พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๓. นันทิกาเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓. นันทิกาเปตวัตถุ
ว่าด้วยบุพกรรมของนางนันทิกาเปรต
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค นันทิกาเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๓ ราชา ปิงฺคลโก นาม สุรฏฺฐานํ อธิปติ อหุ
โมริยานํ อุปฏฺฐานํ คนฺตฺวา สุรฏฺฐํ ปุนราคมา ฯ
อุเณฺห มชฺฌนฺติเก กาเล ราชา ปงฺกํ อุปาคมิ
อทฺทส มคฺคํ รมณียํ เปตานํ วณฺณนาปถํ
สารถึ อามนฺตยิ ราชา อยํ มคฺโค รมณีโย
เขโม โสวตฺถิโก สิโว
อิมินาว สารถิ ยาหิ ๓ สุรฏฺฐานํ สนฺติเก อิโต
เตน ปายาสิ โสรฏฺโฐ เสนาย จตุรงฺคินิยา ฯ
อุพฺพิคฺครูโป ปุริโส สุรฏฺฐํ เอตทพฺรูวิ
กุมคฺคํ ปฏิปนฺนมฺหา ภึสนํ โลมหํสนํ ฯ
ปุรโต ปทิสฺสติ มคฺโค ปจฺฉโต จ น ทิสฺสติ
กุมคฺคํ ปฏิปนฺนมฺหา ยมปุริสานํ สนฺติเก ฯ
อมานุโส วายติ คนฺโธ โฆโส สูยติ ทารุโณ
สํวิคฺโค ราชา สุรฏฺโฐ สารถึ เอตทพฺรูวิ
กุมคฺคํ ปฏิปนฺนมฺหา ภึสนํ โลมหํสนํ
ปุรโตว ทิสฺสติ มคฺโค ปจฺฉโต จ น ทิสฺสติ ฯ
กุมคฺคํ ปฏิปนฺนมฺหา ยมปุริสานํ สนฺติเก
อมานุโส วายติ คนฺโธ โฆโส สูยติ ทารุโณ ฯ
หตฺถิกฺขนฺธญฺจ อารุยฺห โอโลเกนฺโต จตุทฺทิสา
อทฺทส รุกฺขํ นิโคฺรธํ ๑ ปาทปํ ฉายสมฺปนฺนํ
นีลพฺภวณฺณสทิสํ เมฆวณฺณสิรนฺนิภํ
สารถึ อามนฺตยิ ราชา กึ เอโส ทิสฺสติ พฺรหา
นลพฺภวณฺณสทิโส เมฆวณฺณสิรนฺนิโภ ฯ
โส นิโคฺรโธ โส มหาราช ปาทโป ฉายสมฺปนฺโน
นีลพฺภวณฺณสทิโส เมฆวณฺณสิรนฺนิโภ ฯ
เตน ปายาสิ สุรฏฺโฐ เยน โส ทิสฺสติ ๒ พฺรหา
นีลพฺภวณฺณสทิโส เมฆวณฺณสิรนฺนิโภ ฯ
หตฺถิกฺขนฺธโต โอรุยฺห ราชา รุกฺขํ อุปาคมิ
นิสีทิ รุกฺขมูลสฺมึ สามจฺโจ สปริชโน
ปูรํ ปานียกรกํ ๑ ปูเว จิตฺเต จ อทฺทส ฯ
ปุริโส จ เทววณฺณี สพฺพาภรณภูสิโต
อุปสงฺกมิตฺวา ราชานํ โสรฏฺฐํ เอตทพฺรูวิ
สฺวาคตนฺเต มหาราช อโถ เต อทุราคตํ
ปิวตุ เทโว ปานียํ ปูเว ขาท อรินฺทม ฯ
ปิวิตฺวา ราชา ปานียํ สามจฺโจ สปริชโน
ปูเว ขาทิตฺวา ปิวิตฺวา จ สุรฏฺโฐ เอตทพฺรูวิ
เทวตา นุสิ คนฺธพฺโพ อาทุ สกฺโก ปุรินฺทโท
อชานนฺโต ๒ ตํ ปุจฺฉาม กถํ ชาเนมุ ตํ มยํ ฯ
