๓. โคธชาดก เล่ม ๒๗

ตเทว เม ตฺวํ วิทิโต วนมชฺเฌ รเถสโภ ๕

ยสฺส เต ขคฺคพนฺธสฺส ๖ สนฺนทฺธสฺส ติรีฏิโน

อสฺสตฺถทุมสาขาย ปกฺกา โคธา ปลายถ ฯ

หม่อมฉันทราบว่า พระองค์ผู้ทรงดำรงรัฐจะไม่ทรงอาลัยใยดีต่อหม่อมฉันตั้งแต่ครั้งเมื่อพระองค์ทรงพระภูษาเปลือกไม้ เหน็บพระแสงขรรค์ ทรงผูกสอดเครื่องครบ ประทับอยู่กลางป่า เหี้ยย่างได้หนีไปจากกิ่งไม้อัสสัตถะแล้ว.

นเม นมนฺตสฺส ภเช ภชนฺตํ

กิจฺจานุกุพฺพสฺส กเรยฺย กิจฺจํ

นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ

อสมฺภชนฺตมฺปิ น สมฺภเชยฺย ฯ

๑ ม. ปุพฺพวกฺขายิโน ฯ ๒ สี. ยุ. เอกทตฺถุ ฯ ม. อญฺญทตฺถุ ฯ ๓ สี. ม.

ราช ฯ ๔ ม. ปกฺกโคธชาตกํ ฯ ๕ ม. รเถสภ ฯ ๖ ม. ขคฺคพทฺธสฺส ฯ

พึงอ่อนน้อมต่อผู้ที่อ่อนน้อม พึงคบผู้ที่เขาพอใจจะคบด้วย พึงทำกิจแก่ผู้ที่ช่วยทำกิจ ไม่พึงทำความเจริญให้แก่ผู้ที่ใคร่ความเสื่อม อนึ่ง ไม่พึงคบหาสมาคมกับผู้ที่เขาไม่พอใจจะคบหาสมาคมด้วย.

จเช จชนฺตํ วนถํ น กยิรา

อเปตจิตฺเตน น สมฺภเชยฺย

ทิโช ทุมํ ขีณผลํว ๑ ญตฺวา

อญฺญํ สเมกฺเขยฺย มหา หิ โลโก ฯ

พึงละทิ้งผู้ที่เขาละทิ้ง ไม่พึงทำความสิเนหาในผู้เลิกลากัน ไม่พึงสมาคมกับผู้มีจิตคิดออกห่าง นกรู้ว่า ต้นไม้มีผลหมดแล้ว ย่อมบินไปสู่ต้นอื่นที่เต็มไปด้วยผล ฉันใด คนก็ฉันนั้น รู้ว่า เขาหมดความอาลัยแล้ว ก็ควรจะเลือกหาคนอื่นที่เขาผู้สมัครรักใคร่ เพราะว่า โลกใหญ่พอ.

โส เต กริสฺสามิ ยถานุภาวํ

กตญฺญุตํ ขตฺติโย ๒ เปกฺขมา โน

สพฺพญฺจ เต อิสฺสริยํ ททามิ

ยสฺสิจฺฉสี ตสฺส ตุวํ ททามีติ ฯ

โคธชาตกํ ตติยํ ฯ

ฉันเป็นกษัตริย์มุ่งความกตัญญู จะทำตอบแทนแก่เธอตามสติกำลัง อนึ่งฉันจะมอบอำนาจให้แก่เธอทั้งหมด เธอต้องการสิ่งใด ฉันจะให้สิ่งนั้นแก่เธอ.

จบ โคธชาดกที่ ๓.