๑๒. โกสิยเถรคาถา เล่ม ๒๖

๑๒ โย เว ครูนํ วจนญฺญุ ธีโร

วเส จ ตมฺหิ ชนเยถ เปมํ

โส ภตฺติมา นาม จ โหติ ปณฺฑิโต

ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส ฯ

ยํ อาปทา อุปฺปติตา อุฬารา

นกฺขมฺภยนฺเต ปฏิสงฺขยนฺตํ

โส ถามวา นาม จ โหติ ปณฺฑิโต

ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส ฯ

โย เว สมุทฺโทว ฐิโต อเนโช

คมฺภีรปญฺโญ นิปุณตฺถทสฺสี

อสํหาริโก ๓ นาม จ โหติ ปณฺฑิโต

ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส ฯ

พหุสฺสุโต ธมฺมธโร จ โหติ

ธมฺมสฺส โหติ อนุธมฺมจารี

โส ตาทิโส นาม จ โหติ ปณฺฑิโต

ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส ฯ

อตฺถญฺจ โย ชานาติ ภาสิตสฺส

อตฺถญฺจ ญตฺวาน ตถา กโรติ

อตฺถนฺตโร นาม ส โหติ ปณฺฑิโต

ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺสาติ ฯ

โกสิโย เถโร ฯ

อุทฺทานํ

ราชทตฺโต สุภูโต จ คิริมานนฺทสุมโน

วฑฺโฒ จ กสฺสโป เถโร คยากสฺสปวกฺกลิ

วิชิโต ยสทตฺโต จ โสโณ โกสิยสวฺหโย

สฏฺฐี จ ปญฺจคาถาโย เถรา จ เอตฺถ ทฺวาทสาติ ฯ

ปญฺจกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ

๑ ม. ยุ. ภาวยิตฺวาน ฯ ๒ ม. ยุ. ปรินิพฺพิสฺสตฺยนาสโว ฯ ๓ ยุ. อสํหาริโย ฯ

ผู้ใดเป็นธีรชน เป็นผู้รู้ถ้อยคำของครูทั้งหลาย อยู่ในโอวาทของครูนั้นและยังความเคารพให้เกิดในโอวาทของครูนั้น ผู้นั้นชื่อว่าเป็นผู้มีภักดีและชื่อว่าเป็นบัณฑิตและพึงเป็นผู้วิเศษ เพราะรู้ธรรมทั้งหลาย อันตรายอันร้ายแรงเกิดขึ้นแล้ว ไม่ครอบงำบุคคลใดผู้พิจารณาอยู่ บุคคลนั้น

ย่อมชื่อว่ามีกำลัง ชื่อว่าเป็นบัณฑิต และพึงเป็นผู้วิเศษเพราะรู้ธรรมทั้งหลาย ผู้ใดแลตั้งมั่นไม่หวั่นไหว เหมือนมหาสมุทร มีปัญญาลึกซึ้งเห็นเหตุผลอันละเอียด ชื่อว่าเป็นผู้ไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลน ชื่อว่าเป็นบัณฑิต และพึงเป็นผู้วิเศษเพราะรู้ธรรมทั้งหลาย ผู้ใดเป็นพหูสูตทรงธรรมและประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม ผู้นั้นชื่อว่าผู้คงที่ เป็นบัณฑิตและพึงเป็นผู้วิเศษเพราะรู้ธรรมทั้งหลาย ผู้ใดรู้เนื้อความแห่งสุภาษิต ครั้นรู้แล้วทำตามที่รู้ ผู้นั้นชื่อว่าเป็นบัณฑิต อยู่ในอำนาจเหตุผล

และพึงเป็นผู้วิเศษเพราะรู้ธรรมทั้งหลาย.

________________________________

พระเถระ ๑๒ รูป กล่าวคาถารูปละ ๕ คาถา รวมเป็น ๖๐ คาถา คือ

๑. พระราชทัตตเถระ ๒. พระสุภูตเถระ ๓. พระคิริมานนทเถระ

๔. พระสุมนเถระ ๕. พระวัฑฒเถระ ๖. พระนทีกัสสปเถระ

๗. พระคยากัสสปเถระ ๘. พระวักกลิเถระ ๙. พระวิชิตเถระ

๑๐. พระยสทัตตเถระ ๑๑. พระโสณกุฏิกัณณเถระ ๑๒. พระโกสิยเถระ.

จบ ปัญจกนิบาต