พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · สันถวรรค
๙. อรกชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๘๗–๑๘๘ (Royal Thai)9/10 in สันถวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต สันถวรรค อรกชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 57 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 85–85
(นกมูลไถออกมายืนบนอกเหยี่ยวนกเขาที่ตายไปแล้วอุทานว่า)
{๑๘๖} [๑๘๖] เรานั้นเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยอุบายวิธียินดีแล้วในที่หากินซึ่งสืบ เนื่องมาจากบิดา เห็นอยู่ซึ่งประโยชน์ของตน ปราศจากศัตรู เบิกบานใจอยู่
๙. อรกชาดก (๑๖๙)
ว่าด้วยศาสดาอรกะสอนการแผ่เมตตา
(พราหมณ์โพธิสัตว์ออกบวชเป็นฤๅษี เป็นผู้ได้ฌานที่มีพรหมวิหารธรรม ๔ เป็นอารมณ์ เป็นศาสดาชื่อว่าอรกะ อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ สั่งสอน หมู่ฤๅษีอยู่ เมื่อประกาศอานิสงส์เมตตา ได้กล่าว ๒ คาถาเหล่านี้ว่า){๑๘๗} [๑๘๗] ผู้ใดแลอนุเคราะห์สัตว์โลกทั้งปวงด้วยจิตเมตตาหาประมาณมิได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องต่ำ และเบื้องขวาง โดยประการทั้งปวง
{๑๘๘} [๑๘๘] จิตเกื้อกูลหาประมาณมิได้ชื่อว่าผู้นั้นอบรมให้บริบูรณ์ดีแล้ว กรรม ใดที่เขาทําแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลืออยู่ในจิตของ บุคคลนั้น
- ๑ในที่นี้ เบื้องบน หมายถึงตั้งแต่พื้นดินขึ้นไปจนถึงพรหมโลกชั้นเนวสัญญานาสัญญายตนะ หรือ กำหนดเอาท้องฟ้าขึ้นไป เบื้องล่าง หมายถึงตั้งแต่พื้นดินลงไปจนถึงอุสสทมหานรก หรือกำหนด เอาพื้นดินลงไป เบื้องขวาง หมายถึงโลกมนุษย์ หรือกำหนดถึงทิศรอบตัวต่าง ๆ (ขุ.ชา.อ. ๓/๖๐, ที.ปา.อ. ๒๔๗, ม.ม.อ. ๑๙๐, องฺ.ทสก.อ. ๓๓๓)
- ๒กรรม ... พอประมาณ หมายถึงกามาวจรกรรม คือการกระทำใด ๆ ที่เป็นไปในกามาวจรภูมิ หรือการ กระทำที่อยูในระดับจิตที่ท่องเที่ยวอยู่ในกามภพคืออบาย ๔ โลกมนุษย์ ๑ สวรรค์ ๖ (ขุ.ชา.อ. ๓/๖๐)
End of ๙. อรกชาดก