๘. จูฬเสฏฐีเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

๗. ธนปาลเสฏเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของธนปาลเสฏฐีเปรต

(พวกพ่อค้าถามเปรตตนหนึ่งว่า)

{๑๐๔}[๒๒๗] ท่านเป็นผู้เปลือยกาย มีวรรณะเลวทราม ซูบผอม มีตัวสะพรั่งไปด้วยเสันเอ็น มีแต่กระดูกซี่โครง แน่ะเพื่อนยาก ท่านเป็นใครหนอ(เปรตนั้นตอบว่า)

[๒๒๘] ข้าแต่ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ข้าพเจ้าเป็นเปรต ทุกข์ยากเกิดอยู่ในยมโลก ทำบาปกรรมเข้าไว้ จึงต้องจากโลกนี้ ไปสู่เปตโลก(พวกพ่อค้าถามว่า)

[๒๒๙] เมื่อก่อนท่านทำกรรมชั่วอะไรด้วยกาย วาจา ใจไว้หรือ ท่านต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลกเพราะวิบากแห่งกรรมอะไร(เปรตนั้นตอบว่า)

[๒๓๐] มีนครของพวกพระราชาแคว้นทสันนะ ปรากฏชื่อว่านครเอรกัจฉะ เมื่อก่อนข้าพเจ้าเป็นเศรษฐีอยู่ในนครนั้น ผู้คนเรียกข้าพเจ้าว่าธนปาลเศรษฐี[๒๓๑] ข้าพเจ้ามีเงิน ๘๐ เล่มเกวียน ทองคำ แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์ ก็มีมากมายเหลือที่จะนับ

[๒๓๒] ถึงแม้ข้าพเจ้าจะมีทรัพย์มากมายถึงเพียงนั้น ก็ไม่รักที่จะให้ทาน ปีดประตูแล้วจึงบริโภคอาหารด้วยคิดว่า ‘พวกยาจกอย่าได้เห็นเรา,

[๒๓๓] ข้าพเจ้าไม่มีศรัทธา เป็นคนตระหนี่เหนียวแน่น ชอบด่าว่าห้ามปรามมหาชนผู้ให้ทานทำบุญว่า

[๒๓๔]‘ผลแห่งทานไม่มี ผลแห่งการสำรวมจักมีแต่ที่ไหน และ ได้รื้อทำลายสระนํ้า บ่อนํ้า สวนไม้ดอกไม้ผล ศาลา ท่านํ้า และสะพานในที่เดินสำบาก ที่เขาสร้างเขาปลูก ไว้เสียย่อยยับไป[๒๓๕] ข้าพเจ้านั้นไม่ได้ทำความดีไว้เลย ทำแต่ความชั่วไว้ จุติจากชาตินั้นแล้ว ได้เข้าถึงปิตติวิสัย เพียบพร้อมไป ด้วยความหิวกระหาย

[๒๓๖] ตลอด ๕๕ ปี ตั้งแต่ตายแล้ว ข้าพเจ้ายังไม่ได้กินข้าว และนํ้าเลยแม้แต่น้อย

[๒๓๗] การสงวนทรัพย์ (คือไม่ให้แก่ใคร) เป็นความพินาศของสัตว์โลกทั้งหลาย ความพินาศก็คือการสงวนทรัพย์ นัยว่าพวกเปรตทั้งหลายย่อมรู้กันว่า ‘การสงวนทรัพย์เป็นความพินาศ,’[๒๓๘] เมื่อก่อนข้าพเจ้าสงวนทรัพย์ไว้ ถึงทรัพย์มีอยู่เป็นอันมาก ก็ไม่ให้ทาน ถึงไทยธรรมมีอยู่ ก็ไม่ได้ทำที่พึ่งแก่ตน ข้าพเจ้านั้นได้รับผลแห่งกรรมของตน จึงเดือดร้อนในภายหลัง[๒๓๙] พ้นจาก ๔ เดือนไปแล้ว ข้าพเจ้าจักตาย จักไปตกนรก อันเร่าร้อนสาหัสประการเดียว

[๒๔๐] นรกนั้นมี ๔ มุม มี ๔ ประตู จำแนกเป็นส่วน ๆ ล้อมด้วยกำแพงเหล็ก ครอบด้วยแผ่นเหล็ก