นมฺหิ เทโว น คนฺธพฺโพ นาปิ สกฺโก ปุรินฺทโท
เปโต อหํ มหาราช สุรฏฺฐา อิธมาคโต ฯ
กึสีโล กึสมาจาโร สุรฏฺฐสฺมึ ปุเร ตุวํ
เกน เต พฺรหฺมจริเยน อานุภาโว อยํ ตว ฯ
ตํ สุโณหิ มหาราช อรินฺทม รฏฺฐวฑฺฒน
อมจฺจา ปาริสชฺชา จ พฺราหฺมโณ จ ปุโรหิโต ฯ
สุรฏฺฐสฺมึ อหํ เทว ปุริโส ปาปเจตโส
มิจฺฉาทิฏฺฐิ จ ทุสฺสีโล กทริโย ปริภาสโก
ททนฺตานํ กโรนฺตานํ วารยิสฺสํ พหุชนํ
อญฺเญสํ ททมานานํ อนฺตรายํ กโรมหํ ฯ
วิปาโก นตฺถิ ทานสฺส สํยมสฺส กุโต ผลํ
นตฺถิ อาจริโย นาม อทนฺตํ โก ทมิสฺสติ ฯ
สมตุลฺยานิ ภูตานิ กุเล ๑ เชฏฺฐาปจายิโก
นตฺถิ พลํ วิริยํ วา กุโต อุฏฺฐานโปริสํ ฯ
นตฺถิ ทานผลํ นาม น วิโสเธติ เวรินํ
ลทฺเธยฺยํ ลภเต มจฺโจ นียติ ปริณามชํ ฯ
นตฺถิ มาตา ปิตา ภาตา โลโก นตฺถิ อิโต ปรํ
นตฺถิ ทินฺนํ นตฺถิ หุตํ สุนิหิตํปิ น วิชฺชติ ฯ
โยปิ หเนยฺย ปุริสํ ปุริสสฺส ๒ ฉินฺทเต สิรํ
น โกจิ กิญฺจิ หนติ สตฺตนฺนํ วิวรมนฺตเร ฯ
อจฺเฉชฺโช อเภชฺโช ๓ ชีโว อฏฺฐํโส คุฬปริมณฺฑโล
โยชนานิ สตา ๔ ปญฺจ โก ชีวํ เฉตุมรหติ ฯ
ยถา สุตฺตคุเฬ ขิตฺเต นิพฺเพเฐนฺตํ ปลายติ
เอวเมวํปิ โส ชีโว นิพฺเพเฐนฺโต ปลายติ ฯ
ยถา คามโต นิกฺขมฺม อญฺญํ คามํ ปวิสติ
เอวเมวํปิ โส ชีโว อญฺญํ กายํ ๕ ปวิสติ ฯ
ยถา เคหโต นิกฺขมฺม อญฺญํ เคหํ ปวิสติ
เอวเมวํปิ โส ชีโว อญฺญํ โพนฺทึ นิวีสติ ๑ ฯ
จูฬาสีติ มหากปฺปิโน สตสหสฺสานิ เย พาลา เย จ ปณฺฑิตา
สํสารํ เขปยิตฺวาน ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสเร ฯ
มิตานิ สุขทุกฺขานิ โทเณหิ ปิฏเกหิ จ
ชิโน สพฺพํ ปชานาติ สมูฬฺหา อิตรา ปชา ฯ
เอวํทิฏฺฐิ ปุเร อาสึ สมูโฬฺห โมหปารุโต
มิจฺฉาทิฏฺฐิ จ ทุสฺสีโล กทริโย ปริภาสโก ฯ
โอรํ เม ฉหิ มาเสหิ กาลกิริยา ภวิสฺสติ ฯ
เอกนฺตํ กฏุกํ โฆรํ นิริยํ ปปติสฺสาหํ
จตุกฺกณฺณํ จตุทฺวารํ วิภตฺตํ ภาคโส มิตํ
อโยปาการปริยนฺตํ อยสา ปฏิกุชฺชิตํ ฯ
ตสฺส อโยมยา ภูมิ ชลิตา เตชสา ยุตา
สมนฺตา โยชนสตํ ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา ฯ
วสฺสสตสหสฺสานิ ๒ โฆโส สูยติ ตาวเท ฯ
ลกฺโข เอโส มหาราช สตภาคา วสฺสโกฏิโย
