพธิดานั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม
จึงตอบปัญหาผลกรรมไปตามที่พระเถระถามว่า
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
ทาสี อโหสึ ปรเปสฺสิยา (๑) กุเล.
- ๑ม. ปรเปสิยา
เมื่อดิฉันเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์
เป็นคนใช้ ทำงานรับใช้ผู้อื่นอยู่ในสกุลหนึ่ง
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
ตสฺสา เม นิกฺกโม อาสิ สาสเน ตสฺส ตาทิโน.
เป็นอุบาสิกาของพระโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้า
ผู้ทรงมีพระจักษุ ทรงพระยศ
ดิฉันได้มีความพากเพียรออกจากกิเลส
ในศาสนาของพระศาสดาผู้ทรงพระคุณคงที่
เพราะมีมนสิการมั่นอยู่ในใจว่า
กามํ ภิชฺชตุยํ กาโย เนว อตฺเถตฺถ สณฺถนํ
สิกฺขาปทานํ ปญฺจนฺนํ มคฺโค โสวตฺถิโก สิโว.
แม้ถึงร่างกายนี้จะแตกสลายไปก็ตามที
การที่เราจะหยุดความเพียรในการเจริญกรรมฐานนี้
จะไม่มีเป็นอันขาด
อกณฺฏโก อคหโณ อุชุ สพฺภิ ปเวทิโต
นิกฺกมสฺส ผลํ ปสฺส ยถิทํ ปาปุณิตฺถิกา.
ขอเชิญท่านดูผลแห่งความเพียรออกจากกิเลส
ซึ่งดิฉันผู้มีความรู้น้อย ได้บรรลุอริยมรรค
อันมีสิกขาบท ๕ เป็นอุปนิสัย เป็นทางสวัสดี เป็นเหตุถึงความเกษม
ไม่มีขวากหนามคือกิเลส เป็นสภาวะที่(ตัณหาและทิฏฐิ) ยึดเหนี่ยว
ไม่ได้ เป็นทางตรงที่สัตบุรุษทั้งหลายประกาศแล้วนี้เถิด
อามนฺตนิกา รญฺโญมฺหิ สกฺกสฺส วสวตฺติโน
สฏฺฐิ ตูริยสหสฺสานิ ปฏิโพธํ กโรนฺติ เม
ท้าวสักกเทวราชผู้ทรงอำนาจเชิญดิฉันมา
เหล่าดุริยเทพหกหมื่นองค์ ช่วยกันปลุกเร้าดิฉัน ให้เกิดปีติโสมนัส
อาลมฺโพ คคฺคโม (๑) ภีโม สาธุวาทิ ปสํสิโย (๒)
โปกฺขโร จ สุผสฺโส จ วีณา โมกฺขา จ นาริโย.
- ๑ฉ. คคฺคโร, ม. ภคฺคโร
- ๒ฉ.ม. สาธุวาที จ สํสโย
ได้แก่ เทพบุตรมีนามว่าอาลัมพะ คัคคระ ภีมะ สาธุวาที ปสังสิยะ
โปกขระและสุผัสสะ เหล่าเทพธิดาน้อย ๆ มีนามว่า วีณา โมกขา
นนฺทา เจว สุนนฺทา จ โสณทินฺนา สุจิมฺภิกา (๑)
อลมฺพุสา มิสฺสเกสี ปุณฺฑรีกาติ ทารุณี.
- ๑ฉ.ม. สุจิมฺหิตา
นันทา สุนันทา โสณทินนา สุจิมหิตา
อลัมพุสา มิสสเกสีและบุณฑริกา
เอณีปสฺสา สุผสฺสา จ สุภทฺทา มุทุกาวที (๑)
เอตา จญฺญา จ เสยฺยาเส อจฺฉรานํ ปโพธิกา.
- ๑ฉ.ม. มุทุวาทินี
อนึ่ง เทพกัญญาอีกพวกหนึ่ง คือ เอณีปัสสา สุผัสสา สุภัททา
และมุทุวาทินี ผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรทั้งหลาย
ผู้มีหน้าที่ปลุกเร้าให้เกิดปีติโสมนัส
ตา มํ กาเลนุปาคนฺตฺวา อภิภาสนฺติ เทวตา
หนฺท นจฺจาม คายาม หนฺท ตํ รมยามเส.
เทวดาเหล่านั้น พอได้เวลาก็เข้ามาหาดิฉัน
เสนอสนองด้วยวาจาน่ายินดีว่า
เอาเถอะ พวกเราจักฟ้อนรำ ขับร้อง บำเรอเธอให้รื่นรมย์
นยิทํ อกตปุญฺญานํ กตปุญฺญานเมวิทํ
อโสกํ นนฺทนํ รมฺมํ ติทสานํ มหาวนํ.
สถานที่ที่ดิฉันได้รับในบัดนี้ มิใช่สถานที่สำหรับคนที่ไม่ได้ทำบุญไว้
แต่เป็นสถานที่สำหรับคนที่ได้ทำบุญไว้แล้วเท่านั้น
ไม่มีความโศก น่าเพลิดเพลิน เจริญใจ
เป็นอุทยานกว้างใหญ่ของเหล่าเทพชั้นไตรทศ
สุขํ อกตปุญฺญานํ อิธ นตฺถิ ปรตฺถ จ
สุขญฺจ กตปุญฺญานํ อิธ เจว ปรตฺถ จ.
สำหรับผู้ที่ไม่ได้ทำบุญไว้ย่อมไม่มีความสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้า
ส่วนผู้ที่ได้ทำบุญไว้แล้วย่อมมีความสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้าแน่นอน
เตสํ สหพฺยกามานํ กตฺตพฺพํ กุสลํ พหุํ
กตปุญฺญา หิ โมทนฺติ สคฺเค โภคสมงฺคิโนติ.
ทาสีวิมานํ ปฐมํ.
ผู้ปรารถนาจะสถิตอยู่ร่วมกับเทพชั้นดาวดึงส์เหล่านั้น
ควรทำกุศลไว้ให้มาก
เพราะว่าเหล่าชนผู้ได้ทำบุญไว้แล้วย่อมพรั่งพร้อมด้วยโภคสมบัติ
บันเทิงอยู่ในสวรรค์
ทาสีวิมานที่ ๑ จบ
จบ ๑. ทาสีวิมาน