พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ติกนิบาต
๘. โสมาเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๘ ในติกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ติกนิบาต โสมาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๒๗–๖๒๘
๘. โสมาเถรีคาถา
สุภาษิตโต้มาร
(มารผู้ปรารถนาให้พระโสมาเถรีตัดขาดจากความวิเวก จึงเข้าไปใกล้ ยืนกล่าวในอากาศโดยไม่ปรากฏกายให้เห็นว่า){๔๓๗}[๖๐] ฐานะคือพระอรหัตซึ่งพวกฤๅษีจะพึงบรรลุถึงได้ คนอื่น ๆ ให้สำเร็จได้ยาก อันสตรีผู้มีปัญญาเพียง ๒ นิ้วไม่อาจจะบรรลุได้หรอก
(พระโสมาเถรีฟังคำนั้นแล้ว เมื่อใช้วาจาเชือดเฉือนมาร ได้ภาษิต คาถาเหล่านี้ว่า)
[๖๑] ความเป็นสตรีของพวกเราจะทำอะไรได้ ในเมื่อจิตตั้งมั่นดีแล้ว ในเมื่อญาณเป็นไปอยู่แก่ผู้เห็นแจ้งธรรมโดยถูกต้อง[๖๒] เรากำจัดความเพลิดเพลินในสิ่งทั้งปวงได้แล้ว ทำลายกองแห่งความมืดได้แล้ว ดูก่อนมารใจบาป ท่านจงรู้อย่างนี้ ถึงตัวท่านเองก็ถูกกเรากำจัดได้แล้ว
จบ ติกนิบาต
- ๑พวกฤๅษี ในที่นี้หมายถึงเหล่าบุคคลผู้มีปัญญามาก มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ซึ่งได้นามว่า ‘ฤๅษีผู้แสวงหา, เพราะหมายถึงว่าเป็นผู้แสวงหาคุณธรรมทั้งหลายมีสีลขันธ์เป็นต้น (ขุ.เถรี.อ. ๘๔)
๔. จตุกกนิบาต
๑. ภัททกาปิลานีเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงเหตุออกบวช
ภัททกาปิลานีเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วเป็นผู้ชำนาญในปุพเพนิวาส จะได้รับตำแหน่งเอตทัคคะว่าเป็นยอดในด้านการระลึกชาติได้ วัน เปล่งอุทานที่มุ่งชมเชยคุณของพระมหากัสสปเถระโดยเน้นแสดง ทำกิจที่ควรทำแล้วเป็นต้น ได้ภาษิตคาถา ๔ คาถาเหล่านี้ว่า){๔๓๘} พระมหากัสสปะเป็นโอรสของพระพุทธเจ้า เป็นทายาทของพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีจิตตั้งมั่นดีแล้ว รู้ขันธสันดานในอดีตได้ ทั้งเห็นสวรรค์และอบายได้
อนึ่ง ท่านบรรลุอรหัตอันเป็นความสิ้นไปแห่งชาติ เป็นพระมุนีผู้เสร็จกิจแล้วเพราะรู้ยิ่ง เป็นพราหมณ์ผู้ได้วิชชา ๓ ด้วยวิชชา ๓ เหล่านี้
พระภัททกาปิลานิก็เป็นผู้ได้วิชชา ๓ เหมือนพระมหากัสสปะ เป็นผู้ละมัจจุราช ชนะมารพร้อมทั้งพาหนะได้แล้ว ดำรงร่างกายเป็นชาติสุดท้าย
เราทั้งสองบวชเพราะเห็นโทษในโลก เราทั้งสองนี้เป็นผู้มีอาสวะสิ้นแล้ว ฝึกฝนแล้ว เป็นผู้มีความเย็นใจ ดับสนิทแล้ว
จบ จตุกกนิบาต
จบ ๘. โสมาเถรีคาถา