โกฏิสตสหสฺสานิ นิรเย ปจฺจเร ชนา
มิจฺฉาทิฏฺฐี จ ทุสฺสีลา เย จ อริยูปวาทิโน ฯ
ตตฺถาหํ ทีฆมทฺธานํ ทุกฺขํ เวทิสฺสํ เวทนํ
ผลํ ปาปสฺส กมฺมสฺส ตสฺมา โสจามหํ ภุสํ ฯ
ตํ สุโณหิ มหาราช อรินฺทม รฏฺฐวฑฺฒน
ธีตา มยฺหํ มหาราช อุตฺตรา ภทฺทมตฺถุ เต ฯ
กโรติ ภทฺทกํ กมฺมํ สีเลสูโปสเถ รตา
ทานรตา ๑ สํวิภาคี จ วทญฺญู ๒ วีตมจฺฉรา
อขณฺฑการี สิกฺขายํ สุณฺหา ปรกุเลสุ จ
อุปาสิกา สกฺยมุนิโน สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต ฯ
ภิกฺขุ จ สีลสมฺปนฺโน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ
โอกฺขิตฺตจกฺขุ สติมา คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต
สปทานํ จรมาโน อคมา ตํ นิเวสนํ ฯ
ตมทฺทส มหาราช อุตฺตรา ภทฺทมตฺถุ เต
ปูรํ ปานียกรกํ ปูเว จิตฺเต จ สา อทา
ปิตา เม กาลกโต ภนฺเต ตสฺเสตํ อุปกปฺปตุ ฯ
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ
ภุญฺชามิ กามกามี ๓ ราชา เวสฺสวโณ ยถา ฯ
ตํ สุโณหิ มหาราช อรินฺทม รฏฺฐวฑฺฒน
สเทวกสฺส โลกสฺส พุทฺโธ อคฺโค ปวุจฺจติ
ตํ พุทฺธํ สรณํ คจฺฉ สปุตฺตทาโร อรินฺทม ฯ
อฏฺฐงฺคิเกน มคฺเคน ผุสนฺติ อมตํ ปทํ
ตํ ธมฺมํ สรณํ คจฺฉ สปุตฺตทาโร อรินฺทม ฯ
จตฺตาโร จ ปฏิปนฺนา จตฺตาโร จ ผเล ฐิตา
เอส สงฺโฆ อุชุภูโต ปญฺญาสีลสมาหิโต
ตํ สงฺฆํ สรณํ คจฺฉ สปุตฺตทาโร อรินฺทม ฯ
ปาณาติปาตา วิรมสฺสุ ขิปฺปํ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยสฺสุ
อมชฺชโป โน ๑ จ มุสา อภาณิ
สเกน ทาเรน จ โหหิ ตุฏฺโฐ ฯ
อตฺถกาโมสิ เม ยกฺข หิตกาโมสิ เทวเต
กโรมิ ตุยฺหํ วจนํ ตฺวมสิ อาจริโย มม ฯ
อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ ธมฺมญฺจาปิ อนุตฺตรํ
สงฺฆญฺจ นรเทวสฺส คจฺฉามิ สรณํ อหํ ฯ
ปาณาติปาตา วิรมามิ ขิปฺปํ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยามิ
อมชฺชโป โน จ มุสา ภณามิ
สเกน ทาเรน [๒] โหมิ ตุฏฺโฐ ฯ
โอผุนามิ ๓ มหาวาเต นทิยา วา ๔ สีฆคามิยา ๕
วมามิ ปาปกํ ทิฏฺฐึ พุทฺธานํ สาสเน รโต ฯ
อิทํ วตฺวาน สุรฏฺโฐ วิรมิตฺวา ปาปทสฺสนํ ๖
นโม ภควโต กตฺวา ปาโมกฺโข รถมารุยฺหีติ ฯ
นนฺทิกาเปตวตฺถุ ตติยํ ฯ
