พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · โกกิลวรรค
๑. โกกาลิกชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๒๒–๖๒๕ (Royal Thai)1/10 in โกกิลวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๔. โกกิลวคฺค
๓๓๑. โกกิลชาตก (๑)
๔. โกกิลวรรค
หมวดว่าด้วยลูกนกดุเหว่า
๑. โกกิลชาดก (๓๓๑)
ว่าด้วยลูกนกดุเหว่า
(อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์ ได้กราบทูลพระราชาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต โกกิลวรรค โกกาลิกชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 112–112 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 181–182
โย เว กาเล อสมฺปตฺเต อติเวลํ ปภาสติ
เอวํ โส นิหโต เสติ โกกิลายิว อตฺรโช.
ผู้ใดพูดเมื่อยังไม่ถึงเวลาพูด ก็พูดเกินเวลา
ผู้นั้นจะถูกกำจัดนอนตายอยู่ เหมือนลูกนกดุเหว่า
น หิ สตฺถํ สุนิสิตํ วิสํ หลาหลามิว (๑)
เอวํ นิกฏฺเฐ (๒) ปาเตติ วาจา ทุพฺภาสิตา ยถา.
- 1ก. หลาหลํอิว
- 2ก.ม. นิกฑฺฒ
ธรรมดาศัสตราที่ลับจนคมดีแล้ว
เหมือนยาพิษที่มีพิษร้ายแรงจะให้ตกไปในทันทีหาได้ไม่
เหมือนวาจาที่เป็นทุพภาษิต
ตสฺมา กาเล อกาเล จ (๑) วาจํ รกฺเขยฺย ปณฺฑิโต
นาติเวลํ ปภาเสยฺย อปิ อตฺตสมมฺหิ วา.
- 1ฉ.ม. วา
เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้
ทั้งในเวลาที่ควรพูดและไม่ควรพูด
ไม่ควรพูดให้เกินเวลาแม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน
โย จ กาเล มิตํ ภาเส มติปุพฺโพ วิจกฺขโณ
สพฺเพ อมิตฺเต อาเทติ สุปณฺโณ อุรคามิวาติ. (๑)
โกกิลชาตกํ (๒) ปฐมํ.
- 1ก. อุรคมฺมิวาติ
- 2ก.ม.สี.อิ. โกกาลิกชาตกํ
ส่วนผู้ใดมีความคิดเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณา
เห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะกับกาลเวลา
ผู้นั้นย่อมจับศัตรูทั้งหมดไว้ได้ดุจนกครุฑจับนาคได้
โกกิลชาดกที่ ๑ จบ
End of ๑. โกกาลิกชาดก