๑๐. สัยหชาดก เล่ม ๒๗

{๕๓๗} [๕๓๗] ดูก่อนพราหมณ์ น่าตำหนิพฤติกรรมที่ทำให้ได้ยศและทำให้ได้ ทรัพย์ด้วยการทำตนให้ตกต่ำหรือด้วยการประพฤติอธรรม

๑๐. สัยหชาดก (๓๑๐)

ว่าด้วยการแสวงหาที่ประเสริฐ

(ฤๅษีโพธิสัตว์กล่าวกะสัยหอำมาตย์ว่า)

{๕๓๘} [๕๓๘] บัณฑิตไม่พึงปรารถนาพื้นแผ่นดินซึ่งมีสัณฐานดุจกุณฑล ท่ามกลางสาคร มีมหาสมุทรล้อมอยูโดยรอบ พร้อมด้วยคำ นินทา ดูก่อน สัยหอำมาตย์ ท่านจงรู้อย่างนี้เถิด{๕๓๙} [๕๓๙] ดูก่อนพราหมณ์ น่าตำหนิพฤติกรรมที่ทำให้ได้ยศและทำให้ได้ ทรัพย์ด้วยการทำตนให้ตกต่ำหรือด้วยการประพฤติอธรรม{๕๔๐} [๕๔๐] ถึงแม้เราจะบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจารอยู่ การ เลี้ยงชีวิตนั้นแลประเสริฐกว่า การแสวงหาโดยไม่เป็นธรรมจะ ประเสริฐอะไร{๕๔๑} [๕๔๑] ถึงแม้เราจะบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจาร ไม่ เบียดเบียนผู้อื่นในโลกอยู่ ก็ยังประเสริฐกว่าราชสมบัติเสียอีก

จบ กาลิงควรรคที่ ๑

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. จุลลกาลิงคชาดก ๒. มหาอัสสาโรหชาดก

๓. เอกราชชาดก ๔. ทัททรชาดก

๕. สีลวีมังสชาดก ๖. สุชาตาชาดก

๗. ปลาสชาดก ๘. ชวสกุณชาดก

๙. ฉวชาดก ๑๐. สัยหชาดก

๒. ปุจิมันทวรรค

๑. ปุจิมันทชาดก (๓๑๑)

ว่าด้วยเทวดาประจำต้นสะเดาระแวงภัย

(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นรุกขเทวดาประจำต้นสะเดากล่าวกะโจรว่า)

{๕๔๒} [๕๔๒] แน่ะโจร ลุกขึ้นเถิด จะมัวนอนอยู่ทําไม จะมีประโยชน์อะไร ด้วยการนอนทางราชการอย่ามาจับท่านผู้ทำโจรกรรมอัน หยาบช้าในหมู่บ้านเลย(เมื่อโจรนั้นหนีไปแล้ว รุกขเทวดาประจำต้นอัสสัตถะ (ต้นโพ) กล่าว กะรุกขเทวดาประจำต้นสะเดาว่า)

{๕๔๓} [๕๔๓] พวกเจ้าหน้าที่จ้องจับโจรผู้ทำโจรกรรมอันหยาบช้าอยู่ในหมู่บ้าน กันมิใช่หรือในเรื่องนั้นมันธุระอะไรของปุจิมันทเทวดาผู้เกิด อยู่ในป่าเล่า(รุกขเทวดาประจำต้นสะเดากล่าวว่า)

{๕๔๔} [๕๔๔] ดูก่อนอัสสัตถเทวดา ท่านไม่รู้เหตุที่อยู่ร่วมกันไม่ได้ระหว่างเรา กับโจรพวกเจ้าหน้าที่จับโจรผู้ทำโจรกรรมอันหยาบช้าใน หมู่บ้านได้แล้วจะเสียบโจรไว้บนหลาวไม้สะเดาใจของเรา ระแวงในเรื่องนั้น(รุกขเทวดาประจำต้นอัสสัตถะจึงกล่าวว่า)

{๕๔๕} [๕๔๕] พึงระแวงสิ่งที่ควรระแวง พึงป้องกันภัยที่ยังไม่มาถึงตัว ผู้เป็น บัณฑิตย่อมพิจารณาดูโลกทั้งสองเพราะกลัวภัยที่ยังไม่มาถึงตัว