๑ ม. ภิกฺขุญฺจ ฯ ๒ ม. อผสฺสยิ ฯ ยุ. ผุสฺสสิ ฯ ๓ ม. ยาม ฯ
๑ ม. ยุ. อทฺทส นิโคฺรธํ รมณียํ ฯ ๒ ม. ทิสฺสเต ฯ
๑ ม. ปานียสรกํ ฯ ๒ ม. อชานนฺตา ฯ
๑ ม. กุโต ฯ ๒ ม. ยุ. ปรสฺส ฯ ๓ ยุ. อจฺเฉชฺชเภชุโช ฯ ๔ ม. โยชนานํ สตํ ฯ
๕ ม. โพนฺทึ ฯ
๑ ม. ปวีสติ ฯ ๒ ม. วสฺสานิ สตสหสฺสานิ ฯ
๑ ม. ยุ. สญฺญตา ฯ ๒ ยุ. วทญฺญา ฯ ๓ ม. กามกามีหํ ฯ
๑ ม. มา ฯ ๒ ม. จ ฯ ๓ ยุ. โอธุนามิ ฯ ๔ ม. วาสทฺโท นตฺถิ ฯ
๕ ยุ. สีฆงฺคมิยา ฯ ๖ ม. ปาปทสฺสนา ฯ
มีพระราชาพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าปิงคละเป็นใหญ่ในสุรัฏฐประเทศเสด็จไปเฝ้าเจ้าพระโมริยะแล้ว กลับมาสู่สุรัฏฐประเทศ เสด็จมาถึงที่มีเปือกตม ในเวลาเที่ยงซึ่งเป็นเวลาร้อนทอดพระเนตรเห็นทางอันรื่นรมย์เป็นทางที่เปรตเนรมิตไว้ จึงตรัสบอกนายสารถีว่า ทางนี้น่ารื่นรมย์ เป็นทางปลอดภัย มีความสวัสดี ไม่มีอุปัทวันตราย ดูกรนายสารถี ท่านจงตรงไปทางนี้แหละ เมื่อเราไปโดยทางนี้ จักถึงเขตเมืองสุรัฏฐะเร็วทีเดียวพระเจ้าสุรัฏฐะได้เสด็จไปโดยทางนั้น พร้อมด้วยจตุรงคเสนา บุรุษคนหนึ่งสะดุ้งตกใจกลัวได้กราบทูลพระเจ้าสุรัฏฐ์ว่า พวกเราเดินทางผิดเป็นทางน่ากลัวขนพองสยองเกล้า เพราะทางปรากฏเฉพาะข้างหน้าแต่ข้างหลังไม่ปรากฏ
พวกเราเดินทางผิดเสียแล้ว พวกเราเห็นจะเดินมาใกล้สำนักพวกอมนุษย์ กลิ่นอมนุษย์ฟุ้งไป ข้าพระองค์ได้ยินเสียงอันพิลึกน่าสะพึงกลัว พระเจ้าสุรัฏฐ์ทรงสะดุ้งพระทัย ตรัสกะนายสารถีว่าพวกเราเดินทางผิดเสียแล้ว เป็นทางน่ากลัวขนพองสยองเกล้า เพราะทางปรากฏเฉพาะข้างหน้า แต่ข้างหลังไม่ปรากฏ พวกเราเดินทางผิด พวกเราเห็นจะเดินมาใกล้สำนักพวกอมนุษย์ กลิ่นอมนุษย์ย่อมฟุ้งไป เราได้ยินเสียงอันน่าสะพึงกลัว แล้วเสด็จขึ้นสู่คอช้าง ทอดพระเนตรไปในทิศทั้ง ๔ ได้ทรงเห็นต้นไทรต้นหนึ่ง มีร่มเงาชิดสนิทดี เขียวชอุ่มดุจสีเมฆมีสีและสัณฐานคล้ายเมฆรับสั่งกะนายสารถีว่า ป่าใหญ่เขียวชอุ่มดุจ
สีเมฆ มีสีและสัณฐาณคล้ายเมฆปรากฏอยู่นั่นใช่ไหม?
นายสารถีกราบทูลว่า
ข้าแต่พระมหาราชา นั่นเป็นต้นไทร มีร่มเงาชิดสนิทดี เขียวชอุ่ม มีสีและ
สัณฐานคล้ายเมฆ.