[๒๔๑] พื้นนรกนั้นล้วนเป็นเหล็กแดงลุกเป็นเปลวเพลิง ประกอบ ด้วยความร้อน แผ่ไปตลอด ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ คงอยู่ทุกเมื่อ

[๒๔๒] ข้าพเจ้าจักต้องเสวยทุกขเวทนาในนรกนั้นตลอดกาลนาน ก็การเสวยทุกข์เช่นนี้เป็นผลแห่งกรรมชั่ว เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงเศร้าโศกที่จะไปเกิดในนรกนั้น[๒๔๓] ดูก่อนท่านผู้เจริญทั้งหลาย ข้าพเจ้าขอเตือนท่านทั้งหลาย ขอความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลายผู้มาประชุมกันในที่นี้ พวกท่านอย่าได้ทำบาปกรรมในที่ไหน ๆ ไม่ว่าในที่แจ้ง หรือ ในที่ลับเลย[๒๔๔] ถ้าพวกท่านจักทำหรือกำลังทำบาปกรรมนั้นอยู่ แม้พวกท่านจะเหาะหนีไปอยู่ที่ไหน ก็ไม่พ้นไปจากทุกข์ได้

[๒๔๕] ขอท่านทั้งหลายจงเลี้ยงมารดา จงเลี้ยงบิดา ประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล เป็นผู้เกื้อกูลแก่สมณะและพราหมณ์ ท่านทั้งหลายจักไปสวรรค์ด้วยการปฏิบัติอย่างนี้

บุคคลถึงจะหนีไปอยู่ในอากาศ อยู่ในท่ามกลางมหาสุมทร หรือหนีเข้าไปซ่อนยังซอกภูเขา ก็ไม่พึงพ้นจากบาปกรรมได้ ส่วนแห่งแผ่นดินซึ่งเป็นที่ที่บุคคล ดำรง อยู่แล้วจะพึงพ้นจากบาปกรรมได้ ย่อมไม่มี

จบ ธนปาลเสฏฐิเปตวัตถุที่ ๗

๘. จูฬเสฏฐิเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของจูฬเสฏฐีเปรต

(พระเจ้าอชาตศัตรูตรัสถามเศรษฐีเปรตว่า)

{๑๐๔}[๒๔๖] ท่านผู้เจริญ ท่านเปลือยกาย ซูบผอม เป็นนักบวชหรือ ในราตรีเช่นนี้ ท่านจะไปไหน เพราะเหตุไร ขอท่านจง บอกเหตุที่ท่านมาแก่ข้าพเจ้าเถิด บางทีข้าพเจ้าสามารถช่วยให้ท่านได้รับของปลื้มใจด้วยความอุตสาหะทั้งปวง ก็เป็นได้(จูฬเศรษฐีเปรตกราบทูลว่า)

[๒๔๗] เมื่อก่อน พระนครพาราณสีมีกิตติศัพท์เลื่องลือไปไกล ข้าพระองค์เป็นคฤหบดีผู้มั่งคั่งอยู่ในพระนครนั้น แต่เป็นคนมีจิตต่ำทราม ไม่เคยให้สิ่งของแก่ใคร ๆ มีใจติดข้องอยู่ในอามิส จึงได้เข้าถึงวิสัยแห่งพญายมเพราะเป็นผู้ทุศีล[๒๔๘] ข้าพระองค์ถูกความหิวเสียดแทงให้ลำบากเพราะบาปกรรมเหล่านั้น เพราะเหตุนั้น ข้าพระองค์จึงได้มาหาหมู่ญาติ เพราะต้องการอามิส ก็พวกคนที่มีปกติไม่ให้ทาน ย่อมจะไม่เชื่อว่า ‘ผลแห่งทานในโลกหน้ามีอยู่จริง’[๒๔๙] ธิดาของข้าพระองค์บ่นอยู่เนือง ๆ ว่า ‘จักให้ทานอุทิศ ให้มารดาบิดา ลุง ป้า น้า อา ปู ย่า ตา ยาย, พวก พราหมณ์กำลังบริโภคทานอันธิดาของข้าพระองค์ตกแต่งแล้ว ข้าพระองค์จะไปยังเมืองอันธกวินทนคร เพื่อบริโภคอาหาร

