๑. โกกาลิกชาดก เล่ม ๒๗

โย เว กาเล อสมฺปตฺเต อติเวลํ ปภาสติ

เอวํ โส นิหโต เสติ โกกิลาเยว ๒ อตฺรโช ฯ

เมื่อยังไม่ถึงเวลาที่จะพูด ผู้ใด พูดเกินกาลไป ผู้นั้น ย่อมถูกทำร้ายดุจลูกนกดุเหว่า ฉะนั้น.

น หิ สตฺถํ สุนิสิตํ วิสํ หลาหลมฺมิว ๓

เอวํ นิกฺกเฒ ๔ ปาเตติ วาจา ทุพฺภาสิตา ยถา ฯ

มีดที่ลับคมดีแล้ว ดุจยาพิษอันร้ายแรง หาทำให้ตกไปทันทีทันใด เหมือนวาจาทุพภาษิตไม่.

ตสฺมา กาเล อกาเล จ ๕ วาจํ รกฺเขยฺย ปณฺฑิโต

นาติเวลํ ปภาเสยฺย อปิ อตฺตสมมฺหิ วา ฯ

เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้ ทั้งในกาลควรพูด และไม่ควรไม่ควรพูดให้ล่วงเวลา แม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน.

โย จ กาเล มิตํ ภาเส มติปุพฺโพ วิจกฺขโณ

สพฺเพ อมิตฺเต อาเทติ สุปณฺโณ อุรคมฺมิวาติ ๖ ฯ

โกกาลิกชาตกํ ปฐมํ ฯ

ผู้ใด มีความคิดเห็นเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณาเห็นประจักษ์พูดพอเหมาะในกาลที่ควรพูด ผู้นั้น ย่อมจับศัตรูได้ทั้งหมด ดุจครุฑจับนาคได้ ฉะนั้น.

จบ โกกาลิกชาดกที่ ๑.