พระเจ้าสุรัฏฐเสด็จเข้าไปจนถึงต้นไทรใหญ่ที่ปรากฏอยู่ แล้วเสด็จลงจากคอช้าง เสด็จเข้าไปสู่ต้นไทร ประทับนั่งที่โคนต้น พร้อมด้วยหมู่อำมาตย์ราชบริพาร ได้ทอดพระเนตรเห็นขันน้ำมีน้ำเต็ม และขนมอันหวานอร่อย บุรุษมีเพศดังเทวดา ประดับด้วยสรรพาภรณ์ เข้าไปเฝ้าพระเจ้าสุรัฏฐแล้วได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระมหาราชา พระองค์เสด็จมาดีแล้วและพระองค์ไม่ได้เสด็จมาร้าย ข้าแต่พระองค์ผู้กำจัดศัตรู เชิญ
พระองค์เสวยน้ำและขนมเถิด พระเจ้าข้า.
พระเจ้าสุรัฏฐพร้อมด้วยอำมาตย์และข้าราชบริพาร พากันดื่มน้ำและกินขนมแล้ว จึงถามว่า ท่านเป็นเทวดา เป็นคนธรรพ์ หรือเป็นท้าวสักกปุรินททะ พวกเราไม่รู้จักท่าน จึงถามว่า พวกเราพึงรู้จักท่าน
อย่างไร?
นันทิกาเปรตกราบทูลว่า
ข้าแต่พระมหาราชา ข้าพระองค์ไม่ใช่เทวดา ไม่ใช่คนธรรพ์ ไม่ใช่ท้าวสักกปุรินททะ ข้าพระองค์เป็นเปรต จากประเทศสุรัฏฐ์มาอยู่ที่นี้.
พระราชาตรัสถามว่า
เมื่อก่อน ท่านอยู่ในประเทศสุรัฏฐ์ มีปกติอย่างไร มีความประพฤติอย่างไร ท่านมีอานุภาพอย่างนี้ เพราะพรหมจรรย์อะไร?
นันทิกาเปรตตอบว่า
ข้าแต่พระมหาราชาผู้กำจัดหมู่ศัตรู ผู้ผดุงรัฐให้เจริญ ขอพระองค์อำมาตย์ราชบริพารและพราหมณ์ปุโรหิต จงสดับฟัง ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐเมื่อก่อน ข้าแต่พระองค์เป็นบุรุษอยู่ในเมืองสุรัฏฐ์ เป็นคนใจบาป เป็นมิจฉาทิฏฐิ เป็นคนทุศีลตระหนี่ บริภาษสมณพราหมณ์ทั้งหลาย ห้ามปรามมหาชน ซึ่งพากันทำบุญให้ทาน ทำอันตรายแก่หมู่ชนเหล่าอื่นผู้กำลังให้ทานได้ห้ามว่า ผลแห่งทานไม่มีผล ผลแห่งการสำรวม จักมีแต่ที่ไหนใครๆ ผู้ชื่อว่า เป็นอาจารย์ไม่มี ใครจักฝึกฝนบุคคลผู้ไม่เคยฝึกฝนแล้วเล่าสัตว์ทั้งหลายเป็นสัตว์เสมอกันทั้งสิ้น การเคารพอ่อนน้อมต่อผู้เจริญในตระกูล จักมีแต่ที่ไหน กำลังหรือความเพียรไม่มี
ความพากเพียรของบุรุษจักมีแต่ที่ไหน ผลทานไม่มี ทานและศีลไม่ทำบุคคลผู้มีเวรให้หมดจดได้สัตว์ย่อมได้ของที่ควรได้ สัตว์เมื่อจะได้สุขหรือทุกข์ ย่อมได้สุขหรือทุกข์อันเกิดแต่ที่น้อมมาเอง มารดา บิดา พี่ชาย น้องชาย ไม่มี โลกอื่นจากโลกนี้ ก็ไม่มี ทานอันบุคคลให้แล้วย่อมไม่มีผล พลีกรรมไม่มีผลแม้ทานอันบุคคลตั้งไว้ดีแล้วก็ไม่มีผล บุรุษใดฆ่าบุรุษอื่นและตัดศีรษะบุรุษอื่น จะจัดว่าบุรุษนั้นทำลายชีวิตของผู้อื่นหาไม่ได้ ไม่มีใครฆ่าใครเป็นแต่ศาตราย่อมเข้าไปในระหว่างอันเป็นช่องกาย ๗ ช่องเท่านั้น ชีพของสัตว์ทั้งหลายไม่ขาดสูญ ไม่แตกทำลาย บางคราวมี ๘ เหลี่ยมบางคราวกลมเหมือนงบน้ำอ้อย