[๒๕๐] พระราชาจึงตรัสสั่งเขาว่า ‘ถ้าท่านไปได้เสวยผลทานนั้น พึงรีบกลับมาบอกเหตุที่มีจริงแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าฟังคำ อันมีเหตุผลที่ควรเชื่อถือได้แล้วจักทำสักการบูชาบ้าง,

[๒๕๑] จูพเศรษฐีเปรตทูลรับพระราชดำรัสแล้วได้ไปยังอันธกรินทนครนั้น พวกพราหมณ์ผู้ทุศีลทั้งหลายได้บริโภคอาหาร แต่ผู้ทรงศีลชื่งเป็นผู้ควรแก่ทักษิณาไม่ได้บริโภค ภายหลังจูฬเศรษฐีเปรตกลับมาสู่พระนครราชคฤห์อีก ได้ไปแสดงกายให้ปรากฏเฉพาะพระพักตร์ของพระราชา[๒๕๒] พระราชาทอดพระเนตรเห็นเปรตนั้นกลับมาอีกจึงได้ตรัสถามว่า ‘ข้าพเจ้าจะให้ทานแบบไหนแก่ท่าน ขอให้บอกทาน นั้นมาเถิด ถ้าเหตุผลที่จะทำให้ท่านอิ่มหนำไปตลอด กาลนานมีอยู่,

(จูฬเศรษฐีเปรตกราบทูลว่า)

[๒๕๓] ขอเดชะ ขอให้พระองค์ทรงอังคาสพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ด้วยข้าวและนํ้า และขอให้ถวายจีวร แล้วทรง อุทิศส่วนบุญนั้นเพี่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ข้าพระองค์ ด้วยการทรงบำเพ็ญกิจอย่างนี้ ข้าพระองค์จะพึงอิ่มหนำไปตลอดกาลนาน[๒๕๔] ลำดับนั้น พระราชาเสด็จออกจากปราสาททันที ทรงถวายทานอันประณีตยิ่งแก่สงฆ์ด้วยพระหัตถ์ของพระองค์ แล้วทรงกราบทูลเรื่องราวแด่พระตถาคต ทรงอุทิศส่วนบุญให้จูฬเศรษฐีเปรต

[๒๕๕] จูฬเศรษฐีเปรตนั้นอันพระราชาทรงบูชาแล้วเป็นผู้งดงามยิ่งนัก ได้มาปรากฏเฉพาะพระพักตร์ของพระราชา แล้วกราบทูลว่า ‘ข้าพระองค์เป็นเทวดา มีฤทธิ์อย่างยอดเยี่ยมแล้ว ไม่มีมนุษย์ผู้มีฤทธิ์เสมอด้วยข้าพระองค์

[๒๕๖] ขอพระองค์ทรงทอดพระเนตรดูอานุภาพอันหาประมาณ มิได้ของข้าพระองค์นี้เถิด ซึ่งพระองค์ทรงถวายทานอัน จะนับมิได้แก่สงฆ์ แล้วอุทิศส่วนพระราชกุศลให้แก่ข้าพระองค์ด้วยทรงอนุเคราะห์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นเทพแห่งมนุษย์ ข้าพระองค์เป็นผู้อันพระองค์ซึ่งเลี้ยงดู พระอริยสงฆ์ด้วยไทยธรรมเป็นอันมากทำให้อิ่มหนำประจำ แล้ว บัดนี้ข้าพระองค์มีความสุขแล้ว ขอทูลลาไป,

จบ จูฬเสฏฐิเปตวัตถุที่ ๘

๙. อังกุรเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของอังกุรเปรต

(พราหมณ์พ่อค้าคนหนึ่งเห็นของทิพย์ออกจากมือรุกขเทวดา จึงเกิดความโลภขึ้น ได้บอกแก่อังกุรพาณิชว่า)

{๑๐๖}[๒๕๗] พวกเราผู้เที่ยวหาทรัพย์พากันไปยังแคว้นกัมโพชะเพื่อประโยชน์สิ่งใด เทพบุตรนี้เป็นผู้ที่ให้สิ่งที่เราอยากได้นั้น ได้ พวกเราจักนำเทพบุตรนี้ไปด้วย

[๒๕๘] พวกเราจะจับเทพบุตรนี้หรือบังคับเอาด้วยการวิงวอน หรือ ไม่ก็อุ้มขึ้นยานแล้วรีบนำไปสู่ทวารกนครโดยเร็ว