พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · สัตตกนิบาต
๕. สรภังเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๕ ในสัตตกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๕. สรภังเถรคาถา
คาถาสุภาษิตของพระสรภังคเถระ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา สัตตกนิบาต สรภังเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๕ สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตฺวา กตฺวาน กุฏิมจฺฉิสํ
เตน เม สรภงฺโคติ นามํ สมฺมติยา ๑ อหุ ฯ
น มยฺหํ กปฺปเต อชฺช สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตุํ
สิกฺขาปทา โน ปญฺญตฺตา โคตเมน ยสสฺสินา ฯ
สกลํ สมตฺตํ โรคํ สรภงฺโค นาทฺทสํ ปุพฺเพ
โสยํ โรโค ทิฏฺโฐ วจนกเรนาติเทวสฺส ฯ
เยเนว มคฺเคน คโต วิปสฺสี
เยเนว มคฺเคน สิขี จ เวสฺสภู
กกุสนฺธโกนาคมโน จ กสฺสโป
เตนญฺชเสน อคมาสิ โคตโม ฯ
วีตตณฺหา อนาทานา สตฺต พุทฺธา ขโยคธา
เยหยํ เทสิโต ธมฺโม ธมฺมภูเตหิ ตาทิหิ
จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อนุกมฺปาย ปาณินํ
ทุกฺขํ สมุทโย มคฺโค นิโรโธ ทุกฺขสงฺขโย ฯ
ยสฺมึ นิวตฺตเต ๒ ทุกฺขํ สํสารสฺมึ อนนฺตกํ
เภทา อิมสฺส กายสฺส ชิวิตสฺส จ สงฺขยา
อญฺโญ ปุนพฺภโว นตฺถิ สุวิมุตฺโตมฺหิ สพฺพธีติ ฯ
สรภงฺโค เถโร ฯ
อุทฺทานํ
สุนฺทรสมุทฺโท เถโร เถโร ลกุณฺฏภทฺทิโย
ภทฺโท เถโร จ โสปาโก สรภงฺโค มหาอิสิ
สตฺตเก ปญฺจกา เถรา คาถาโย ปญฺจตึสตีติ ฯ
สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
๑ ม. ยุ. สมฺมุติยา ฯ ๒ ยุ. นิพฺพตฺตเต ฯ
เราหักแขมด้วยมือทั้งสองทำกระท่อมอยู่ เพราะฉะนั้น เราจึงมีชื่อโดยสมมติว่า สรภังคะ วันนี้เราไม่ควรหักแขม ด้วยมือทั้งสองอีก เพราะพระสมณโคดมผู้เรืองยศ ทรงบัญญัติสิกขาบทแก่เราทั้งหลาย เมื่อก่อน เราผู้ชื่อว่าสรภังคะไม่เคยได้เห็นโรคคืออุปาทานขันธ์ ๕ ครบบริบูรณ์ทั้งสิ้น โรคนั้น อันเราผู้ทำตามพระดำรัสของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ ได้เห็นแล้ว พระ
สัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่า พระวิปัสสี พระสิขี พระ
เวสสภู พระกกุสันโธ พระโกนาคม พระกัสสป ได้
เสด็จไปแล้วโดยทางใดแล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมก็ได้เสด็จไปแล้ว โดยทางนั้น พระพุทธเจ้า ๗ พระองค์นี้ทรงปราศจากตัณหา ไม่ทรงถือมั่น ทรงหยั่งถึงความสิ้นกิเลสเสด็จอุบัติแท้ โดยธรรมกาย ผู้คงที่ ทรงเอ็นดูอนุเคราะห์สัตว์ทั้งหลาย ได้ทรงแสดงธรรม คือ อริยสัจ ๔ อันได้แก่ทุกข์
เหตุเกิดทุกข์ ความดับทุกข์ ทางเป็นที่สิ้นทุกข์ เป็นทาง
ไม่เป็นไปแห่งทุกข์ อันไม่มีที่สุดในสงสาร เพราะกายนี้แตก และเพราะความสิ้นชีวิตนี้ การเกิดในภพใหม่อย่างอื่นมิได้มี เราเป็น
ผู้หลุดพ้นแล้วจากสรรพกิเลสและภพทั้งปวง.
___________________________________
พระเถระ ๕ องค์ ได้กล่าวคาถาองค์ละ ๗ คาถา รวมเป็น ๓๕ คาถาคือ
๑. พระสุนทรสมุททเถระ ๒. พระลกุณฏภัททิยเถระ
๓. พระภัททเถระ ๔. พระโสปากเถระ
๕. พระสรภังคเถระ.
จบ สัตตกนิบาต.
จบ ๕. สรภังเถรคาถา