บางคราวสูงตั้ง ๕๐๐ โยชน์ ใครเล่าสามารถตัดชีพให้ขาดได้ เหมือนหลอดด้ายอันบุคคลซัดไปแล้ว หลอดด้ายนั้นอันด้ายพันอยู่ ย่อมกลิ้งไปได้ ฉันใด ชีพนั้นก็ฉันนั้น ย่อมแหวกหนีไปจากร่างได้ บุคคลผู้ออกจากบ้านนี้ไปเข้าบ้านอื่น ฉันใดชีพนั้นก็ออกจากร่างนี้แล้วไปเข้าร่างอื่นฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลออกจากเรือนหลังนี้แล้วไปเข้าเรือนหลังอื่น ฉันใด แม้ชีพนั้นก็ออกจากร่างนี้แล้วเข้าไปอาศัยร่างอื่นฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อสิ้นกำหนด ๘ ล้าน ๔ แสนมหากัป สัตว์ทั้งหลายทั้งที่เป็นพาล ทั้งที่เป็นบัณฑิตจักยังสงสารให้สิ้นไป แล้วจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้เอง สุขทุกข์เหมือนตักตวงได้ด้วยทะนานและกะเช้า
พระชินเจ้าย่อมรู้ทั่วถึงสุขทุกข์ทั้งปวง สัตว์นอกนี้ล้วนเป็นผู้ลุ่มหลง เมื่อชาติก่อน ข้าพระองค์มีความเห็นอย่างนี้จึงได้เป็นคนหลงถูกโมหะครอบงำ เป็นมิจฉาทิฏฐิ ทุศีล ตระหนี่ บริภาษสมณพราหมณ์ภายใน ๖ เดือน ข้าพระองค์จักทำกาลกิริยา จักตกไปนรกอันเผ็ดร้อน ร้ายกาจโดยส่วนเดียว นรกนั้นมี ๔ เหลี่ยม ๔ ประตูจำแนกออกเป็นส่วนๆ ล้อมด้วยกำแพงเหล็กครอบด้วยแผ่นเหล็ก พื้นนรกนั้นเป็นเหล็กแดงลุกเป็นเปลวเพลิงโชติช่วง แผ่ไปร้อยโยชน์โดยรอบตั้งอยู่ทุกเมื่อ ล่วงไปแสนปี ในกาลนั้นข้าพระองค์จึงจะได้ยินเสียงในนรกนั้นว่า แน่ะเพื่อนยาก เมื่อพวกเราไหม้อยู่ในนรกนี้ กาลประมาณแสนปีล่วงไปแล้ว
ข้าแต่พระมหาราชา แสนโกฏิปีเป็นกำหนดอายุของสัตว์ผู้หมกไหม้อยู่ในนรก ชนทั้งหลายเป็นมิจฉาทิฏฐิ เป็นคนทุศีล ติเตียนพระอริยเจ้า ย่อมหมกไหม้อยู่ในนรกแสนโกฏิปี ข้าพระองค์จักเสวยทุกขเวทนาอยู่ในนรกนั้นตลอดกาลนาน นี้เป็นผลแห่งกรรมชั่วของข้าพระองค์ เพราะฉะนั้นข้าพระองค์จึงเศร้าโศกนัก ข้าแต่พระมหาราชาผู้กำจัดศัตรู เป็นที่เจริญใจของชาวแว่นแคว้น ขอพระองค์จงทรงสดับคำของข้าพระองค์ ขอความเจริญจงมีแด่พระองค์ ธิดาของข้าพระองค์ชื่ออุตตราทำแต่กรรมดี ยินดีแล้วในนิจศีลและอุโบสถศีลยินดีในทานจำแนกแจกทาน รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ปราศจากความตระหนี่ มีปกติทำไม่ให้ขาดในสิกขา เป็นสะใภ้อยู่ในตระกูลอื่นเป็นอุบาสิกาของพระศากยมุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงศิริ
