พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ฉักกนิบาต
๖. มหาปชาบดีโคตมีเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๕๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๘ ในฉักกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๖. มหาปชาปติโคตมีเถรีคาถา
๖. มหาปชาปติโคตมีเถรีคาถา
ภาษิตของพระมหาปชาบดีโคตมีเถรี
(พระมหาปชาบดีโคตมีเถรีประสงค์จะสดุดีพระคุณพระศาสดา จึงได้กล่าว ภาษิตเหล่านี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ฉักกนิบาต มหาปชาบดีโคตมีเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๕๐–๔๕๑ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๕๘๐–๕๘๑
พุทฺธ วีร นโม ตฺยตฺถุ สพฺพสตฺตานมุตฺตม
โย มํ ทุกฺขา ปโมเจสิ อญฺญญฺจ พหุกํ ชนํ
พระพุทธเจ้าผู้ทรงแกล้วกล้าสูงสุดกว่าสัตว์ทั้งปวง
หม่อมฉันขอนอบน้อมพระพุทธองค์ผู้ทรงช่วยปลดเปลื้องหม่อมฉัน
และชนอื่นเป็นจำนวนมากให้พ้นจากทุกข์
สพฺพทุกฺขํ ปริญฺญาตํ เหตุตณฺหา วิโสสิตา ภาวิตฏฺฐงฺคิโก (๑) มคฺโค นิโรโธ ผุสิโต มยา.
- ๑ฉ. ภาวิโต อฏฺฐงฺติโก
หม่อมฉันกำหนดรู้ทุกข์ทั้งปวงแล้ว
ทำตัณหาซึ่งเป็นเหตุแห่งทุกข์ให้เหือดแห้งแล้ว
ได้เจริญมรรคซึ่งประกอบด้วยองค์ ๘ และได้บรรลุนิโรธแล้ว
มาตา ปุตฺโต ปิตา ภาตา อยฺยกา จ ปุเร อหุํ
ยถาภุจฺจํ อชานนฺตี สํสรึหํ อนิพฺพิสํ.
ชนทั้งหลายเป็นมารดาบิดา เป็นบุตรธิดา เป็นพี่น้อง
เป็นปู่ย่าตายายกันมาในชาติก่อน ๆ
หม่อมฉันไม่รู้ตามความเป็นจริง
ไม่พบที่พึ่งจึงท่องเที่ยวไป
ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา อนฺติโมยํ สมุสฺสโย
วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว.
เพราะหม่อมฉันได้พบพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นแล้ว
ร่างกายนี้เป็นร่างกายที่มีในภพสุดท้าย
การเวียนว่ายตายเกิดสิ้นไปแล้ว
บัดนี้ ไม่มีการเกิดอีก
อารทฺธวีริเย ปหิตตฺเต นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม
สมคฺเค สาวเก ปสฺส (๑) เอสา พุทฺธาน วนฺทนา.
- ๑ฉ.ม. ปสฺเส
ขอพระองค์โปรดทอดพระเนตรพระสาวกทั้งหลาย
ผู้บำเพ็ญเพียร มีใจเด็ดเดี่ยว
มีความบากบั่นมั่นคงเป็นนิตย์ พร้อมเพรียงกัน
การกระทำโลกุตตรธรรมให้ประจักษ์แก่ตนนี้
นับว่าเป็นการประกาศพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
และพระพุทธสาวก
พหูน วต อตฺถาย มายา ชนยิ โคตมํ
พฺยาธิมรณตุนฺนานํ ทุกฺขกฺขนฺธํ พฺยปานุทีติ.
มหาปชาปติโคตมี เถรี.
พระนางเจ้ามหามายาเทวี ประสูติพระโคดมมา
เพื่อประโยชน์แก่ชนเป็นอันมากหนอ
เพราะพระองค์ได้ทรงบรรเทากองทุกข์ ของสัตว์ทั้งหลาย
ที่ยังถูกพยาธิและมรณะทิ่มแทงแล้ว
จบ ๖. มหาปชาบดีโคตมีเถรีคาถา