พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · เถรีคาถา
วัฑฒมาตาเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๕ ในเถรีคาถามี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๙. นวกนิปาต
๑. วฑฺฒมาตุเถรีคาถา
๙. นวกนิบาต
๑. วัฑฒมาตุเถรีคาถา
ภาษิตของพระวัฑฒมาตาเถรี
(พระวัฑฒมาตาเถรีเมื่อจะกล่าวตักเตือนพระวัฑฒเถระ จึงได้กล่าวภาษิต เหล่านี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา วัฑฒมาตาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๕๕–๔๕๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๕๘๘–๕๘๙
มา สุ เต วฑฺฒโลกมฺหิ วนโถ อาหุ กุทาจนํ มา ปุตฺตก ปุนปฺปุนํ อหุ ทุกฺขสฺส ภาคิมา.
ลูกวัฑฒะ กิเลสดุจหมู่ไม้ในป่า ในโลก
อย่าได้มีแก่พ่อไม่ว่าในกาลไหน ๆ เลย
ลูกเอ๋ย ลูกอย่าได้เป็นผู้มีความทุกข์ร่ำไปเลย
สุขํ หิ วฑฺฒ มุนโย อเนชา ฉินฺนสํสยา
สีติภูตา ทมปฺปตฺตา วิหรนฺติ อนาสวา.
ลูกวัฑฒะ พระมุนีทั้งหลาย ไม่หวั่นไหว
ตัดความสงสัยเสียได้ เป็นผู้เย็น
ถึงความฝึกฝนแล้วเป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่อย่างสบาย
เตหานุจิณฺณํ อิสีภิ มคฺคํ ทสฺสนปตฺติยา
ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย ตฺวํ วฑฺฒ อนุพฺรูหย.
ลูกวัฑฒะ พ่อพึงพอกพูนมรรค
ซึ่งเป็นทางที่ท่านผู้แสวงหาคุณเหล่านั้นประพฤติกันมาแล้ว
เพื่อบรรลุญาณทัสนะ เพื่อทำที่สุดทุกข์
(พระวัฑฒะเถระ กล่าวตอบด้วยภาษิตนี้ว่า)
วิสารทาว ภณสิ เอตมตฺถํ ชเนตฺติ เม
มญฺญามิ นูน มามิเก วนโถ เต น วิชฺชติ.
โยมมารดาบังเกิดเกล้า โยมกล้ากล่าวคาถานี้แก่ลูก
โยมมารดา ลูกเข้าใจว่า
กิเลสดุจหมู่ไม้ในป่าของโยมมารดาคงไม่มีแน่ละ
(พระเถรีกล่าวภาษิตเหล่านี้ว่า)
เย เกจิ วฑฺฒ สงฺขารา หีนอุกฺกฏฺฐมชฺฌิมา
อณูปิ อณุมตฺโตปิ วนโถ เม น วิชฺชติ.
ลูกวัฑฒะ สังขารอย่างใดอย่างหนึ่ง
ทั้งเลว ประณีต และปานกลาง
กิเลสดุจหมู่ไม้ในป่าในสังขารเหล่านั้นของโยมแม่
อณูหนึ่งก็ดี ขนาดอณูหนึ่งก็ดี ไม่มีเลย
สพฺเพ เม อาสวา ขีณา อปฺปมตฺตสฺส ฌายโต
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.
เมื่อโยมแม่ไม่ประมาทเพ่งอยู่
อาสวะหมดสิ้นแล้ว
โยมแม่บรรลุวิชชา ๓
ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว
(พระเถระเมื่อจะพยากรณ์พระอรหัต ได้กล่าวภาษิตเหล่านี้ว่า)
อุฬารํ วต เม มาตา ปโตทํ สมวสฺสริ
ปรมตฺถสญฺหิตา คาถา ยถาปิ อนุกมฺปิกา.
โยมมารดาได้มอบปฏัก
คือโอวาทอันโอฬารแก่เราหนอ
โยมมารดาของเราได้กล่าวภาษิตที่ประกอบด้วยประโยชน์อย่างยิ่ง
เหมือนมารดาผู้อนุเคราะห์อื่น ๆ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา อนุสิฏฺฐึ ชเนตฺติยา
ธมฺมสํเวคมาปาทึ โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา.
ลูกฟังคำพร่ำสอนของโยมมารดาบังเกิดเกล้านั้นแล้ว
ถึงความสลดใจในธรรม
เพื่อบรรลุธรรมที่ปลอดโปร่งจากโยคะกิเลส
โสหํ ปธานปหิตตฺโต รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต
มาตรา โจทิโต สนฺโต อผุสึ สนฺติมุตฺตมนฺติ.
วฑฺฒมาตา เถรี. นวกนิปาโต สมตฺโต.
เรานั้นถูกโยมมารดาเตือนอยู่
มีใจเด็ดเดี่ยว
ด้วยการบำเพ็ญเพียร
ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน
ได้สัมผัสความสงบอย่างยอดเยี่ยมแล้ว
นวกนิบาต จบ
จบ วัฑฒมาตาเถรีคาถา