ข้าแต่พระมหาราชา ขอความเจริญจงมีแด่พระองค์ นางอุตตราได้เห็นภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยศีล เข้าไปบิณฑบาตในบ้าน มีจักษุอันทอดลงแล้ว มีสติคุ้มครองทวาร สำรวมดีแล้ว เที่ยวไปตามลำดับตรอก เข้าไปสู่บ้านนั้น นายได้ถวายน้ำขันหนึ่งและขนมมีรสหวานอร่อย แล้วอุทิศส่วนกุศลให้ข้าพระองค์ว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอผลทานที่ดิฉันถวายนี้ จงพลันสำเร็จแก่บิดาของดิฉันที่ตายไปแล้วเถิด ในทันใดนั้น ผลแห่งทานก็บังเกิดมีแก่ข้าพระองค์ ข้าพระองค์มีความประสงค์สำเร็จได้ดังความปรารถนา บริโภคกามสุขเหมือนดังท้าวเวสสวรรณมหาราช ข้าแต่พระมหาราชาผู้กำจัดศัตรูเป็นที่เจริญใจของชาวแว่นแคว้น ขอพระองค์จงทรงสดับคำของข้าพระองค์
พระพุทธเจ้าบัณฑิตกล่าวว่า เป็นผู้เลิศกว่าโลกพร้อมทั้งเทวโลกขอพระองค์พร้อมทั้งพระโอรสและพระอัครมเหสี จงถึงพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นเป็นสรณะเถิด ชนทั้งหลายย่อมบรรลุอมตบทด้วยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ขอพระองค์พร้อมด้วยพระโอรสและพระอัครมเหสีจงถึงมรรคมีองค์ ๘ และอมตบทเป็นสรณะเถิด พระอริยบุคคลผู้ปฏิบัติอยู่ในมรรค ๔ จำพวก และผู้ตั้งอยู่ในผล ๔ จำพวกนี้เป็นพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติซื่อตรง ประกอบด้วยปัญญาและศีล ขอพระองค์พร้อมทั้งพระโอรสและพระอัครมเหสี จงถึงพระสงฆ์นั้นเป็นสรณะเถิด ขอพระองค์จงรีบงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ทรงยินดีด้วยพระมเหสีของ
พระองค์ ไม่ตรัสเท็จ ไม่ทรงดื่มน้ำจัณฑ์เถิด.
พระราชาตรัสว่า
ดูกรเทวดา ท่านเป็นผู้ปรารถนาความเจริญแก่เรา ปรารถนาเกื้อกูลเราเราจะทำตามคำของท่าน ท่านเป็นอาจารย์ของเรา เราจักเข้าถึงพระพุทธเจ้า พระธรรมและพระสงฆ์อันยอดเยี่ยมกว่าเทวดาและมนุษย์ว่าเป็นสรณะ เราจะรีบงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ จะยินดีด้วยพระมเหสีของตน จะไม่พูดเท็จ ไม่ดื่มน้ำเมา เราจะคลายความเห็นอันชั่วช้าเหมือนโปรยแกรบลอยไปในลมอันแรง เหมือนทิ้งหญ้าและใบไม้ลอยไปในแม่น้ำมีกระแสอันเชี่ยว จักเป็นผู้ยินดีแล้วในพระพุทธศาสนาพระเจ้าสุรัฏฐ์ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ทรงงดความเห็นอันชั่วช้า ทรงนอบน้อมต่อพระผู้มีพระภาค เสด็จขึ้นทรงรถพระที่นั่ง บ่ายพระพักตร์ไปทางทิศ
ปราจีน กลับคืนสู่พระนคร.
จบ นันทิกาเปตวัตถุที่ ๓.
จบ ๓. นันทิกาเปตวัตถุ